I SA/Lu 392/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Referent stażysta Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych na 2007 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję w części orzekającej o odmowie przyznania uzupełniającej płatności do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych; II. oddala skargę w pozostałej części. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z dnia [...] nr [...]w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż M. S. w dniu 11 maja 2007r. złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2007r., w którym zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni 5,74 ha do jednolitej płatności obszarowej (JPO), 3,82 ha do płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) oraz 1,72 ha do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ). Po rozpatrzeniu wniosku organ I instancji przyznał wnioskodawcy płatność do gruntów rolnych na 2007r. w łącznej kwocie 2857,40 zł w tym z tytułu: JPO 1730,84 zł, UPO 112656 zł. Odmówił zaś przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ). W odwołaniu od tej decyzji M. S. kwestionował tą jej część, w której odmówiono mu przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ). Organ odwoławczy, rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania, powołał treść art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217 z późn. zm.), zgodnie z którym rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia Nr 1782/2003, jeżeli: posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określone dla RP w załączniku XX do rozporządzenia nr 1973/2004 ( tj. – 1 ha) oraz art. 7 ust. 2 tej ustawy, w myśl którego, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, o której mowa w art. 14b ust. 1 rozporządzenia Nr 1782/2003 zwanej dalej jednolitą płatnością obszarową, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw:1/ chmielu; 2/ roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych; 3/ innych roślin. Wnioskodawca spełniał warunki do przyznania płatności JPO i UPO i nie jest to sporne w sprawie, a w tym zakresie organ I instancji orzekł zgodnie z jego wnioskiem. Sporna pozostaje kwestia uprawnień do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na użytkach zielonych (PZ). Organ odwoławczy w tej kwestii wskazał na § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309), w myśl którego płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli: 1/ rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 31 marca 2006r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt; 2/ na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych. Płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) i współczynnika 0,3 oraz nie większej niż powierzchnia trwałych użytków zielonych lub powierzchnia upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, do której została przyznana płatność określona w ust. 1 pkt 2. Liczbę dużych jednostek przeliczeniowych (DJP) oblicza się jako iloczyn liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, i współczynnika ustalonego z uwzględnieniem rodzaju i wieku zwierząt, zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia, według stanu na dzień, w którym liczba (DJP) w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, jest największa (ust.2 i 3 powołanego rozporządzenia). Liczbę zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, ustala się na podstawie danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt - w przypadku bydła, owiec i kóz (ust. 4 pkt. 1). Na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt oznakowanych stwierdzono, że strona nie posiadała w okresie referencyjnym tj. w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 do dnia 31 marca 2006r. w swoim gospodarstwie zwierząt zarejestrowanych w systemie IRZ. W dniu 16 października 2007r. M. S. złożył pismo, w którym oświadczył, że w okresie referencyjnym posiadał w swoim gospodarstwie zwierzęta zarejestrowane w systemie IRZ. Po dokonaniu analizy w systemie IRZ ustalono, że w tym systemie figuruje bydło, jednakże dokument zgłoszenia przemieszczenia bydła został złożony w Biurze Powiatowym ARiMR w dniu 14 maja 2006r., a więc po okresie referencyjnym, co nie powoduje wyznaczenia dla powyższych sztuk bydła wskaźnika DJP. Złożone zaś przez stronę oświadczenie nie jest podstawą do przyznania płatności zwierzęcych. Zgłoszenia zwierząt, które wpłynęły do Biura ARiMR po okresie referencyjnym nie są brane pod uwagę podczas naliczania DJP. W tej sytuacji decyzja organu I instancji jest uzasadniona w świetle ustalonych okoliczności faktycznych i prawnych, zaś ocena organu odwoławczego jest co do istoty sprawy taka sama. Na powyższą decyzję M. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarzucał wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. § 4 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309) poprzez jego niewłaściwą interpretację, polegającą na przyjęciu, że okres referencyjny liczy się od daty zgłoszenia przemieszczenia, podczas, gdy z treści tego przepisu wynika, że podstawą płatności jest posiadanie bydła w okresie referencyjnym. Nieuprawnione jest też twierdzenie, że zgłoszenie zwierząt, które wpłynęło po okresie referencyjnym nie jest brane pod uwagę przy naliczaniu DJP. Powołany § 4 ust 1 rozporządzenia nie daje podstaw do odrzucenia bydła zarejestrowanego w systemie IRZ z datą zdarzenia tj. nabycia w dniu 28 lutego 2006r. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnosił o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na pasze uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnosił o jej oddalenie. W ocenie organu, przepis § 4 zawiera opis przesłanek do przyznania płatności wraz ze wskazaniem środka dowodowego, na podstawie którego ustalone powinny być te przesłanki. Z przepisu wynika zaś, że istotnym jest, by zwierzęta były zarejestrowane przez producenta rolnego, który ubiega się o przyznanie płatności. Potwierdza to treść ust. 1 jak i ust. 5. Samo posiadanie sztuk zwierząt nie jest więc wystarczające. Prezentowane przez skarżącego stanowisko sprzeczne jest też z ustawowym obowiązkiem rejestracji przemieszczania zwierząt między gospodarstwami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze późn. zm.) i nie będąc w myśl art. 134 tej ustawy związany zarzutami skargi, wskazać należy, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z ustaleń faktycznych sprawy wynika, że skarżący M. S. złożył wniosek o przyznanie m.in. uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) na 2007r. Złożył też oświadczenie, że w okresie referencyjnym posiadał w swoim gospodarstwie zwierzę – krowę o Nr identyfikacyjnym PL 005013197549 zarejestrowane w systemie IRZ. Po dokonaniu analizy w systemie IRZ organ odwoławczy ustalił, że w tym systemie figuruje bydło, jednakże dokument zgłoszenia przemieszczenia bydła został złożony w Biurze Powiatowym ARiMR w dniu 14 maja 2006r., a więc po okresie referencyjnym. Jak wskazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, przesłanki przyznania płatności zwierzęcej (PZ) na 2007r. zawiera § 4 ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności. W myśl tego przepisu, płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli: 1/ rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 31 marca 2006r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt; 2/ na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych. (Spełnienie tej przesłanki nie było przedmiotem sporu). Wynika z tego, iż dla przyznania płatności zwierzęcej niezbędne jest: 1/ posiadanie we wskazanym okresie bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, przez rolnika występującego o przyznanie płatności, które 2/ w okresie od dnia 1 kwietnia 2005r. do 31 marca 2006r. były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, przez tego rolnika. Nie ulega zatem wątpliwości, iż zgłoszenie do rejestru zwierząt gospodarskich powinno nastąpić w okresie wymienionym w § 4 ust.1 pkt.1 przez posiadacza zwierzęcia. Na nabywcy (i zbywcy) zwierzęcia ciąży bowiem, wynikający z art. 12 ust 1 pkt. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt obowiązek zgłoszenia kierownikowi biura właściwej Agencji informacji określonych w art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia nr 1760/2000 w terminie 7 dni – w przypadku bydła ( tj. wszelkich przewozów do i z hodowli oraz wszelkich urodzin i śmierci zwierząt z hodowli, wraz z datami tych zdarzeń). Wpis dotyczy zaś np. zwierząt jeszcze nieoznakowanych. Nie jest sporna kwestia, iż skarżący był w posiadaniu, zwierzęcia o nr identyfikacyjnym PL 005013197549. Dla spełnienia przesłanek wskazanych w § 4 koniecznym było jednak, by zwierzę to we wskazanym okresie zostało zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, przez tego rolnika, stąd zarzuty skargi co do błędnej interpretacji § 4 powołanego rozporządzenia uznać należało za bezzasadne. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl ust. 2 tego art., w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Stwierdzenie w art. 3 ust. 2 pkt. 1 powołanej wyżej ustawy, iż w postępowaniu organ administracji stoi na straży praworządności oznacza, iż ma on obowiązek zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Jednym z etapów stosowania prawa jest uznanie za udowodniony fakt, na podstawie określonych materiałów i przyjętej teorii dowodów. Materiałem dowodowym sprawy jest zaś ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przez pojęcie dowodu należy rozumieć środek dowodowy, a zatem ten środek, który umożliwia dowodzenie, a więc pozwala na przekonanie się o istnieniu lub nieistnieniu oznaczonych faktów, a tym samym o prawdziwości lub nieprawdziwości twierdzeń o tych faktach ( por. W. Siedlecki, Postępowanie cywilne, W-wa 1972, str. 301). Przedmiotem dowodu są fakty mające znaczenie dla sprawy. Z punktu widzenia omówionych wyżej przesłanek zawartych w § 4 rozporządzenia z dnia 13 marca 2007r. istotne było ustalenie, czy skarżący w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006r. był posiadaczem bydła które w tym okresie zostało zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych. Skarżący na tę okoliczność złożył oświadczenie oraz dołączył do odwołania "wydruk z komputera" z dnia 16.10.2007r. z rejestru zwierząt oznakowanych prowadzonego przez Powiatowe Biuro ARiMR (co wynikałoby z układu graficznego tego pisma, lecz bez potwierdzenia zgodności z oryginałem). Z zapisu zamieszczonego w tym "rejestrze" wynika, iż dokonano zgłoszenia przemieszczenia bydła o Nr PL 005013197549; data zdarzenia – 28.02.2006r.(k.-35). Organ odwoławczy stwierdził, iż zgłoszenie przemieszczenia nastąpiło w dniu 14 maja 2006r. jednak na tę okoliczność nie przedstawił żadnego dowodu, który umożliwiłby weryfikację tego twierdzenia. W konsekwencji, w aktach brak jest jakiegokolwiek dowodu, który wskazywałby, czy skarżący spełnił, czy też nie przesłankę zawartą w § 4 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia do przyznania spornej płatności. Jeśli organ administracji powołuje się na istotną dla rozstrzygnięcia okoliczność faktyczną, musi ona znajdować oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, w innym razie ustalenia faktyczne muszą być uznane za dowolne, a decyzja za wydaną z uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, tj. art. 7,art.,77 i 80 kpa skutkującym jej wadliwością. W tej sytuacji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji. Końcowo wyjaśnienia wymaga również, że sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi badają legalność zaskarżonych doń aktów, tj. ich zgodność z obowiązującymi przepisami prawa, nie orzekają zaś w sprawie merytorycznie. Wniosek skarżącego zawarty w skardze o przyznanie płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na pasze uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) nie mógł być więc uwzględniony przez sąd.