I SA/Lu 403/03

WyrokWSA w Lublinie2004-02-12

Skład orzekający: Marek Zalewski, Jacek Czaja, Małgorzata Fita-Mazurek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą nie przyjąć wartości transakcyjnej jako wartości celnej towaru, jeśli zakwestionują jej wiarygodność, bez przeprowadzenia odpowiedniego postępowania dowodowego i uzasadnienia przyczyn zakwestionowania?
Ratio decidendi
Organy celne mogą nie przyjąć wartości transakcyjnej jako wartości celnej towaru, jeśli zakwestionują jej wiarygodność, jednakże muszą to uczynić w oparciu o uzasadnione przyczyny wykazane w postępowaniu dowodowym. Samo intuicyjne zakwestionowanie ceny, niepoparte dowodami, stanowi naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący zgłosili do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu używany samochód, deklarując jego klasyfikację taryfową i wartość celną. Organ pierwszej instancji uznał zgłoszenie za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji i wartości celnej. Dyrektor Izby Celnej, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej ustalenia wartości celnej i ustalił ją na inną kwotę, utrzymując w mocy pozostałe rozstrzygnięcia. Skarżący wnieśli skargę do sądu administracyjnego, kwestionując klasyfikację taryfową i wartość celną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, zasądził koszty postępowania od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżących i określił, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane ponad kwotę 4064,52 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (spr.), Sędzia WSA Jacek Czaja, Asesor WSA Małgorzata Fita-Mazurek, Protokolant Przemysław Gumieniak, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2004 r. sprawy ze skargi E. P., M. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej i wartości celnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 2003 r.; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz E. P. i M. P. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem kosztów postępowania; III. określa, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane ponad kwotę 4064,52 (cztery tysiące sześćdziesiąt pięć 52/100) zł. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołania M. P. i E. P. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. nr 137 poz. 926 ze zm./ art. 23 § 7, art. 29 § 1, art. 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny /tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. nr 75, poz. 802 ze zm./, § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej /Dz. U. nr 226 poz. 1885/, § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie Wyjaśnień do Taryfy Celnej /Dz. U. nr 74, poz. 830/ - uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej ustalenia wartości celnej i ustalił ją na kwotę 25.679 PLN, a w pozostałej części utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu podał, że E. P. w imieniu własnym oraz M. P. w dniu [...] kwietnia 2003 r. zgłosił do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym używany samochód marki Citroen Xsara, rok produkcji 2002 o pojemności silnika 1868 ccm deklarując w polu 33 kod PCN 8704 21 99 1 właściwy dla pojazdów samochodowych ciężarowych. Do zgłoszenia celnego dołączył faktury nr [...] z dnia [...] marca 2003 r., francuski dokument rejestracyjny, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym z dnia [...] marca 2003 r., ocenę techniczną z dnia [...] marca 2003 r. oraz deklarację wartości celnej z dnia [...] kwietnia 2003 r. Organ pierwszej instancji uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej oraz wartości celnej klasyfikując go do kodu PCN 8703 32 92 1 oraz ustalając wartość celną na kwotę 30.211 zł. Od tej decyzji odwołanie złożyli E. P. i M. P. wnosząc o zmiany zaskarżonej decyzji i uznanie zgłoszenia celnego za prawidłowe i zarzucając naruszenie prawa materialnego art. 23 § 7, art. 29 § 2 pkt 2 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego oraz przepisów postępowania art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Rozpatrując odwołanie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 1 Kodeksu celnego, ustawa ta reguluje zasady i tryb przywozu towarów na polski obszar celny oraz wywozu towarów z polskiego obszaru celnego, związane z tym prawa i obowiązki osób oraz uprawnienia i obowiązki organów celnych. Na podstawie upoważnienia zawartego w tej ustawie Rada Ministrów wydala rozporządzenie w sprawie ustanowienia Taryfy celnej w dniu 17 grudnia 2002 r. Przepisy powyższe regulują zatem całość obrotu towarowego z zagranicą. W świetle art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagane według stanu towaru i jego wartości w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego według stawek w tym dniu obowiązujących a o ujęciu towaru w danym kodzie decydują cechy charakteryzujące go w sposób najbardziej szczegółowy. Dla celów prawnych taryfikację towarów ustala się zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów oraz zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej. W celu zapewnienia właściwej interpretacji taryfy celnej wydane zostały przez Ministra Finansów wyjaśnienia do Taryfy celnej. Do pozycji 8703 Taryfy celnej zgodnie z jej brzmieniem klasyfikuje się samochody i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób /inne niż objęte pozycją 8702/ łącznie z samochodami osobowo-towarowymi /kombi/ oraz samochodami wyścigowymi. Znajduje to potwierdzenie w wyjaśnieniach do Taryfy celnej – w rozumieniu pozycji 8703 określenie "samochody osobowo-bagażowe" oznacza samochody przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób /wraz z kierowcą/ których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób jak i towarów. Taka sytuacja zachodzi w sprawie niniejszej co potwierdziły oględziny pojazdu. Przedłożone przez strony dowody: ocena techniczna oraz zaświadczenia uzyskane z firmy Citroen Polska i Citroen Auto-Forum nie mogą stanowić podstawy do klasyfikacji taryfowej towaru bowiem dokonują tego wyłącznie organy celne na podstawie powołanych wyżej przepisów. Klasyfikacja taryfowa przedmiotowego towaru została więc dokonana prawidłowo w oparciu o obowiązującą taryfę celną i według stanu towaru z chwili dokonania zgłoszenia celnego, a odwołanie w tym zakresie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zachodziły także podstawy do zastosowania art. 23 § 7 Kodeksu celnego i zakwestionowanie wartości celnej towaru. Organy celne nie mogą bowiem bezkrytycznie opierać się na cenie wskazanej przez importera. Oceny wiarygodności ceny transakcyjnej można dokonać w oparciu o wynik rewizji, oględzin towaru, badania technicznego oraz danych dotyczących kształtowania się cen pojazdów na rynku eksportera. Ustalając wartość celną towaru na podstawie art. 29 § 1 Kodeksu celnego organ celny wyjaśnił dlaczego nie zastosował metod określonych w art. 25-28 Kodeksu celnego, a za podstawę przyjął cenę wskazaną w katalogu Eurotax – 38.000 zł. Zasadnym zaś jest przyjęcie w tym przypadku wartości rynkowej pojazdu z załączonej do zgłoszenia celnego oceny technicznej. Ma ona na uwadze stan towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego /art. 85 § 1/ co uzasadnia przyjęcie jej jako podstawy obliczeń. Wartość ta wynosi kwotę 32.300 PLN, a po odliczeniu 3,1 % akcyzy oraz 22 % VAT powstaje kwota 25.679 PLN, którą należało przyjąć za wartość celną towaru, a więc zaskarżona decyzja podlegała zmianie w tym zakresie. Na tę decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli E. P. i M. P. – wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej oraz wartości celnej zarzucając naruszenie art. 23 § 7 Kodeksu celnego oraz art. 120 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarga powyższa nie została rozpoznana przed 1 stycznia 2004 r., a więc po tej dacie stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz. 1271/ podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/ stwierdzić należy, iż narusza ona przepisy postępowania art. 122, 187 § 1 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 23 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny /tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. nr 75 poz. 802/ stanowi, że wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Skarżący do zgłoszenia celnego dołączyli fakturę nr [...] z dnia [...] na kwotę 3775 EUR dokumentującą zakup przedmiotowego samochodu na rynku eksportera we Francji. Nie ulega wątpliwości, co jednoznacznie wynika z treści art. 23 § 7 Kodeksu celnego, że organy celne mogą nie przyjąć wartości transakcyjnej za wartość celną w przypadku zakwestionowania z uzasadnionych przyczyn wiarygodności i dokładności informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej. W sprawie niniejszej organy celne zakwestionowały informację o cenie przedmiotowego samochodu zawartą w przedłożonej przez skarżących do zgłoszenia celnego fakturze opiewającej na kwotę 3775 EUR. Zastosowanie art. 23 § 7 Kodeksu celnego wiąże się zawsze z koniecznością uzasadnienia przyczyn zakwestionowania ceny transakcyjnej poprzez wykazanie niewiarygodności przedstawionych dokumentów przed wszczęciem postępowania w celu ustalenia wartości celnej w oparciu o art. 24-29 Kodeksu celnego. Oznacza to, że nie może to być ustalenie intuicyjne, nie poparte żadnymi dowodami, jak to miało miejsce w sprawie niniejszej. Wprawdzie zaskarżona decyzja zawiera stwierdzenie w uzasadnieniu "oceny wiarygodności ceny transakcyjnej, można dokonać w oparciu o wynik rewizji, oględzin towaru, badania technicznego oraz danych dotyczących kształtowania się cen pojazdów na rynku eksportera /w takim wypadku dla porównania cen można się posłużyć odpowiednim katalogiem "Schwacke Liste" zawierającym ceny używanych pojazdów samochodowych" /str. 3 i 4 uzasadnienia/ to jednak, żadna z tych okoliczności nie była przedmiotem postępowania dowodowego. Stanowi to naruszenie przepisów art. 122, 187 § 1 Ordynacji podatkowej, które mają zastosowanie do postępowania celnego na podstawie art. 262 Kodeksu celnego. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji pozostaje także w sprzeczności z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, bowiem nie zawiera wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, co uniemożliwiło sądowi kontrolę legalności zaskarżonej decyzji. Naruszenie powyższych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy bowiem od skutecznego zakwestionowania wiarygodności przedłożonego dokumentu zależy dalsze postępowanie w przedmiocie ustalenia wartości celnej. Nie jest natomiast uzasadniony zarzut skargi w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej przedmiotowego samochodu do kodu PCN 8703 32 901. Taryfikacja ta została bowiem dokonana na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej /Dz. U. nr 226 poz. 1885/ oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej /Dz. U. nr 74, poz. 830/. Poprzedziła ją rewizja celna, która wykazała, że pojazd jest całkowicie przeszklony, wyposażony w przegrodę ażurową, przymocowaną śrubami do podłogi która jest możliwa do zdemontowania. W części bagażowej stwierdzono obecność podsufitki charakterystycznej dla pojazdu osobowego, uchylne okna, wykończenia z tworzyw sztucznych do połowy przestrzeni ładunkowej na całej długości. Sąd podziela stanowisko organów celnych, iż ocena techniczna oraz zaświadczenia producenta na które powołują się skarżący nie mogą stanowić podstawy dla klasyfikacji taryfowej. Utrwalone w tym zakresie orzecznictwo stwierdza, że dla potrzeb celnych podstawę prawną wydanych w tym zakresie decyzji stanowią wyłącznie przepisy prawa celnego. Naruszenie przepisów postępowania w zakresie wskazanym powyżej odnieść należy także do postępowania przed organem pierwszej instancji dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 135 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz. 1270/ orzekł jak w sentencji. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określił, ze decyzje nie mogą być wykonane ponad kwotę 4065,52 zł na którą składają się podatek VAT w wysokości 22 % obliczony od kwoty 16610 zł stanowiącej wartość celną towaru zadeklarowaną przez importera /3.664,20 zł/ oraz podatek akcyzowy 3,1 % w wysokości 401,32 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło