I SA/Lu 382/04

WyrokWSA w Lublinie2004-12-15

Skład orzekający: Halina Chitrosz, Krystyna Czajecka-Ryniec, Irena Szarewicz-Iwaniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo zwrócił wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia tytułu wykonawczego, uznając, że sprawa należy do właściwości sądu powszechnego w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego?
Ratio decidendi
Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo zakwalifikował wniosek jako żądanie pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności. Gdy podstawą egzekucji jest tytuł pochodzący od organu administracji, zaopatrzony w sądową klauzulę wykonalności, dochodzenie pozbawienia tego tytułu wykonalności możliwe jest przed sądem powszechnym w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego na podstawie art. 840 Kodeksu postępowania cywilnego. W przypadku wniesienia podania do organu niewłaściwego, gdy z treści wynika właściwość sądu powszechnego, organ zwraca podanie wnoszącemu zgodnie z art. 66 § 3 KPA.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia tytułu wykonawczego dotyczącego podatku dochodowego za 1991 r., argumentując bezprzedmiotowość decyzji będącej podstawą tytułu. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał się za niewłaściwego i przekazał sprawę Komornikowi Sądowemu. Komornik również uznał się za niewłaściwego i zwrócił wniosek. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego i orzekł o zwrocie wniosku skarżącemu, uznając, że żądanie należy rozpatrzyć w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego przed sądem powszechnym. Skarżący złożył skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Ryniec /spr./, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant sekr. sąd. Marta Ścibor, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi J. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku z dnia 13 lutego 2004 r. - oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art .138 § 1 pkt 2 w związku z art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. Nr 98 poz. 1071 ze zmianami/ oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz. U. Z 2002 r. nr 110, poz. 968 ze zmianami/ po rozpatrzeniu zażalenia J. A. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie przekazania wniosku z dnia 13 lutego 2004 r. o stwierdzenie wygaśnięcia tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego podatek dochodowy za 1991 r. Komornikowi Sądowemu Rewiru VII przy Sądzie Rejonowym - uchylił postanowienie I instancji i orzekł o zwrocie wnoszącemu wniosku z dnia [...] lutego 2004 r. W dniu [...] lutego 2004 r. do Urzędu Skarbowego wpłynął wniosek skarżącego o stwierdzenie wygaśnięcia tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez ten Urząd obejmującego podatek dochodowy za 1991 r. Wniosek skarżący uzasadnił bezprzedmiotowością decyzji będącej podstawą wystawienia tego tytułu oraz to, że stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w interesie społecznym, jak i strony, z uwagi na niewłaściwość miejscową organu, który ją wydał. W odpowiedzi Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomił skarżącego pismem z dnia [...] marca 2004 r., że nie jest organem właściwym do wydawania orzeczeń w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Po otrzymaniu powyższego pisma skarżący złożył zażalenie na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego polegającą na nie przekazaniu wniosku do organu właściwego i nie wydaniu stosownego postanowienia w tej sprawie. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy. Postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2004 r. wniosek skarżącego przekazany został do rozpatrzenia Komornikowi Sądowemu Rewiru VII przy Sądzie Rejonowym. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że obowiązująca procedura nie przewiduje możliwości żądania wygaśnięcia tytułu wykonawczego, a więc wniosek skarżącego należy potraktować jako żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ponieważ postępowanie egzekucyjne jest prowadzone przez Komornika Sądowego, to on jest organem właściwym do załatwienia wniosku skarżącego Na postanowienie to skarżący ponownie złożył zażalenie, w którym domagał się orzeczenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie wygaśnięcia tytułu wykonawczego. W międzyczasie Komornik Sądowy postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r. uznał się niewłaściwym do rozpatrzenia wniosku skarżącego i zwrócił tenże wniosek Urzędowi Skarbowemu. Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 r. uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2004 r. i orzekł o zwrocie wniosku z [...] lutego 2004 r. skarżącemu. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone jest wobec skarżącego przez Komornika Sądowego Rewiru VII przy Sądzie Rejonowym na podstawie wystawionego przez Urząd Skarbowy tytułu wykonawczego nr [...], zaopatrzonego w klauzulę wykonalności nadaną postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] stycznia 2000r., sygn. akt [...]. Żądanie określone przez skarżącego jako "stwierdzenie wygaśnięcia tytułu wykonawczego" Dyrektor Izby Skarbowej zakwalifikował jako wniosek o uchylenie podstaw wszczęcia egzekucji. Gdy podstawą egzekucji jest tytuł pochodzący od organu administracji, który został zaopatrzony w sądową klauzulę wykonalności, dopuszczalne jest powództwo o pozbawienie takiego tytułu wykonawczego wykonalności na podstawie art. 840 Kodeksu postępowania cywilnego, które wnosi się do sądu powszechnego. Stosownie zaś do treści art. 66 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a z treści jego wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, podanie podlega zwrotowi wnoszącemu. Na powyższe postanowienie J. A. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której zarzucając naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 i 123 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 120, 121, 122, 124, 125 Ordynacji podatkowej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części zwrotu wniosku z dnia 131utego 2004 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przytoczoną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem /art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami/ - stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Skarżący we wniosku z dnia [...] lutego 2004 r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego kwestionował podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Twierdził, że decyzja administracyjna, na której oparto tytuł wykonawczy już z dniem jej wydania stała się bezprzedmiotowa, bowiem została wydana przez organ niewłaściwy. Prawidłowo więc Dyrektor Izby Skarbowej zakwalifikował wniosek jako żądanie pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności. Prawidłowo też uznał, że gdy podstawą egzekucji jest tytuł pochodzący od organu administracji, który został zaopatrzony w sądową klauzulę wykonalności / postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] stycznia 2000 r., sygn. akt [...]/ , dochodzenie pozbawienia tego tytułu wykonalności możliwe jest przed sądem powszechnym w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego - na podstawie art. 840 Kodeksu cywilnego. Jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a z treści jego wynika, że właściwym w sprawie jest sąd, organ, do którego podanie wniesiono zwraca je wnoszącemu / art. 66 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego / , o czym Dyrektor Izby Skarbowej orzekł w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się na koniec do podnoszonego w skardze zarzutu naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej wskazać należy, że w sprawach z zakresu postępowania egzekucyjnego w administracji przepisy te nie mają zastosowania bowiem - zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w tych sprawach stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W oparciu o powyższe, na podstawie przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło