I SA/Lu 377/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Marcin Małek (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2023 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 25 kwietnia 2023 r. znak 0601-IOD-1.4104.17.2023.6 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z 25 kwietnia 2023 r. nr 0601-IOD-1.4104.17.2023.6 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Biłgoraju z 9 lutego 2023 r. nr 0603-SPM.4104.318.2022 ustalającej zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Biłgoraju prowadził wobec J. W. (skarżąca, strona, podatnik) postępowanie podatkowe w zakresie podatku od spadków i darowizn z tytułu dziedziczenia po zmarłej J. W., które doprowadziło do wydania 9 lutego 2023 r. wskazanej wyżej decyzji ustalającej dla skarżącej zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn w wysokości 9.786 zł. Decyzja ta została doręczona skarżącej 21 lutego 2023 r. Odwołanie od niej strona wniosła 3 marca 2023 r. za pośrednictwem norweskiej placówki pocztowej, która następnie przekazała je polskiej placówce pocztowej 9 marca 2023 r. W tych okolicznościach organ argumentowa, że skoro decyzja została doręczona stronie 21 lutego 2023 r., to 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 7 marca 2023 r. Odwołanie od decyzji zostało natomiast otrzymane przez polską placówkę pocztową 9 marca 2023 r., czyli po upływie terminu do jego wniesienia. W związku z tym należało wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie strona podniosła, że nie wiedziała, że korespondencję z Norwegii obejmują inne terminy niż członków Unii Europejskiej. Nadto podniosła, że została wprowadzona w błąd przez pracowników Urzędu Skarbowego w Biłgoraju, co doprowadziło do zmiany naliczenia podatku od spadku, co jest destruktywne i niesprawiedliwe społecznie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, iż rozpoznając skargę Sąd bada, czy zaskarżony akt wydany został zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Innymi słowy, przedmiotem kontroli sądu jest zgodność zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia lub innego rozstrzygnięcia) z przepisami prawa. Sąd nie jest natomiast władny oceniać takich okoliczności, jak pokrzywdzenie strony orzeczeniem organu oraz czy orzeczenie to wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i tym podobnych kwestii. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Sąd uznał, że skarga nie jest uzasadniona. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienia nie narusza prawa. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że przedmiotem oceny Sądu jest wyłącznie zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W ramach tej oceny Sąd nie jest uprawniony do rozstrzygania o legalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Biłgoraju z 9 lutego 2023 r. Stąd wszystkie podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące tej decyzji, jak i sama jej treść pozostawały poza jakąkolwiek analizą Sądu. Podlegająca zakresowi badania Sądu istota sporu sprowadza się natomiast do oceny prawidłowości stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 9 lutego 2023 r. Podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 228 § 1 pkt 2 utawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2022.1325 t.j. ze zm.; dalej: "O.p."). Zgodnie z jego treścią organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Przepis ten odnosi się do wstępnego stadium postępowania odwoławczego, które toczy się już przed organem odwoławczym, po przekazaniu mu odwołania wraz z aktami sprawy przez organ pierwszej instancji. W stadium wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy złożone przez stronę odwołanie jest dopuszczalne, czy zostało wniesione w terminie oraz czy spełnia wymagania określone w art. 222 O.p. Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 O.p.). Jeżeli w trakcie badania wstępnego organ odwoławczy stwierdzi, że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu do jego złożenia, wówczas na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. wydaje postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Podejmując rozstrzygnięcie w oparciu o ten przepis organ odwoławczy ogranicza się wyłącznie do badania, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. Nie jest to zależne od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Ustawodawca nie przewidział odstępstwa od tej reguły. W rezultacie każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Sednem sprawy, w której organ odwoławczy stwierdza uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, jest więc ustalenie, w jakim dniu miało miejsce doręczenie decyzji oraz ustalenie kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji. W rozpoznawanej sprawie nie jest sporna data doręczenia skarżącej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Biłgoraju z 9 lutego 2023 r. ustalającej na jej rzecz zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn. Doręczenie to nastąpiło 21 lutego 2023 r. Zatem, ostatnim dniem wniesienia odwołania od tej decyzji w terminie był 7 marca 2023 r., (wtorek), jak prawidłowo ustalił to organ odwoławczy. Organ odwoławczy prawidłowo przy tym przyjął, że odwołanie to skarżąca wniosła 9 marca 2023 r., czyli z uchybieniem 14-dniowego terminu do jego wniesienia. Sposób obliczania terminów określonych w dniach przewidziany jest w przepisie art. 12 § 1 O.p., który stanowi, że początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Jednocześnie, na podstawie przepisu art. 12 § 6 pkt 2 O.p., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640) lub w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub otrzymane przez polską placówkę pocztową operatora wyznaczonego po nadaniu w państwie spoza Unii Europejskiej albo złożone w polskim urzędzie konsularnym. Przepis ten - obowiązujący w takim brzmieniu od 1 stycznia 2016 r. - w jednoznaczny sposób rozróżnia zatem sytuację podatników przebywających w państwie członkowskim Unii Europejskiej, jak i do niej nie należącym. Na gruncie tego przepisu za datę wniesienia pisma nadanego w państwie spoza Unii Europejskiej należy uznać dopiero datę otrzymania tej przesyłki przez polską placówkę pocztową operatora wyznaczonego. Bezspornym przy tym jest, że Królestwo Norwegii nie jest członkiem Unii Europejskiej. Z brzmienia tego przepisu należy jednoznacznie zatem wnosić, że data nadania pisma w urzędzie pocztowym kraju nie należącym do Unii Europejskiej nie ma żadnego znaczenia dla oceny, czy zachowany został termin do złożenia tego pisma. Oczywiście nie oznacza to jednak, że pismo nie może być nadane przez stronę w takim urzędzie pocztowym, z tym jednak zastrzeżeniem, że otrzymanie go przez polską placówkę pocztową operatora wyznaczonego musi nastąpić przed upływem terminu na dokonanie czynności procesowej. W przedmiotowej sprawie tak się natomiast nie stało. Z akt sprawy jednoznacznie bowiem wynika, że przesyłka zawierająca przedmiotowe odwołania została przyjęta w Polsce przez operatora wyznaczonego - Pocztę Polską S.A. w dniu 9 marca 2023 r., a zatem dwa dni po upływie obowiązującego stronę terminu. Skarżąca zamieszkując w państwie nie należącym do Unii Europejskiej zobowiązana zatem była nadać przesyłkę w taki sposób (odpowiednio wcześnie), aby przesyłka ta została przekazana polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego, tj. Poczcie Polskiej S.A. do dnia 7 marca 2023 r. Obowiązku tego jednak nie wykonała, co skutkowało stwierdzeniem uchybienia terminowi na wniesienie odwołania od decyzji z którą się nie zgadza. Jednocześnie bez wpływu na powyższą ocenę są wskazywane w skardze powody uchybienia temu terminowi. Ocena okoliczności zakomunikowanych przez skarżącą może, co najwyżej stanowić przedmiot odrębnego postepowania w przedmiocie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, co zależne jest wyłącznie od woli i działań samej skarżącej. Z przywołanych względów, Sąd nie stwierdził, aby przy wydaniu zaskarżonego postanowienia doszło do naruszenia przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. W tej sytuacji, złożona skarga była bezzasadna i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), podlegała oddaleniu. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 3 ww. ustawy, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym m.in., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie kończące postępowanie. Tego typu rozstrzygnięciem było natomiast zaskarżone postanowienie.