I SA/Lu 379/11
WyrokWSA w Lublinie2011-10-21
Skład orzekający: Irena Szarewicz-Iwaniuk, Halina Chitrosz, Anna Kwiatek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co uniemożliwia mu prowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutu?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Oznacza to, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela, ani do wniknięcia w merytoryczną zasadność stwierdzenia obowiązku będącego przedmiotem egzekucji.Stan faktyczny
Skarżący A. J. zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczącej nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego, podnosząc, że wykonał już obowiązek orzeczony wyrokiem sądu. Organ egzekucyjny (Naczelnik Urzędu Skarbowego) zwrócił się do wierzyciela (Prezydenta Miasta) o zajęcie stanowiska w sprawie zarzutów. Wierzyciel nie uznał zarzutów za uzasadnione, co zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające uwzględnienia zarzutów, wskazując na związanie stanowiskiem wierzyciela. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędne rozksięgowanie wpłaty i żądanie podwójnej należności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Referent stażysta Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 października 2011 r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi A. L. wynagrodzenie w kwocie [...] w tym VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 17 i 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz.1954 z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia A. J. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] o odmowie uwzględnienia zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej – utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego otrzymał do egzekucyjne realizacji tytuły wykonawcze z dnia 3.11.2010r. o nr 1/10 i 2/10 (zmienione odpowiednio na [...] i [...] wystawione na A. J. przez Prezydenta Miasta Tytułami tymi objęto nienależnie pobrany dodatek mieszkaniowy odpowiednio: w kwocie 1027,80 zł oraz 241,20 zł wraz z odsetkami za zwłokę.
W dniu 30 listopada 2010r. dłużnik zgłosił do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, podnosząc bezpodstawne wystawienie powyższych tytułów wykonawczych z uwagi na wykonanie w dniu 15 listopada 2010r. obowiązku orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] w kwocie 634 zł.
Pismem z dnia 2 grudnia 2010r. organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.
Pismami z dnia 6 grudnia 2010r. wierzyciel zawiadomił organ egzekucyjny o zmniejszeniu należności głównej objętej tytułem wykonawczym nr 1/10 do kwoty 1001,72 zł wskazując jednocześnie, że od dnia 16 listopada 2010r. należy liczyć odsetki za zwłokę od tej kwoty oraz o zapłacie w dniu 15 listopada 2010r. należności objętej tytułem wykonawczym 2/10, wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tego tytułu wykonawczego.
W takiej sytuacji postanowieniami z dnia [...].:
1/ nr [...] organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr 2/10 ([...]);
2/nr [...] obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta P. uznał zgłoszone przez dłużnika zarzuty za nieuzasadnione. Zażalenie A. J. na to postanowienie wniesione do Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zostało uwzględnione ( postanowienie SKO z dnia [...] nr [...] ).
Następnie, w oparciu o ostateczne postanowienie wierzyciela z dnia 1[...] nr [...], postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny odmówił uwzględnienia zarzutów zgłoszonych w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych.
Na powyższe postanowienie A. Ja. wniósł zażalenie, w którym zarzuca, iż wierzyciel – Prezydent Miasta P. domaga się od niego naprawienia szkody z tytułu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości tj. 1.269 zł, gdy z wyroku Sądu Rejonowego w sprawie [...] wynika, że ma on naprawić szkodę w kwocie jedynie 634,50 zł. Należność tą wpłacił w dniu 15 listopada 2010r., jednak rozksięgowano ją niezgodnie z wyrokiem na koszty upomnienia, korespondencję, odsetki, itp. Podkreślał, iż wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na postanowienie z dnia [...] nr [...], w związku z czym egzekucja administracyjna winna zostać wstrzymana, bowiem dalsze jej prowadzenie i wyegzekwowanie nawet najmniejszej kwoty z jego emerytury spowoduje duże dolegliwości dla jego dwojga uczących się dzieci.
Rozpatrując zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej w pierwszej kolejności wskazał na treść art. 27 § 1 pkt 9 oraz art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz.1954 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako u.p.e.a.
W dalszej kolejności wskazał, iż w dniu 1 grudnia 2010r. A. J. zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podnosząc bezpodstawne wystawienie tytułów wykonawczych nr 1/10 ([...]) i 2/10 ([...]) z uwagi na wykonanie w dniu 15 listopada 2010r. obowiązku orzeczonego wyrokiem SR z dnia [...], a zatem zarzuty oparte zostały o treści art. 33 pkt 1 u.p.e.a.
Następnie organ powołał się na treść art. 34 § 1 u.p.e.a. wskazując, iż zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7,9 i 10 tej ustawy organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, zaś w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca, bowiem to wierzyciel jest najlepiej zorientowany w dotychczasowym przebiegu sprawy i to on dysponuje odpowiednią wiedzą pozwalającą na właściwą ocenę i wyjaśnienie kwestii materialnoprawnych związanych z egzekwowaną należnością.
Zgodnie zaś z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów.
Z postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...] / stanowisko wierzyciela / wynika, iż w sprawie zwrotu nienależnego dodatku mieszkaniowego prowadzono w stosunku do A. J. dwa różne postępowania: postępowanie administracyjne i postępowanie karne. Ponieważ dla wierzyciela korzystniejsze jest dochodzenie należności w egzekucyjnym postępowaniu administracyjnym, wierzyciel prowadzi egzekucję kwoty 1.269 zł ( art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych). Postanowienie to utrzymane zostało w mocy postanowieniem SKO z dnia [...], które ostatecznie rozstrzyga sprawę w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów. Wypowiedź ta jest dla organu egzekucyjnego wiążąca, co oznaczało, że Naczelnik Urzędu Skarbowego (organ egzekucyjny) nie jest uprawniony do prowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zgłoszonych zarzutów i obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela.
Na powyższe postanowienie A. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarzucając wydanie tego postanowienia "niezgodnie z prawem i faktami". Nie precyzując wniosków podnosił, iż błędnie rozksięgowano dokonaną przez niego wpłatę kwoty 634,50 zł, zasądzoną prawomocnym wyrokiem z dnia [...]. w sprawie [...], w związku z czym, mimo naprawienia szkody, żąda się od niego dodatkowych kosztów tj. 8,80 zł i odsetek. Prezydent Miasta nie potrafi zaś wyjaśnić, dlaczego przyznawano mu dodatek mieszkaniowy od 86m2 powierzchni mieszkania a nie od 68m2 . W związku z wniesieniem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na postanowienie SKO w sprawie stanowiska wierzyciela wyraził nadzieję, że Sąd połączy te dwie sprawy i wyda sprawiedliwe rozstrzygnięcie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza.
Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był przepis art. 34 u.p.e.a.
W świetle ustaleń faktycznych sprawy nie budzi wątpliwości fakt, iż zgłoszone przez skarżącego zarzuty oparte były o treść art. 33 pkt 1 u.p.e.a., zgodnie z którym
Prawidłowo zatem wskazał organ odwoławczy (organ nadzoru), że zgodnie z art. 34 § 1 tej ustawy, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
Z akt sprawy wynika, iż zgonie z ww. przepisem prawa organ egzekucyjny przed rozpoznaniem zarzutów, wykonując obowiązek uzyskania stanowiska, o którym mowa, zwrócił się do wierzyciela – Prezydenta Miasta o zajęcie stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów. Bezsporne jest, iż stanowisko to było dla dłużnika niekorzystne, bowiem wierzyciel nie uznał zgłoszonych zarzutów za uzasadnione /postanowienie z dnia [...] nr [...] utrzymane w mocy postanowieniem SKO z dnia [...] nr [...] /. To postanowienie SKO, było ostateczne, bowiem nie służy na nie żaden środek odwoławczy w administracyjnym toku postępowania. Na marginesie tylko wskazać należy, iż skarga A. J. na to ostateczne postanowienie SKO została oddalona wyrokiem tut. Sądu z dnia 8 lipca 2011r. w sprawie I SA/Lu 193/11/ vide – notatka służbowa k.- 29a).
Zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Skoro zatem w stanowisku zajętym przez wierzyciela uznał on zarzuty za nieuzasadnione, a wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 m.in. pkt 1 u.p.e.a. jest dla organu egzekucyjnego wiążąca, to zaskarżone postanowienie odpowiada treści art. 34 § 1 u.p.e.a. i jest zgodne z prawem.
Za trafną należy zatem uznać wypowiedź organu odwoławczego zawartą w zaskarżonym postanowieniu, iż związanie stanowiskiem wierzyciela oznacza, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela. Organ egzekucyjny nie może wnikać w merytoryczną zasadność stwierdzenia obowiązku, będącego przedmiotem egzekucji.
W takiej sytuacji podnoszone w skardze zarzuty nie mogły zostać uznane za zasadne, a zaskarżone postanowienie za wydane z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa, co na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) prowadziło do oddalenia skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło