I SA/Lu 378/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer Sędziowie WSA Małgorzata Fita WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Anna Gilowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] r. odmówił W. M. (dalej także: skarżącemu) przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] r., orzekającej o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu W.-F. Sp. z o.o. w upadłości z/s w [...] wraz z tą spółką za jej zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień [...] r. w wysokości [...] zł i odsetki za zwłokę. Jak wynika z treści postanowienia i akt sprawy, decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] r. została doręczona w trybie art. 150 O.p. z dniem [...] r. Bieg terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji rozpoczął się w dniu [...] r., a zakończył z dniem [...] r. (piątek). Skarżący wniósł odwołanie za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu [...] r. (data stempla pocztowego na kopercie), a zatem z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Wraz ze złożeniem odwołania skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Podał, że decyzja została doręczona zastępczo. Nie odebrał jej na poczcie i nie wiedział o niej, ponieważ od dnia [...] r. do dnia [...] r. przebywał za granicą, w [...]. Dopiero w dniu [...] r. otrzymał upomnienie do zapłaty zaległości podatkowej. W dniu [...] r. pełnomocnik skarżącego zapoznał się z treścią decyzji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej dopuścił dowód z dołączonej do wniosku kserokopii paszportu, odmówił natomiast przesłuchania skarżącego, ponieważ okoliczność jego wyjazdu została wystarczająco stwierdzona innym dowodem. Organ odwoławczy wskazał, że skarżący posiadał wiedzę o prowadzonym przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] postępowaniu, bowiem w dniu [...] r. skutecznie doręczono mu postanowienie o wszczęciu tego postępowania, a następnie w dniu [...] r. skutecznie doręczono mu postanowienie o wyznaczeniu 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zdaniem organu, nie sposób przyjąć, że dniem powzięcia przez skarżącego informacji o wydaniu aktu jest data, w której ustanowiony przez niego pełnomocnik zapoznał się z treścią decyzji. O dacie, od której należy liczyć termin do złożenia odwołania, decydowałby wówczas sam podatnik, a nie przepis prawa. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przyjął, że skarżący powziął wiedzę o wydaniu i doręczeniu mu decyzji w dniu doręczenia upomnienia. W konsekwencji, data ta wyznaczała początek biegu 7-dniowego terminu dla złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, a termin ten upłynął z dniem 29 stycznia 2019 r. Skarżący dochował zatem 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 162 § 1 O.p. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał nadto, że skarżący udowodnił co prawda, że w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. przebywał za granicą, ale nie jest to okoliczność potwierdzająca brak winy w niedotrzymaniu terminu do złożenia odwołania od decyzji. Skarżący posiadał wiedzę o prowadzonym wobec niego postępowaniu podatkowym, a także o zbliżającym się terminie zakończenia postępowania. Planując zagraniczny wyjazd na okres ponad trzech tygodni, winien odpowiednio zabezpieczyć swoje interesy. Wyjazd taki nie jest wydarzeniem niespodziewanym, nie można zatem uznać go za okoliczność nagłą i wyjątkową, w sposób obiektywny uniemożliwiającą dopełnienie przedmiotowej czynności procesowej lub uniemożliwiającą podjęcie działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Organ podkreślił też, że powtórna awizacja przesyłki zawierającej decyzję nastąpiła w dniu, gdy skarżący powrócił już do kraju. W. M. zaskarżył powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie art. 162 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie i wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy nieodebranie przez skarżącego przesyłki zawierającej decyzję i niedochowanie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło w sposób niezawiniony. Podniósł też zarzut naruszenia art. 122, art. 187 § 1 i 191 O.p. poprzez ich niezastosowanie i błędne przyjęcie jakoby miał możliwość podjęcia czynności mających na celu dotrzymanie terminu, a przez to nie dochował należytej staranności i dopuścił się niedbalstwa w powyższym zakresie, podczas gdy stan zdrowia nie pozwalał mu na dokonanie powyższych czynności. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zobowiązanie organu administracji do wydania postanowienia o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] r. Skarżący podał w uzasadnieniu skargi, że w czasie pierwszego awizowania przesyłki, zawierającej decyzję, przebywał poza granicami Polski, co udokumentował przedłożoną kopią paszportu. Powtórne awizowanie powyższej przesyłki nastąpiło w dniu [...] r. Skarżący w tym czasie był już w kraju, lecz nie w miejscu swojego zamieszkania, gdzie powrócił dopiero po kilku dniach od daty powtórnego awizowania przesyłki. Wiedzę o wydaniu decyzji powziął dopiero w dacie otrzymania upomnienia wzywającego do zapłaty zaległości podatkowych. Organ nie wziął pod uwagę okoliczności, że skarżący leczy się psychiatrycznie i nie można od niego wymagać działań, które w normalnej sytuacji strona postępowania powinna wykonać. Stan zdrowia skarżącego został szeroko udokumentowany załączonymi do akt sprawy zaświadczeniami lekarskimi, kartami informacyjnymi o hospitalizacji skarżącego, a także zwolnieniami lekarskimi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Poparł stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i z tych względów podlega oddaleniu. W myśl art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, w razie uchybienia terminu należy przywrócić go na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Nie budzi wątpliwości, że odwołanie od decyzji złożone zostało po terminie (jest to okoliczność niesporna i wynikająca z dokonanych przez organ ustaleń). Bezsprzecznie też skarżący posiada przymiot zainteresowanego w złożeniu wniosku o przywrócenie terminu, w rozumieniu art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem posiada on interes prawny w zaskarżeniu decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r. Decyzja ta dotyczy jego obowiązków podatkowych. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji złożono w dniu [...] r., a zatem przy zachowaniu terminu wynikającego z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej. Jak już wskazano, strona, która uchybi terminowi do wniesienia środka odwoławczego może, gdy uważa, że nastąpiło to bez jej winy, wnosić o jego przywrócenie. W niniejszej sprawie organ stwierdził, że doręczenie zastępcze decyzji w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej było w pełni skuteczne i nastąpiło w dniu [...] r., przy czym pierwsza awizacja przesyłki nastąpiła w dniu [...] r., zaś druga – w dniu [...] r. Według skarżącego nie mógł on zareagować na pierwsze awizo, bowiem w okresie od [...] do [...] r. przebywał w [...]. Okoliczność tę uprawdopodobniono zapisem w paszporcie. W dniu drugiej awizacji skarżący był już wprawdzie w kraju, ale – jak podał – jeszcze przez kilka dni przebywał poza adresem zamieszkania. Podniósł też, że z uwagi na stałe leczenie w związku ze schorzeniami psychiatrycznymi może mieć ograniczoną zdolność postrzegania i opóźnioną reakcję na określone zdarzenia. Organ nie znalazł usprawiedliwienia dla podnoszonych przez stronę zarzutów stwierdzając, że nie uzasadniają one braku zawinienia w uchybieniu terminu. Z oceną tą należy się w pełni zgodzić. Brak winy w uchybieniu terminu określa się według kryterium obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Brak winy (w tym także nawet w stopniu lekkiego niedbalstwa) musi być przez stronę uprawdopodobniony. Przy ocenie winy strony w uchybieniu terminu należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, ale także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Dlatego też nie sposób odmówić racji organowi, który stwierdził, że skarżący planując długi wyjazd zagraniczny lub też zdając sobie sprawę ze swojej ograniczonej dyspozycji winien ustanowić pełnomocnika do doręczeń lub w inny sposób zabezpieczyć prawidłowy obrót korespondencji. Stany depresyjne, na które cierpi skarżący, przy prawidłowo prowadzonym leczeniu, z zasady nie wykluczają zwykłego funkcjonowania takiej osoby. Podatnik, który – jak wynika z dokumentacji medycznej – jest zdiagnozowany i zaopatrzony lekowo - okoliczności takiej nie wykazał. Dlatego ogólne stwierdzenie, że choroba mogła ograniczyć jego postrzeganie w okresie odbioru przesyłki jest w badanej sprawie niczym nieuzasadnione. Należy podkreślić, że skarżącemu, który przez wiele lat działał w obrocie profesjonalnym, znane są zasady związane z zapewnieniem skuteczności korespondencji. Po powrocie do kraju ustanowił pełnomocnika do przejrzenia akt administracyjnych i do sporządzenia z nich fotokopii, co oznacza, że w sposób świadomy posługuje się przepisami prawa i stanowionymi przez nie instytucjami przewidzianymi do reprezentacji procesowej. Nie sposób nadto pominąć, że skarżący w sposób niezwykle ogólny i nie poparty żadnymi dowodami wskazał, że po powrocie do kraju w dniu [...]r. nie przebywał przez kilka dni w miejscu zamieszkania. Druga awizacja przesyłki nastąpiła w dniu [...] r. i nie istnieją żadne wykazane przeszkody, które w tym dniu uniemożliwiałyby z przyczyn usprawiedliwionych (niezawinionych) nieodebranie korespondencji przez stronę. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nastąpiło bez jego winy, co stanowi warunek sine qua non uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu (art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej). Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.