I SA/Lu 397/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2014 r. - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a : - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych W toku postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od środków transportu J. A. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną. Małżonkowie utrzymują się z emerytury skarżącego w wysokości 1.370 zł brutto, ponieważ małżonka J. A. nie posiada dochodów. Wnioskodawca podał też, że ani on ani małżonka nie posiadają żadnych nieruchomości, oszczędności ani innych przedmiotów wartościowych. W wykonaniu wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów pełnomocnik skarżącej nadesłał pismo z dnia 5 czerwca 2015 r., w którym oświadczył, że ani on ani żona nie posiadają rachunków bankowych. Podał, że żona nabyła w 2010 roku prawo do emerytury w 2010 r., lecz ZUS odmówił przyznania emerytury. Skarżący zamieszkuje w jednym domu z córką, lecz nie prowadzi z nią jednego gospodarstwa domowego, przy czy skarżący pokrywa koszty eksploatacyjne. Dodał, że ani on ani żona nie posiadają żadnych zarejestrowanych na siebie pojazdów mechanicznych. Pojazdy służące do prowadzenia działalności gospodarczej zostały sprzedane przez komorników skarbowych na zabezpieczenie przyszłych należności podatkowych. Do oświadczenia dołączył kserokopie: faktury za wodę (wystawionej na S. A.) na kwotę 196,91 zł, dowodu opłaty za energię elektryczną oraz pocztowego potwierdzenia wypłaty świadczenia emerytalnego w wysokości 1378,16 zł. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2015 r. Referendarz sądowy WSA w Lublinie odmówił J. A. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od powyższego postanowienia pełnomocnik strony wniósł sprzeciw. Podnosił, że jego trudna sytuacja materialna nie została wzięta pod uwagę, że spełnił warunki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślał, że z córką nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "ppsa") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący J. A. wnosił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja ta ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się wyjątkowo trudną sytuacją materialną np. osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2009, str. 696 i n. i powołane tam orzeczenia). W ocenie Sądu, w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, co stanowi przesłankę niezbędną do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 246 § 1 pkt 2 ppsa). Dochody gospodarstwa domowego skarżącego i jego małżonki, według danych podanych we wniosku PPF i dodatkowym oświadczeniu, pod rygorem odpowiedzialności karnej, wynoszą 1370 zł brutto miesięcznie. Z tych dochodów, które należy ocenić jako niskie, skarżący i jego żona utrzymują się, opłacając wydatki eksploatacyjne związane z zamieszkiwaniem w domu z córką, z którą jednak – jak podkreślał skarżący – nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Z oświadczeń zawartych we wniosku i złożonym piśmie z 5 czerwca 2015 r. wynika zatem, że małżonkowie po uiszczeniu rachunków dysponują bardzo skromną kwotą na codzienne konieczne wydatki. Nie posiadają żadnych nieruchomości, oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. W tej sytuacji uznać należy, że nie jest możliwe, aby z uzyskiwanych dochodów skarżący był w stanie ponieść pełne koszty postępowania. Biorąc więc pod uwagę dochody wnioskodawcy, wysokość opłat za mieszkanie, w który skarżący partycypuje oraz koszty podstawowych artykułów spożywczych i higienicznych, Sąd przyjął, iż wnioskodawca dostatecznie wykazał, że nie ma obecnie realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowoadministracyjnym, bez uszczerbku, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy. W związku z powyższym zasadne było przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie oparto na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ppsa.