I SA/Lu 377/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. H. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej postanawia odrzucić skargę. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła skarga M. H. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej R.M. H. za zaległości R.spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku akcyzowym za okresy rozliczeniowe: grudzień 2008 r. oraz od stycznia do maja i od lipca do listopada 2009 r. wraz z odsetkami. Skarga została wniesiona w następującym stanie sprawy: W dniu [...] r. Dyrektor Izby Celnej wydał decyzję adresowaną do R.M. H., reprezentowanego przez pełnomocnika na podstawie pełnomocnictwa z dnia 13 stycznia 2014 r. Decyzja ta została skierowana na adres pełnomocnika i zgodnie z adnotacją doręczyciela została doręczona adresatowi w dniu 19 grudnia 2014 r. Skargę na powyższą decyzję wniósł M. H. Skarga nie została podpisana. W skardze zarzucono, że decyzja nią objęta została wydana w stosunku do osoby nieżyjącej, a więc jest nieważna zgodnie z art. 247 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej o.p.). Sąd ustalił, na podstawie dołączonych z urzędu akt sprawy o sygn [...] Sądu Rejonowego [...], że R. M. H. zmarł 29 września 2014 r. oraz że M. H. odrzucił spadek po R. M. H. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Skoro we wrześniu 2014 r. zmarł R. M. H., adresat kwestionowanej w skardze decyzji, to z chwilą jego śmierci wygasło udzielone przez niego pełnomocnictwo, co wynika z treści art. 101 § 2 ustawy Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.) w zw. z art. 137 § 4 o.p. Wobec tego zaskarżona decyzja nie została doręczona pełnomocnikowi. W dacie jej doręczenia mamy już przecież do czynienia z pełnomocnictwem, które wygasło z powodu śmierci mocodawcy. Trzeba więc przypomnieć, że organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia, o czym stanowi art. 212 o.p., przy czym w tym unormowaniu ustawodawca nawiązuje do doręczenia, które co do zasady może wywołać skutek prawny, nie zaś do doręczenia jakiegokolwiek czy komukolwiek. W ocenie sądu, nie można zasadnie przyjąć, aby doręczenie decyzji przez organ osobie trzeciej - nieuprawnionej - miało wywoływać skutki prawne. Jedynie doręczenie decyzji rzeczywiście stronie czy jej przedstawicielowi pozwala przyjąć, że pozostaje ona w obrocie prawnym i chodzi tu - co wymaga podkreślenia - o rzeczywisty stan rzeczy, nie zaś o ten zakładany przez organ. Jeśli zatem R. M.H. zmarł w dniu 29 września 2014 r., to w dniu 19 grudnia 2014 r. nie istniał już stosunek pełnomocnictwa pomiędzy nim a pełnomocnikiem, ustanowionym przez niego za życia. W istocie objęta skargą decyzja została wysłana już nie do pełnomocnika, a to z kolei oznacza, że nie doszło do doręczenia tej decyzji stronie w rozumieniu art. 212 o.p. W następstwie braku prawidłowego doręczenia zaskarżonej decyzji stronie czy jej pełnomocnikowi (co było już w rozważanych okolicznościach obiektywnie niemożliwe) zaistniała sytuacja, w której nie weszła ona do obrotu prawnego. Z odmiennym zapatrywaniem Dyrektora Izby Celnej, przyjętym w odpowiedzi na skargę, nie można się zgodzić, bowiem, zdaniem sądu, nie znajduje ono ani faktycznego, ani prawnego uzasadnienia. Tym samym nie otworzył się termin na formalnie skuteczne złożenie skargi. Stosownie bowiem do treści art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – p.p.s.a.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Natomiast w omawianych okolicznościach stało się tak, że zaskarżona decyzja nie została doręczona jej adresatowi, jako stronie postępowania podatkowego ani osobiście ani do rąk pełnomocnika, który od daty śmieci mocodawcy przestał być pełnomocnikiem, co pomija Dyrektor Izby Celnej w swojej argumentacji, przedstawionej w odpowiedzi na skargę. W ocenie sądu, w okolicznościach analizowanej sprawy zasadnicze znaczenie ma fakt, że wobec śmierci adresata decyzji nie mogła ona zostać skutecznie mu doręczona, także do rąk pełnomocnika, a przez to nie mogła skutecznie wejść do obrotu prawnego. Natomiast brak wiedzy organu podatkowego odnośnie zgonu adresata decyzji pozostaje bez wpływu na powyższą ocenę prawną. W konsekwencji organ podatkowy nie może w sposób uprawniony twierdzić, że zaskarżona decyzja pozostaje w obrocie prawnym. Skoro zatem termin na wniesienie skargi na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej nie mógł się rozpocząć - jak to zostało wykazane wyżej - to w następstwie skarga dotycząca tej decyzji (ktokolwiek by ją złożył, spadkobierca czy inna osoba) jest niedopuszczalna. Z tych powodów skarga złożona w sprawie nin. podlegała odrzuceniu na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.