I SA/Lu 389/97
WyrokWSA w Lublinie1998-04-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo będące koncesjonowanym przewoźnikiem drogowym, które zleca wykonanie usług transportu międzynarodowego podwykonawcom, może korzystać ze stawki "0" VAT na te usługi, jeśli bezpośredni wykonawcy nie posiadają odpowiednich koncesji?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo będące koncesjonowanym przewoźnikiem drogowym, które zleca wykonanie usług transportu międzynarodowego podwykonawcom, może korzystać ze stawki "0" VAT, pod warunkiem że samo spełnia warunki podmiotowe i przedmiotowe do jej zastosowania. Okoliczność, że usługi wykonywane są przez podwykonawców, nie pozbawia przedsiębiorstwa statusu przewoźnika wobec kontrahentów zlecających przewóz, a podwykonawcy pozostają jedynie wykonawcami w imieniu i na rzecz przewoźnika.Stan faktyczny
Skarżące przedsiębiorstwo, będące koncesjonowanym przewoźnikiem drogowym, zleciło wykonanie usług transportu międzynarodowego właścicielom samochodów, którzy nie posiadali odpowiednich koncesji. Organy podatkowe uznały, że przedsiębiorstwo świadczyło usługi pośrednictwa, a nie bezpośredni transport międzynarodowy, co wykluczało zastosowanie stawki "0" VAT. Przedsiębiorstwo argumentowało, że spełniało warunki do zastosowania stawki "0" VAT, a podwykonawcy działali w jego imieniu.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów podatkowych, uznając, że skarżące przedsiębiorstwo miało prawo do zastosowania stawki "0" VAT.Pełny tekst orzeczenia
Skarżące przedsiębiorstwo było koncesjonowanym przewoźnikiem drogowym oraz posiadało dowody stwierdzające wykonanie usług przewozu międzynarodowego. Spełniało więc zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe warunki niezbędne, w świetle powołanych przepisów rozporządzenia z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie opodatkowania podatkiem od towarów i usług eksportu i importu niektórych usług /Dz.U. nr 39 poz. 175 ze zm./, dla uznania wykonanych usług za objęte stawką "0" VAT.
Okoliczność, że usługi wykonywane były przez inne osoby działające w imieniu i na rzecz przedsiębiorstwa jako przewoźnika, nie zmieniała zakresu jego praw i obowiązków wynikających z umów przewozu. Wobec kontrahentów zlecających przewóz przedsiębiorstwo pozostawało przewoźnikiem, a osoba podejmująca się wykonania usługi przewozu na zlecenie przewoźnika pozostawała jedynie podwykonawcą przewoźnika, a nie przewoźnikiem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie organy podatkowe stwierdziły, że skarżące PO PKS świadczyło usługi pośrednictwa związane z usługami transportu międzynarodowego wykonywanego 71 samochodami przez ich właścicieli, które to samochody użyczone zostały dla PO PKS w celu wykonywania usług transportu międzynarodowego.
W ocenie organów PO PKS był uprawnionym przewoźnikiem drogowym w transporcie międzynarodowym z prawem do korzystania ze stawki "0" VAT przy wykonywaniu tych usług, gdyż poza sporem pozostawało, iż miał koncesje na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego transportu drogowego użyczonymi pojazdami samochodowymi /par. 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia/ oraz dokumentację stanowiącą dowód świadczenia tych usług /par. 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia/.
Na podstawie umowy współpracy przy wykonywaniu przewozów międzynarodowych zawartych przez PO PKS z właścicielami samochodów, faktur wystawionych dla PO PKS przez właścicieli samochodów oraz sposobu księgowania przez PO PKS wartości świadczonych usług, organy podatkowe stwierdziły, że PO PKS nie wykonywał bezpośrednio /samodzielnie/ zlecanych mu usług przewozu międzynarodowego, lecz podzlecał ich wykonanie właścicielom samochodów i w związku z tym wykonywał faktycznie usługi pośrednictwa związane z usługami przewozowymi, nie objętymi stawką "0" VAT, gdyż bezpośredni wykonawcy nie byli uprawnionymi przewoźnikami transportu międzynarodowego wobec nieposiadania koncesji.
Zaprezentowana w decyzjach organów podatkowych ocena stanu faktycznego była konsekwencją dokonania jej z naruszeniem art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa i skutkowała naruszeniem art. 18 ust. 3 cyt. ustawy oraz par. 2 ust. 1 pkt 1 i par. 5 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r.
Organy podatkowe ustaliły, że skarżące PO PKS było koncesjonowanym przewoźnikiem drogowym oraz posiadało dowody stwierdzające wykonanie usług przewozu międzynarodowego. Spełniało więc zarówno podmiotowe jak i przedmiotowe warunki niezbędne, w świetle powołanych przepisów rozporządzenia, dla uznania wykonanych usług za objęte stawką "0" VAT.
Okoliczność, że usługi wykonywane były przez inne osoby działające w imieniu i na rzecz PO PKS jako przewoźnika, nie zmieniała zakresu jego praw i obowiązków wynikających z umów przewozu.
Wobec kontrahentów zlecających przewóz PO PKS pozostawał przewoźnikiem, a osoba podejmująca się wykonania usługi przewozu na zlecenie przewoźnika pozostawała jedynie podwykonawcą przewoźnika, a nie przewoźnikiem.
Ocena przyjęta przez organy podatkowe opierała się wyłącznie na dowodach obrazujących wykonanie zlecenia przez podwykonawców przewoźnika i zapisach w księgach rachunkowych skarżącego.
Sposób księgowania wartości wykonanej usługi pozostawał jednak poza podatkowoprawnym stanem faktycznym istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, a pozostałe dowody wskazywały, że właściciele samochodów nie posiadali kwalifikacji przewoźników międzynarodowych, wykonywali usługi transportu drogowego w imieniu i na rzecz skarżącego PO PKS, a więc pozostawali osobami o którym mowa w art. 3 Konwencji CMR, nie zaś przewoźnikami w rozumieniu art. 34 tej Konwencji.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 29 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło