I SA/Lu 4/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie sądowe w zakresie wniosku J. M. o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla J. M. adwokata z urzędu. Wnioskiem z dnia 5 maja 2017 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Uzasadniając wniosek oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe z 14-letnią córką utrzymując się ze świadczenia rentowego w kwocie [...]zł oraz zasiłku rodzinnego w wysokości [...] zł. Otrzymuje również świadczenia w ramach programu "500+" w kwocie [...]zł oraz doraźną pomoc z opieki społecznej. Z posiadanych środków skarżący spłaca kredyt (rata miesięczna [...] zł), a resztę przeznacza na utrzymanie domu (energia elektryczna, woda, odpady komunalne, podatek od nieruchomości) i rodziny. Majątek jaki strona posiada to dom o pow. 100 m2 w którym zamieszkuje wraz z działką o pow. 2.000 m2. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zgodnie z regulacją z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym lub całkowitym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie jednak z art. 239 pkt 4 p.p.s.a. strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy) w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W niniejszej sprawie takim zwolnieniem strona skarżąca została objęta. Prawomocnym postanowieniem z dnia 15 lutego 2017 r.(I SA/Lu 4/17), referendarz sądowy przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Orzeczenie to oznacza, że skarżący został w niniejszym postępowaniu sądowym zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Co więcej przyznane tym postanowieniem prawo pomocy nie zostało dotychczas cofnięte ani zmienione, a tym samym strona korzysta ze zwolnienia od kosztów przez cały tok postępowania sądowoadministracyjnego, aż do jego prawomocnego zakończenia. Nie jest zatem konieczne zwracanie się z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy przykładowo składając odwołanie od rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, na co wskazuje kontekst działania strony. Jak wyjaśniono wyżej, prawo pomocy obejmuje swym zakresem cały tok postępowania (również postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym). Konkludują, referendarz sądowy nie może wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów w sytuacji gdy prawo pomocy w takim zakresie zostało już stronie udzielone prawomocnym postanowieniem. W takim przypadku rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Takie postępowanie podlega zaś umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. (pkt 1 sentencji). W tym stanie rzeczy merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy sprowadzało się do zbadania podstaw ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Jakkolwiek ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego stanowi przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), jednakże z uwago na przyznane już skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych wniosek jego należało rozpatrzyć w oparciu o przesłankę przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) W tym natomiast zakresie ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze w zestawieniu z sytuacją majątkową strony należało stwierdzić, że wykazała ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W szczególności niskie dochody rodziny skarżącego, brak oszczędności i wartościowych składników majątku, które mogłyby być spieniężone na pokrycie kosztów sądowych pozwalają na stwierdzenie, że nie jest on w stanie z posiadanych środków ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowiono jak w pkt 2 sentencji. Zapadłe orzeczenie w powiązaniu z prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 15 lutego 2017 r. oznacza, że skarżący został w niniejszym postępowaniu sądowym zwolniony od kosztów sądowych, jak również przyznano mu adwokata, bez obowiązku ponoszenia przez niego kosztów zastępstwa procesowego, o wyznaczeniu którego zostanie powiadomiony osobnym pismem.