I SA/Lu 379/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Gdulewicz, Sędziowie Sędzia WSA Halina Chitrosz,, Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Protokolant st. insp. Wiesława Wojtal, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości - III i IV raty za 2004 r. -oddala skargę Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej, po rozpatrzeniu odwołania H. W. od decyzji Burmistrza Miasta R. z dnia [...] Nr [...] w sprawie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2004r. za III i IV ratę w kwocie 3.706,40 zł – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoją decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż wnioskiem z dnia 14 lutego 2005r. H. W. wniósł do organu I instancji wniosek o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2004r. z tytułu III i IV raty. Podał, że do III kwartału 2003r. uiszczał należności podatkowe od nieruchomości położonej w R. przy ul. [...]. Postanowieniem Sądu Rejonowego w R. z 3 października 2003r. część tej nieruchomości przyznana została do tymczasowego korzystania żonie A., która rozpoczęła prowadzenie, konkurencyjnej wobec jego działalności, działalności gospodarczej. Fakt ten doprowadził do spadku zysków, a to stało się przyczyną zlikwidowania przez niego działalności gospodarczej z dniem 2 listopada 2004r. Obecnie jest osobą niepracującą, a jego zadłużenie w podatku VAT wynosi ponad 10.000 zł. Wobec tego, że Sąd zakazał mu sprzedaży składników majątku do czasu zakończenia sprawy o podział majątku dorobkowego, nie ma żadnej możliwości zapłaty zaległego podatku. Zwracał się do właściwych instytucji o wyjaśnienie podstawy przyznania żonie prawa do prowadzenia działalności gospodarczej w budynku stanowiącym jego własność oraz nadania NIP jednak bezskutecznie. Organ podatkowy I instancji odmówił umorzenia przedmiotowych zaległości podatkowych. Nie zgadzając się z decyzją organu I instancji H. W. wniósł odwołanie, w którym podnosił, iż do powstania zaległości podatkowych przyczynili się pracownicy Urzędu Miasta, bowiem bez sprawdzenia stanu prawnego nieruchomości wydali A. W. – bez jego zgody - zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej. Podjęcie przez żonę konkurencyjnej działalności oraz fakt, iż tylko on ponosił zobowiązania podatkowe spowodowało stratę w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, co w konsekwencji doprowadziło do jej likwidacji. Aktualnie obciążony jest alimentami zasądzonymi na rzecz dzieci w kwocie 1050 zł miesięcznie , a egzekwowanie alimentów oraz innych zobowiązań w 2004r, jak i obecnie, odbywa się w drodze egzekucji komorniczej z jego udziału w majątku wspólnym. Niezrozumiałe jest zaś dlaczego musi płacić podatek od nieruchomości wg podwyższonej stawki skoro nie prowadzi już na nieruchomości działalności gospodarczej. Podnosił, iż Komenda Powiatowa Policji w R. bezprawnie upoważniła A. W. do korzystania z wszystkich mediów przedmiotowego budynku. Rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do jego uwzględnienia. Przede wszystkim wskazało, iż kwestie podnoszone w odwołaniu, a odnoszące się do stawek podatku oraz jego wymiaru za 2005r. nie mogą podlegać rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu, które nie może być traktowane jako zastępcze w stosunku do postępowania wymiarowego. Ulgi w zapłacie zobowiązań podatkowych nie mają również charakteru odszkodowawczego, a więc nie może stanowić przesłanki do ich zastosowania niesłuszne, wg podatnika, obciążenie go obowiązkiem podatkowym. Rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy zachodzą przesłanki określone w art. 67 Ordynacji podatkowej uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych. Wskazało, iż decyzje oparte o treść art. 67 Ordynacji podatkowej podejmowane są na zasadzie uznania administracyjnego. Podniosło, iż umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją nadzwyczajną, bowiem zasadą jest płacenie podatków, a zatem wszelkie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych powinny być stosowane jedynie w wyjątkowych sytuacjach, niezależnych od sposobu postępowania podatnika lub spowodowanych czynnikami, na które nie miał on wpływu. Nie można bowiem z instytucji umorzenia zaległości podatkowych czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z zapłaty podatku. Podatnik korzystał już z ulgi w postaci umorzenia zaległości - III raty podatku od nieruchomości za 2003r. w kwocie 1.842,10 zł. Analizując motywy umorzenia, na jakie powołuje się podatnik Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywiodło, iż zasadniczym motywem odwołania są zastrzeżenia odnośnie prawidłowości wymiaru zobowiązania podatkowego oraz zasadności prowadzonej przez A. W. działalności gospodarczej w budynku przy ul. [...], natomiast podawane powody odwołania sprowadzają się do wydolności finansowej odwołującego. W ocenie organu odwoławczego upatrywanie interesu strony tylko w tej materii odbiega od ukształtowanego orzecznictwa sądowo - administracyjnego. Szczegółowo analizując sytuację materialną i życiową H. W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywiodło, iż zaprzestanie prowadzenia przez niego działalności gospodarczej było jego decyzją, a zatem skutki jej podjęcia nie mogą zostać przerzucone na ogół podatników. Wyjaśniło, iż podatek od nieruchomości w swej konstrukcji nie nawiązuje do efektów ekonomicznych uzyskiwanych przez wykorzystanie opodatkowanej nieruchomości, należy bowiem do kategorii podatków majątkowych. Podkreśliło, iż podatnik nie poczynił żadnych kroków, aby uregulować zaległości podatkowe, mimo że do listopada 2004r. prowadził działalność gospodarczą, obecnie osiąga dochód z zasiłku dla bezrobotnych, a jak wynika z uzasadnienia orzeczenia Sądu z dnia 27 października 2004r. w sprawie I NS [...] zbył dwa samochody i przyczepę. Kwestie związane z wydaniem A. W. zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej oraz nadania NIP, a także zasadności interwencji Policji pozostają poza zakresem niniejszego postępowania i nie należą do właściwości organu podatkowego. Nie znajdując zatem podstaw do przyjęcia przekroczenia przez organ I instancji granic uznania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło jak w decyzji. Na powyższa decyzję H. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze zarzucił, iż nie rozważono podstawy prawnej na jakiej została wydana decyzja Urzędu Miasta na prowadzenie przez A. W. działalności gospodarczej w budynku przy ul. [...] bez jego zgody, nie wyjaśniono poprzez przesłuchanie zgłoszonych świadków na jakiej podstawie nałożyli oni na skarżącego obowiązek udostępnienia A. W. budynku przy ul. [...], którego dotyczy przedmiotowa zaległość podatkowa, błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż dobrowolnie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, oraz brak wyjaśnienia dlaczego ma płacić podatek wg stawek jak od budynków przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej, choć działalności tej nie prowadzi od 2 listopada 2004r. Nie sprecyzował wniosków. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem stwierdzić należało, iż zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia przepisów postępowania podatkowego oraz przepisów prawa materialnego, które legły u podstaw jej wydania. Przede wszystkim stwierdzić należy, iż stosownie do art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Treść przepisu zakreśla ramy postępowania wszczętego na wniosek podatnika o umorzenie zaległości podatkowych. Umorzenie zaległości podatkowej jest nieefektywnym sposobem wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Na skutek umorzenia wierzyciel podatkowy definitywnie rezygnuje z wierzytelności podatkowej; następuje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego bez zaspokojenia wierzyciela. Wierzyciel podatkowy może jednak zrezygnować z wierzytelności podatkowej tylko w zakresie i na zasadach określonych przez prawo. Trafnie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż umorzenie jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie podatków, nie zaś zwalnianie podatników z tego obowiązku. Istotne są więc prawne przesłanki tego umorzenia. Tymi przesłankami, zgodnie z powołanym art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, są: "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ podatkowy orzeka o umorzeniu, bądź nie, zaległości podatkowej. Ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości podatkowych. W orzecznictwie jak i doktrynie przyjmuje się, iż przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawą egzystencji podatnika. Trafnie wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż takie nadzwyczajne względy w sprawie nie zachodzą. Skarżący, na dzień wydania zaskarżonej decyzji miał stale źródło dochodu, jest współwłaścicielem znacznego majątku, co potwierdzają: złożone na rozprawie postanowienie wstępne Sądu Rejonowego w sprawie sygn. akt I Ns [...] oraz wyjaśnienia skarżącego. Fakt, iż postanowieniem z dnia 8 lipca 2004r. ( k.- 6 ) Sąd Rejonowy zakazał skarżącemu zbywania składników majątku wskazanych w tym postanowieniu nie oznacza, że nie może on nimi dysponować i czerpać z nich pożytków ( patrz także uzasadnienie tego orzeczenia). Fakt, iż między małż. W. toczy się postępowanie o podział majątku dorobkowego i skarżący pozostaje w konflikcie z żoną nie może być uznany za okoliczność uzasadniającą umorzenie zaległości podatkowej. Wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, trafnie wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż decyzja o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej była suwerenną decyzją skarżącego. W toku postępowania podatkowego nie wykazał on, by do takiej decyzji zmusiły go nadzwyczajne okoliczności życiowe ( losowe ). O ile bowiem, jak twierdzi skarżący, żona rozpoczęła prowadzenie konkurencyjnej działalności, bezprawnie zajmując na ten cel stanowiącą jego własność nieruchomość, istniały środki prawne dla rozwiązania tej kwestii. Także bez wpływu na ocenę zaskarżonego rozstrzygnięcia muszą pozostawać okoliczności przytaczane przez skarżącego jako świadczące o niezgodnym z prawem działaniu urzędników wskazanych w skardze urzędów i instytucji. Ocena tych działań nie należy do organów podatkowych i nie mieści się w zakresie przedmiotowym niniejszego postępowania. Trafnie więc, w oparciu o treść art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, wskazał organ odwoławczy, iż przesłuchanie funkcjonariuszy Policji na okoliczność udostępnienia A. W. części nieruchomości przy ul. [...], do czego notabene upoważnił ją Sąd - jak wyjaśnił we wniosku skarżący - było zbędne, jako nie prowadzące do ustalenia istnienia przesłanek wskazanych w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, a więc zarzut braku ustalenia istotnych w sprawie okoliczności faktycznych uznać należy za chybiony. Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, iż ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych nie mają charakteru odszkodowawczego lecz stanowią element pomocy podatnikowi w przejściowo trudnej sytuacji materialnej, spowodowanej przede wszystkim czynnikami losowymi, niezależnymi od sposobu postępowania i woli podatnika, do których nie można zaliczyć toczącego się przed Sądem Rejonowym postępowania o podział majątku dorobkowego A. i H. W. Trafnie również wskazał organ odwoławczy, iż kwestia stawek podatkowych zastosowanych przez organ podatkowy w decyzji wymiarowej nie może być przedmiotem badania w niniejszej sprawie. Sprawa o wymiar podatku jest odrębną sprawą administracyjną. O ile zaś, w ocenie skarżącego, w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności nastąpiła zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części powinien, stosownie do treści art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w terminie 14 dni od zaistnienia tych zdarzeń złożyć organowi podatkowemu I instancji stosowną informację. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych bark jest podstaw do przyjęcia, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a to stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270) prowadziło do oddalenia skargi.