I SA/Lu 381/16

PostanowienieWSA w Lublinie2017-07-13

Skład orzekający: Marcin Małek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wypowiedzenie pełnomocnictwa przez adwokata ustanowionego z urzędu w ramach prawa pomocy uprawnia stronę do żądania ustanowienia kolejnego pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Wypowiedzenie pełnomocnictwa przez adwokata ustanowionego z urzędu nie uprawnia strony do przyznania kolejnego pełnomocnika w ramach prawa pomocy, jeśli pierwotne prawo pomocy zostało już prawomocnie przyznane. Wyznaczenie nowego pełnomocnika należy do kompetencji Okręgowej Rady Adwokackiej, a nie sądu.
Stan faktyczny
Skarżący J. H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie dotyczącej łącznego zobowiązania pieniężnego. Wcześniej przyznano mu prawo pomocy i ustanowiono adwokata, który następnie wypowiedział pełnomocnictwo. Sąd umorzył postępowanie w zakresie wniosku o ustanowienie nowego pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe w zakresie wniosku J. H. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r. p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie sądowe w zakresie wniosku J. H. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Prawomocnym postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2016 r. referendarz sądowy tutejszego sądu przyznał skarżącemu J. H. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Na tej podstawie Okręgowa Rada Adwokackiej w L. na pełnomocnika strony wyznaczyła adwokata M. K. (k. 62 a.s.). Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2017 r. (I SA/Lu 381/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2016 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r. oraz przyznał ustanowionemu z urzędu adwokatowi wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przed sądem pierwszej instancji. Pismem z dnia 12 maja 2017 r. (k. 122 a.s.) skarżący oświadczył, że wypowiada pełnomocnictwo ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi i jednocześnie wniósł o ustanowienie innego pełnomocnika. Pismem z dnia 7 czerwca 2017 r. skarżący ponownie zwrócił się do sądu o ustanowienie dla niego pełnomocnika, w celu reprezentowania go przed sądem z uwagi na stan jego zdrowia. Referendarz sądowy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. dalej jako P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z treści art. 245 § 1 P.p.s.a. wynika, m. in., że prawo pomocy obejmuje również ustanowienie adwokata. W rozpoznawanej sprawie prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 25 sierpnia 2016 r. przyznane zostało skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Adwokat ten zgodnie z art. 253 P.p.s.a. został wyznaczony przez właściwą okręgową radę adwokacką. Wyznaczony adwokat podjął przed sądem odpowiednie czynności procesowe w imieniu skarżącego. Oznacza to, że skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, zaś wyznaczony adwokat udzielił pomocy prawnej stronie skarżącej, aż do momentu wypowiedzenia mu pełnomocnictwa. Zważyć jednak należy, iż wypowiedzenie pełnomocnictwa ustanowionemu pełnomocnikowi nie uprawnia do przyznanie stronie kolejnego pełnomocnika w ramach prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, że sąd wydaje jedynie postanowienie w sprawie przyznania prawa pomocy, wskazane w art. 253 § 1 P.p.s.a., po spełnieniu przez skarżącego przesłanek uprawniających do przyznania tego prawa, natomiast wyznaczenie konkretnego pełnomocnika, w tym również nowego (kolejnego) pełnomocnika, należy do właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej, co wynika z treści art. 253 § 1 i 2 P.p.s.a. Innymi słowy wypowiedzenie pełnomocnictwa adwokatowi z urzędu nie uchyla skutków prawomocności postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 sierpnia 2016 r. przyznającego prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W przepisach ustawy brak jest bowiem unormowania, które uprawniałoby stronę do skutecznego żądania przyznania jej prawa pomocy przez ustanowienie kolejnego profesjonalnego pełnomocnika, w sytuacji, gdy dotychczas ustanowiony pełnomocnik nie spełnił oczekiwań strony, wyrażając odmienne poglądy co do celowości, zasadności lub zgodności z prawem czynności, które zamierzała strona podejmować w postępowaniu. Wykonywanie pomocy prawnej polega nie tylko na działaniu profesjonalnego pełnomocnika zgodnie z zamiarami strony, ale również na przedstawianiu i wyjaśnianiu stronie jej sytuacji prawnej, z uwzględnieniem profesjonalnej wiedzy i umiejętności oceny sytuacji przez wyznaczonego pełnomocnika. Z tych względów rozpoznanie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu stało się zbędne, a postępowanie sądowe wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło