I SA/Lu 383/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wiesława Achrymowicz po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w zakresie prawa pomocy postanawia utrzymać w mocy postanowienie z dnia 6 września 2016 r. I SA/Lu 383/16 UZASADNIENIE Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie, a więc przez ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych z tym uzasadnieniem, że aktualnie nie ma żadnego majątku ani oszczędności, sam prowadzi gospodarstwo domowe. Jedyne dochody uzyskuje z tytułu emerytury w kwocie [...]zł netto miesięcznie. Dodatkowo pomaga uczącej się córce. Stan zdrowia nie pozwala mu na podjęcie pracy. Dlatego nie jest w stanie ponosić jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 6 września 2016 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Natomiast odmówił zwolnienia od kosztów sądowych motywując, że skarżący jest w stanie zapłacić - na obecnym etapie postępowania sądowego - wpis od skargi, zważywszy wysokość systematycznie uzyskiwanych dochodów oraz okoliczność, że posiada on jeszcze grunty rolne o powierzchni niespełna 6 ha, co wynika ze sprawy sygn. I SA/Lu 381/16. W sprzeciwie skarżący stwierdził jedynie, że brak jest podstawy prawnej, aby przyznać adwokata bez jednoczesnego zwolnienia od kosztów sądowych. W powyższym stanie sprawy należy zważyć, co następuje: Wniosek skarżącego zawiera żądanie osoby fizycznej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w rozumieniu art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718 - p.p.s.a.). Dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym, całkowitym zakresie skarżący powinien więc wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na obecnym etapie postępowania sądowego koszty sądowe obejmują wpis od skargi w kwocie [...]zł. W ocenie sądu, przyznanie prawa pomocy trzeba postrzegać jako przywilej, który może znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach mieszących się ściśle w wyżej przytoczonej ustawowej przesłance. Przyznanie prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych oznacza bowiem przerzucenie ciężaru ich ponoszenia na innych współobywateli. Zatem koniecznym warunkiem zastosowania tej wyjątkowej instytucji jest wiarygodne wykazanie przez stronę skarżącą całokształtu rzeczywistej sytuacji życiowej, majątkowej. Ponadto strona skarżąca w swoim postępowaniu powinna (w rozumieniu obowiązku) uwzględniać ustawowy obowiązek ponoszenia kosztów sądowych, związanych z wniesieniem skargi. W realiach analizowanej sprawy trzeba zauważyć, że skarżący uzyskuje stały dochód na poziomie [...] zł miesięcznie, który w pełni pozwala mu na zgromadzenie kwoty wpisu, jaki jest wymagany na obecnym etapie postępowania sądowego. Co więcej, skarżący - odpowiadając na wezwanie do przedstawienia dodatkowych informacji i dokumentów dotyczących wydatków na utrzymanie, pobierania nauki przez córkę, umowy najmu mieszkania - wyjaśnił, że nie zna przepisu, który zobowiązywałby go do udzielania oczekiwanej odpowiedzi, nie ma umowy najmu (k. 21, 23 akt sądowych). Tej treści stanowisko, w ocenie sądu, oznacza, że skarżący w istocie nie wykazuje swojej rzeczywistej sytuacji życiowej, materialnej, na potrzeby ubiegania się o prawo pomocy. Natomiast prawo pomocy, co do zasady, jest przyznawane jedynie takiej stronie skarżącej, która rzetelnie, wiarygodnie - zgodnie z rzeczywistością - przedstawi wszystkie istotne informacje dotyczące aktualnego poziomu przychodów, wydatków, posiadanego majątku i sposobu jego wykorzystywania. Tak się nie stało w realiach rozpatrywanego wniosku. Wobec tego, w ocenie sądu, nie ma żadnych podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym, całkowitym zakresie i zwalniania od obowiązku zapłaty kwoty [...]zł. Byłoby to zupełnie dowolne uprzywilejowanie skarżącego, sprzeczne z ustawowymi przesłankami. Prawidłowe rozpoznanie przesłanek przyznania prawa pomocy może bowiem mieć miejsce wyłącznie w sytuacji, w której osoba, ubiegająca się o skorzystanie z omawianego przywileju, w sposób wyczerpujący przedstawi sytuację, w jakiej się znajduje, czego, jak dotąd, skarżący nie uczynił. Natomiast oczekuje uprzywilejowanego traktowania w porównaniu z innymi osobami występującymi ze skargami na drogę postępowania sądowego. Z tych względów wobec niewykazania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji, przy uwzględnieniu art. 260 § 1 do § 3 tej ustawy.