I SA/Lu 388/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Gdulewicz /spr./, Sędziowie WSA Halina Chitrosz, WSA Krystyna Czajecka-Ryniec, Protokolant sekr. sąd. Marta Ścibor, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2005 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2004 r. - oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej, art.2 ust. 1 pkt 1pkt 1i 2, art. 3 ust.1 pkt 3 i art. 4 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, po rozpatrzeniu odwołania H. P. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2004 r., Nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2004 rok – utrzymało w mocy decyzję I instancji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta organ I instancji ustalił H. P. podatek od nieruchomości położonej w L. przy ul. W. o pow. 1433,00 m2 na 2004 rok w kwocie 15.520,60 zł. Wysokość zobowiązania ustalono na podstawie złożonej informacji oraz danych z ewidencji gruntów dla miasta L., przy niezmienionym stanie faktycznym. H. P. nie zgadzając się z powyższą decyzją wystąpił o stwierdzenie jej nieważności w całości jako sprzecznej z obowiązującymi przepisami prawa. Uzasadniając swoje żądanie wskazał, że decyzja w pozycji "właściciel/władający" wymienia :1/ Skarb Państwa, 2/ P. H., 3/ P. Z.,. W związku z tym skoro Skarb Państwa, jako właściciel posiada przymiot osobowości prawnej organ podatkowy I instancji powinien zastosować odmienny tryb uiszczania podatku od nieruchomości niż wskazany w zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosek H. P. o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji potraktowało jako odwołanie od decyzji I instancji. Rozpatrując odwołanie nie znalazło jednak podstaw do jego uwzględnienia. Wyjaśniło, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej będące użytkownikami wieczystymi gruntów. Podstawę wymiaru podatków stanowią natomiast, w oparciu o dyspozycję art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Skoro z załączonego do akt sprawy wypisu z rejestru gruntów i budynków bezsprzecznie wynika, że H. P. i Z. P. są użytkownikami wieczystymi nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa położonej w L. przy ul. W. o pow. 1433 m2 , to decyzja organu podatkowego I instancji jest jak najbardziej prawidłowa. Kolegium zaznaczyło również, że stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatek od nieruchomości został ustalony od gruntów o powierzchni 1433 m2 oraz od budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni 935 m2, zgodnie z wykazem nieruchomości złożonym przez skarżącego w dniu [...] grudnia 2001 r., a przyjęte do opodatkowania stawki podatku od nieruchomości zgodne są z uchwałą Nr 297/XII/2003 Rady Miasta z dnia [...] listopada 2003 r., zmieniającej uchwałę z dnia 5 grudnia 2002 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego H. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Podtrzymał zarzuty zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu podatkowego I instancji, wskazując na naruszenie przez organ podatkowy art. 21 § 1 pkt 2 w zw. z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 3 ust. 4 i art. 6 ust. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez ich nie zastosowanie. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że poza sporem pozostaje kto jest płatnikiem podatku od nieruchomości, wątpliwości budzi natomiast sposób opłacania przedmiotowego podatku. W jego ocenie, w przedmiotowej sprawie właściwy powinien być tryb obowiązujący osoby prawne skoro właścicielem nieruchomości gruntowej, będącej w użytkowaniu wieczystym skarżącego i jego żony, jest Skarb Państwa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz.1269 oraz art. 3 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 150, poz.1270 ze zm.) stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Na wstępie przypomnieć należy, iż pobieranie podatków jest stanem obiektywnym, zależnym nie od woli podatnika, lecz wyłącznie od obowiązującego stanu prawa i odpowiedniego stanu faktycznego. Zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem, że w przypadku gdy przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym (pkt 1); posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych (pkt 2); użytkownikami wieczystymi gruntów (pkt 3) i posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w przypadkach wskazanych w ustawie (pkt 4). Podstawę do wymiaru podatków stanowią natomiast, stosownie do dyspozycji art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2000 Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Jak wynika z wypisu rejestru gruntów i budynków sporządzonego w dnu 13 maja 2004 r. (k.1 akt podatkowych) nieruchomość gruntowa o pow. 1433 m2 położona w L. przy ul. W. i stanowiąca własność Skarbu Państwa pozostaje w wieczystym użytkowaniu H. i Z. P. na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej, jako osób fizycznych. W świetle regulacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych osoby fizyczne obowiązane są złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania - art. 6 ust. 6 w/w ustawy. Taka też informacja została przez podatnika złożona w dniu 13 grudnia 2001 r. W związku z tym, iż podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania (art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych), Prezydent Miasta w dniu [...] kwietnia 2004 r. wydał, w oparciu o dane zawarte w przedstawionej przez stronę deklaracji i wypis z ewidencji gruntów i budynków, decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w tym podatku, działając na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 i § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – Dz. U. Nr 137, poz. 926. W ocenie skarżącego takie postępowanie organu podatkowego jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa. Skarżący nie kwestionuje wprawdzie ani faktu wieczystego użytkowania opodatkowanej nieruchomości ani wysokości ustalonego podatku, wątpliwości jego budzi natomiast sposób opłacania przedmiotowego podatku. W jego ocenie oczywistym w sprawie jest, kto jest płatnikiem podatku od nieruchomości. Jednak skoro właścicielem nieruchomości położonej w L. przy ul. W. jest Skarb Państwa, a więc osoba prawna, to właściwym dla opłacania tego podatku powinien być tryb obowiązujący osoby prawne i przewidziany w art. 6 ust. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych a nie zastosowany przez organ podatkowy tryb z art. 6 ust. 7 tej ustawy. W ocenie Sądu taka argumentacja nie może zasługiwać na uwzględnienie, gdyż nie znajduje żadnego oparcia w obowiązujących przepisach prawa. W przypadku osób fizycznych, a co do takiej podmiotowości skarżącego nie ma wątpliwości i to nie jest przez niego kwestionowane, termin płatności ustalonego w drodze decyzji wymiarowej podatku od nieruchomości, następuje w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminach do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego ( ust. 7 art. 6). W przypadku natomiast osób prawnych sposób opłacania tego podatku następuje bez wezwania, na rachunek budżetu właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania tego obowiązku, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca (pkt 3 ust. 9 art. 6). Oczywistym jest, że w sytuacji skarżącego, gdy kwota podatku wynosi 15.520, 60 zł rocznie, miesięczny sposób jego opłacania byłby korzystniejszy niż w przy sposobie kwartalnym. Jednakże tylko z tego powodu nie można przyznać racji jego twierdzeniom. Jedyny wyjątek od ogólnej zasady zarówno sposobu opodatkowania jak i terminu płatności podatku od nieruchomości dla osób fizycznych, na co zwróciło uwagę Kolegium, został przewidziany w ust. 11 art. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z tym przepisem jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu osób fizycznych oraz osób prawnych, jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej lub spółek nieposiadajacych osobowości prawnej, z wyjątkiem osób tworzących wspólnotę mieszkaniową, osoby fizyczne składają deklarację na podatek od nieruchomości oraz opłacają go na zasadach obowiązujących osoby prawne. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, co oznacza, iż wymiar podatku i termin jego płatności następuje według zasad ogólnych. Dlatego też zarzut nie zastosowania przez organ podatkowy art. 6 ust. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - a tym samym naruszenia art. 21 § 1 pkt 2 w zw. z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej - nie może zasługiwać na uwzględnienie. Bezsporność faktu użytkowania wieczystego nieruchomości o pow. 1433 m2 położonej przy ul. W. w L. przez H. i Z.P. - 2 osoby fizyczne na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej uzasadniała obciążenie ich stosownym podatkiem. Niczym nieuzasadniony też, w ocenie Sądu, pozostaje pogląd strony, że w sprawie nie zastosowano art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. poprzez obciążenie podatkiem również Skarbu Państwa. Zgonie z tym przepisem jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowani, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem przewidzianym w ustawie. Dokonując wykładni tego przepisu przyjąć należy, że skoro nieruchomość gruntowa o pow. 1433 m2 położona w L. przy ul. W. pozostaje w całości we współużytkowaniu wieczystym H. i Z. P., to tylko na nich ciąży na zasadzie solidarnej odpowiedzialności obowiązek podatkowy w tym podatku i takie też było rozstrzygnięcie organów podatkowych. Przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomość pozostaje w posiadaniu Skarbu Państwa i dwóch użytkowników wieczystych i w związku z tym Skarb Państwa również powinien być podatnikiem podatku od tej nieruchomości jest niczym nie uzasadnione i pozostaje w sprzeczności z zasada racjonalnego ustawodawcy. Biorąc pod uwagę charakter instytucji jaką jest użytkowanie wieczyste (art. 232 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny ( Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.), stwierdzić tylko należy, że choć jest ono wprawdzie prawem na rzeczy cudzej, to katalog uprawnień przysługujących użytkownikowi wieczystemu co do korzystania z tej nieruchomości, tak naprawdę niczym nie różni się od uprawnień przypisanych dla jej właściciela. Konsekwencją więc takiego stanu rzeczy musi być również ponoszenie ciężarów z posiadaniem tej nieruchomości związanych. Na koniec rozważań sądu odnieść się należy do wniosku H. P. o stwierdzenie nieważności decyzji organu podatkowego I instancji i wyjaśnić, iż prawidłowo organ podatkowy potraktował wniosek, ten wniesiony jako odwołanie od decyzji organu I instancji, gdyż zgodnie z art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy stwierdza nieważność tylko decyzji ostatecznej, a więc takiej od której stronie nie przysługuje już środek zaskarżenia, a taką decyzją na tym etapie postępowania decyzja Prezydenta Miasta nie była. Również Sąd orzekający w niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę dyspozycję art. 145 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z. art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym stwierdza się nieważność decyzji ostatecznej, która : 1) została ona wydana z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) została wydana bez podstawy prawnej; 3) została wydana z rażącym naruszeniem prawa; 4) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 5) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; 6) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 7) zawiera wadę powodująca jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa; 8) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą - nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku strony. W ocenie Sądu skoro zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zgodne są z obowiązującymi przepisami prawa to działając na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.