I SA/Lu 392/03

Dnia 21 stycznia 2004 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA I.Szarewicz-Iwaniuk Sędziowie NSA H.Chitrosz NSA D.Małysz /spr./ Protokolant I.Lachowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2004 roku sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia podania w sprawie przeprowadzenia postępowania podatkowego - oddala skargę. Uzasadnienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], Nr [...], po rozpatrzeniu zażalenie S. S. na postanowienie Urzędu Skarbowego z dnia [...], Nr [...], w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia podania w sprawie przeprowadzenia postępowania podatkowego, Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Jak podano w uzasadnieniu powyższego postanowienia, S. S. pismem z dnia 7 lutego 2003 roku zwrócił się do Urzędu Skarbowego o przeprowadzenie postępowania podatkowego w zakresie występowania lub braku zaległości w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym, powołując się na art.21a Ordynacji podatkowej i wskazując, że zamierza skorzystać z ulgi podatkowej, w związku z czym chciałby sprawdzić, czy spełnia warunek braku zaległości podatkowych określony w przepisach. Pismem z dnia 12 lutego 2003 roku organ podatkowy wezwał podatnika do uzupełnienia wymienionego pisma przez wskazanie, z jakiej ulgi zamierza skorzystać. Jako podstawę prawną wezwania podano art.169 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponieważ podanie nie zostało uzupełnione, postanowieniem z dnia [...] organ podatkowy pozostawił je bez rozpatrzenia. W złożonym na to postanowienie zażaleniu S. S. stwierdził, że żądanie przez Urząd Skarbowy informacji o rodzaju ulgi, z jakiej podatnik zamierza skorzystać, jest naruszeniem prawa, podobnie jak powoływanie się przez ten organ na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...], które nie pozbawia podatnika prawa do skorzystania z uprawnień wynikających z Ordynacji podatkowej i nie może stanowić podstawy do odmowy rozpatrzenia wniosku. Zarzucił też, że postanowienie wydane zostało z naruszeniem art.120-122 Ordynacji podatkowej i narusza konstytucyjne prawo obywatela do równego dostępu do stanowionego prawa. Izba Skarbowa nie znalazła podstaw do uwzględnienia zażalenia i wyjaśniła, że zgodnie z art.21a Ordynacji podatkowej podatnik, który zamierza skorzystać z ulgi podatkowej, której warunkiem, określonym w odrębnych przepisach, jest brak zaległości podatkowych, może złożyć wniosek do właściwego organu podatkowego o przeprowadzenie postępowania podatkowego; do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego przepis art.21 § 3 stosuje się odpowiednio. Gramatyczna wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że warunkiem koniecznym jego zastosowania jest złożenie wniosku przez podatnika, który zamierza skorzystać z ulgi podatkowej związanej z brakiem zaległości. Nie każdy więc podatnik może skutecznie złożyć wniosek przewidziany w tym przepisie, lecz tylko ten, który zamierza skorzystać z określonej ulgi. Okoliczność, że podatnik zamierza skorzystać z ulgi winna być co najmniej uprawdopodobniona poprzez wskazanie, z jakiej ulgi zamierza skorzystać i faktu, iż spełnia wszystkie inne przesłanki przewidziane odrębnymi przepisami stanowiącymi ulgę. Wtedy bowiem można mówić o zamiarze skorzystania z ulgi. Samo powołanie art.21a Ordynacji podatkowej, bez uprawdopodobnienia okoliczności, o których mowa w hipotezie tego przepisu, nie powoduje wszczęcia postępowania. Złożony przez S. S. wniosek nie zawierał informacji koniecznych do zastosowania trybu, w którym miał być załatwiony, a z zebranych dowodów wynika, że wnioskujący nie miał prawa do skorzystania z ulgi dotyczącej przedsiębiorców /sądowy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej/. Stąd wezwanie do uzupełnienia braków podania, zawierające pouczenia, o którym mowa w art.169 § 1 Ordynacji podatkowej, było - zdaniem organu odwoławczego - uzasadnione. Nieuzupełnienie braków w terminie spowodowało pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Odnosząc się bezpośrednio do zarzutów zażalenia Izba Skarbowa stwierdziła, że nie są one uzasadnione i wskazała, że organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa i podjął działania w celu wyjaśnienia sprawy. Zarówno zatem zarzut naruszenia zasad postępowania, jak i zarzut naruszenia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, uznano za gołosłowne. Wskazano także, że postanowienie Sądu Rejonowego nie stanowi wprawdzie podstawy odmowy rozpatrzenia podania ani nie pozbawia podatnika uprawnień wynikających z Ordynacji podatkowej, jednak jest dowodem na to, iż S. S. nie ma prawa do prowadzenia działalności gospodarczej, a więc także do skorzystania z ulg, które przysługują przedsiębiorcom. Na powyższe postanowienie S. S. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie skargę, w której wniósł o uchylenie tego postanowienia i zarzucił, że wydane ono zostało z naruszeniem art.120 i art.121 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art.2, art.32 i art.37 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że możliwość zastosowania art.21a Ordynacji podatkowej nie jest uzależniona od tego, z jakiej ulgi podatnik zamierza skorzystać. Nie ma też znaczenia, że skarżący nie może obecnie prowadzić działalności gospodarczej, bowiem jest to ograniczenie czasowe - do dnia 20 czerwca 2005 roku, a po tym czasie prawa podatnika jako przedsiębiorcy nie będą ograniczone. Dlatego, znając opieszałość organów podatkowych, podatnik ma już obecnie interes w przeprowadzeniu postępowania na podstawie art.21a Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i dodała, iż obecnie obowiązujące przepisy przewidują ulgi, z których skorzystanie uzależnione jest od braku zaległości podatkowych, tylko dla podatników będących przedsiębiorcami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art.3 i art.106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271/ z dniem 1 stycznia 2004 roku utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz.368 z późn. zm./ i przestały funkcjonować ośrodki zamiejscowe tego Sądu, a w ich miejsce powstały wojewódzkie sądy administracyjne /art.85 powołanej ustawy/. Stosownie do art.97 § 1 powołanej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec tego sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, będący sądem właściwym zgodnie z art.13 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/. Jak wskazano wyżej, zaskarżone postanowienie dotyczy wniosku, jaki skarżący S. S. wniósł do organu podatkowego w trybie art.21a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /DzU. Nr 137, poz.926 z późn.zm./. Powołany art.21a Ordynacji podatkowej stanowi, iż podatnik, który zamierza skorzystać z ulgi podatkowej, której warunkiem, określonym w odrębnych przepisach, jest brak zaległości podatkowych, może złożyć wniosek do właściwego organu podatkowego o przeprowadzenie postępowania podatkowego. Jedną zatem z przesłanek koniecznych dla uruchomienia postępowania przewidzianego tym przepisem jest zamiar podatnika skorzystania z ulgi podatkowej, ale tylko takiej, której warunkiem prawnym jest brak zaległości podatkowych. Składając wniosek w trybie art.21a Ordynacji podatkowej podatnik obowiązany jest wykazać, że jest uprawniony do wykorzystania przewidzianej w nim instytucji prawnej, w szczególności więc winien podać, z jakiej ulgi zamierza skorzystać, tak aby organ podatkowy mógł ocenić, czy warunkiem tej ulgi jest - istotnie - brak zaległości podatkowych, a także czy możliwość skorzystania z tej ulgi w ogóle dotyczy tego podatnika. Złożony przez S. S. w dniu 7 lutego 2003 roku wniosek w trybie art.21a Ordynacji podatkowej nie określa, z jakiej ulgi zamierza on skorzystać, zatem - w świetle powyższego - organ podatkowy był nie tylko uprawniony, ale i obowiązany do wezwania wnioskującego do usunięcia tego braku na podstawie art.169 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Skarżący braku nie usunął, wobec czego art.169 § 4 Ordynacji podatkowej dawał organowi podatkowemu podstawę pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Powyższe oznacza, że zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji zgodne są z prawem, a zarzut naruszenia art.120 i art.121 Ordynacji podatkowej jest nieuzasadniony. Na marginesie powyższego, bowiem nie ma to znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, zauważyć należy, że w złożonym wniosku skarżący nie sprecyzował także, jakie /dokładnie - za jakie okresy/ miałoby być przeprowadzone postępowanie podatkowe, nie był jednak wzywany do usunięcia braku wniosku w tym zakresie. Za nieuzasadnione uznać także należy zarzuty naruszenia art.2, art.32 i art.37 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a odnosząc się do twierdzeń skargi w tym zakresie wyjaśnić należy, że postanowienie, które podlega kontroli legalności w niniejszej sprawie, nie przesądza o prawie skarżącego do ulgi, ani też o jego prawie do skorzystania z trybu postępowania przewidzianego w art.21a Ordynacji podatkowej. Rozstrzyga ono wyłącznie o tym, że wnosząc wniosek na podstawie wymienionego przepisu podatnik obowiązany jest wskazać, między innymi, z jakiej ulgi zamierza skorzystać, jeśli zaś tego nie uczynił i nie usunął braku pomimo wezwania, to zasadnym jest pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. Ponadto, jak to już podniesiono w zaskarżonym postanowieniu, postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...], sygn. akt [...], zostało w sprawie niniejszej przywołane jedynie pomocniczo, dla uzasadnienia, że wskazanie, z jakiej ulgi wnioskujący zamierza skorzystać, jest niezbędne, aby organ mógł stwierdzić, czy jest on podatnikiem uprawniony do złożenia wniosku w trybie art.21a Ordynacji podatkowej. Wobec powyższego, skoro brak jest ustawowych podstaw do uwzględnienia skargi, należało ją oddalić na zasadzie art.151 powołanego wyżej prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.