I SA/Lu 408/17
WyrokWSA w Lublinie2017-09-15
Skład orzekający: Andrzej Niezgoda, Wiesława Achrymowicz, Krystyna Czajecka-Szpringer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dowody (opinia biegłego, oględziny nieruchomości) przeprowadzone w postępowaniu dotyczącym określenia zobowiązania podatkowego za rok 2012, które zakończyło się decyzją ostateczną, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego za rok 2014, jeśli organ podatkowy posiadał wiedzę o tych dowodach przed wydaniem decyzji za rok 2014?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dowody (opinia biegłego, oględziny nieruchomości) przeprowadzone w postępowaniu dotyczącym roku 2012, które zakończyło się decyzją ostateczną, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania w sprawie zobowiązania podatkowego za rok 2014, jeśli organ podatkowy posiadał wiedzę o tych dowodach przed wydaniem decyzji za rok 2014. Postępowanie wznowieniowe nie jest kolejną instancją zwykłego postępowania i nie służy ponownej ocenie materiału dowodowego, lecz badaniu wystąpienia ściśle określonych przesłanek wznowienia.Stan faktyczny
Skarżący L. P. domagał się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą uchylenia decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. Skarżący argumentował, że nowe dowody (opinia biegłego, oględziny nieruchomości) z postępowania dotyczącego roku 2012, które wykazały niższy stan nieruchomości, powinny być uwzględnione przy ustalaniu zobowiązania za 2014 r. Organy uznały, że dowody te były znane organowi przed wydaniem decyzji za 2014 r. i nie stanowiły podstawy do wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 września 2017 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania L. P. (skarżący, podatnik) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] (organ I instancji) z dnia [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż decyzją z dnia [...] Burmistrz [...] ustalił podatnikowi łączne zobowiązanie pieniężne w kwocie [...]zł. (podatek rolny w kwocie [...]zł i podatek od nieruchomości w kwocie [...]zł). Przedmiotem opodatkowania w podatku od nieruchomości objęte zostały:
- IG - grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 10.522 m2 - podatek w kwocie [...]zł.;
- BM - budynki mieszkalne i ich części o powierzchni 49,91 m2 - podatek w kwocie [...]zł.;
- BN - budynki niemieszkalne i ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej:
- o powierzchni 190,70 m2 - podatek w kwocie [...]zł.
- o powierzchni 459,93 m2 - podatek w kwocie [...]zł.
- o powierzchni 83,34 m2 - podatek w kwocie [...]zł.
- o powierzchni 10,00 m2 - podatek w kwocie [...]zł.
- BU - budowle i ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości [...] zł.- podatek w kwocie [...]zł.
W dniu [...] podatnik złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2014 r. w tym o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał, że decyzja za 2012 r. ustaliła zobowiązanie w wysokości [...] zł, co jego zdaniem uzasadniało zmniejszenie zobowiązania podatkowego także za 2014 r.
W dniu [...] do organu podatkowego wpłynęło kolejne pismo podatnika, w którym złożył oświadczenie odnośnie wykorzystania należących do niego gruntów w 2013 r.
Postanowieniem z dnia [...] Burmistrz [...] wznowił postępowanie w sprawie określenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] Po przeprowadzeniu postępowania uznał, że w sprawie nie zaistniały przesłanki o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej i decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia w całości decyzji ostatecznej z dnia [...]
W uzasadnieniu wskazał, iż znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia skarżącego nie wniosły do sprawy nowych okoliczności faktycznych. Dokumentacja dotyczyła wyłącznie postępowania podatkowego prowadzonego za rok 2012 i miała na celu ustalenie stanu faktycznego obowiązującego wyłącznie w tym konkretnym okresie. Organ podkreślił, że podatnik nie wskazał żadnych innych nowych dowodów, ani też okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi na moment orzekania. Wskazał, że przedmiotem rozpoznania sprawy we wznowionym postępowaniu nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie czy zaszła okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania.
W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej polegające na błędnym przyjęciu, iż w sprawie nie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi podatkowemu. W tym kontekście wskazał na dowody przeprowadzone w postępowaniu podatkowym w sprawie określenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2012 tj. oględziny nieruchomości, opinie biegłego z zakresu budownictwa, zeznania świadka i strony. Wskazał na postepowanie zakończone decyzją z dnia [...] na mocy, którego łączne zobowiązanie pieniężne na 2012 r. zostało określone w niższej wysokości. Wskazał, że stan i sposób wykorzystania nieruchomości w latach kolejnych nie uległ zmianie i dlatego okoliczności mające wpływ na wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. istniały w dacie wydawania decyzji wymiarowej, ale nie były znane organowi, ponieważ wyszły na jaw dopiero w wyniku dowodów przeprowadzonych w postępowaniu zakończonym w 2015 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znajdując podstawy do uwzględnienia odwołania na wstępie wskazało na treść art. 128 Ordynacji podatkowej i odmówiło specyfikę postępowania wznowieniowego.
Następnie wskazało na treść art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał decyzję.
Ustosunkowując się do twierdzeń skarżącego wskazało, że "nowe" okoliczności w sprawie były, już przez niego podnoszone w dniu [...] w informacji w sprawie podatku od nieruchomości. Podatnik zgłosił wówczas do opodatkowania 3900 m2 gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, 6622 m2 gruntów pozostałych, 112 m2 budynków mieszkalnych, 100 m2 budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i 432 m2 budynków pozostałych. Organ podatkowy wydając ostateczne rozstrzygnięcie w dniu [...] posiadał wiedzę, co do wskazanych okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę do wznowienia postępowania.
Skarżący pominął fakt, że wymienione dowody zostały przeprowadzone przed datą wydania decyzji wymiarowej z dnia [...] bowiem opinia biegłego pochodzi z września 2014 r., zaś oględziny nieruchomości przeprowadzono [...] Dlatego organ odwoławczy uznał, iż "nowe" dowody na które powołuje się skarżący, musiały być znane organowi podatkowemu w dacie wydania decyzji wymiarowej w trybie zwykłym, a zatem również nie mogły stanowić okoliczności uzasadniających uchylenie decyzji w trybie wznowienia postępowania podatkowego.
Ponadto organ odwoławczy podzielił stanowisko organu podatkowego, iż wskazywana przez podatnika dokumentacja dotyczyła wyłącznie postępowania podatkowego prowadzonego za rok 2012 i miała na celu ustalenie stanu faktycznego obowiązującego wyłącznie w tym okresie. Podobnie organ ocenił dowody w postaci przesłuchania świadka (tj. żony podatnika) oraz samego podatnika. Zdaniem organu brak było dowodów pozwalających na przyjęcie, iż stan faktyczny w 2014 r., był tożsamy ze z rokiem 2012.
Końcowo organ odwoławczy uznał, że nie wystąpiła wada decyzji, dająca podstawę do zmiany decyzji ostatecznej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenia kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że w sprawie nie wyszły na jaw nowe okoliczności i dowody istniejące w dacie wydania decyzji wymiarowej.
W uzasadnieniu podkreślił, że zarówno opinia biegłego, jak i oględziny miały miejsce w drugiej połowie 2014r. i dotyczyły stanu nieruchomości w tym okresie, nadto zeznania świadków wykazały, że w 2012 r. stan nieruchomości był taki sam, jak w 2014 r. Zdaniem skarżącego wskazane dowody dokumentują stan nieruchomości w 2014r., a dopiero pośrednio również w roku 2012.
Odnośnie ujawnienia się nowych dowodów argumentował, że zostały przeprowadzone w 2014 r. ale organ miał je na uwadze dopiero we wrześniu 2015 r. (w decyzji wymiarowej za 2012 r.). Zatem są to dowody nowe i wskazują na nowe okoliczności w stosunku do materiału dowodowego rozpatrywanego w grudniu 2014 r. Nadto w decyzji wymiarowej za 2014 r. organ podatkowy wskazanych dowodów nie oceniał, gdyż brak jest ich omówienia w decyzji wymiarowej. Zatem nie były mu znane w dacie wydania decyzji za 2014 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu.
Na wstępie należy wskazać, że zaskarżona decyzja została wydana w toku postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym, to jest postępowania o wznowienie postępowania przeprowadzonego już wcześniej i zakończonego decyzją ostateczną, uregulowanego w art. 240 – 246 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (aktualny Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. – dalej "Ordynacja podatkowa"). Specyfika tego nadzwyczajnego postępowania polega na tym, że organ podatkowy uprawniony do jego przeprowadzenia w pierwszej kolejności sprawdza, czy wniosek o wznowienie oparty jest na ustawowej podstawie wznowienia, a następnie, czy spełniona została ta podstawa wznowienia postępowania. Spełnienie tego właśnie warunku jest koniecznym wymogiem wznowienia postępowania i następnie po przeprowadzeniu stosownego postępowania i zajęcia stanowiska stosownie do art. 245 Ordynacji podatkowej. Postępowanie w trybie wznowienia postępowania nie jest zatem kolejną instancją postępowania zwykłego.
W niniejszej sprawie Burmistrz [...] postąpił prawidłowo wydając w pierwszej kolejności postanowienie z dnia [...] o wznowieniu na wniosek podatnika postępowania w przedmiocie określenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r., zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] bowiem podatnik we wniosku o wznowienie powołał się na jedną z podstaw wznowienia, a mianowicie na podstawę z art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, czyli na to, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Jednakże prawidłowa jest także ocena organu który po analizie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie uznał, że powołana we wniosku podstawa wznowienia w rzeczywistości nie zaistniała, co w rezultacie było podstawą do odmowy uchylenia decyzji ostatecznej.
Zgodnie bowiem z dyspozycja art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.
Jak wynika z akt sprawy skarżący powoływał się na fakt, iż w 2014 i 2015 r. Burmistrz [...] prowadził postępowanie dotyczące określenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 rok, które zakończyło się decyzją z dnia [...] W toku postępowania dowodowego w 2014r. przeprowadzono dowody z opinii biegłego z zakresu budownictwa (wrzesień 2014 r.), z oględzin przedmiotowej nieruchomości (sierpnia 2014 r.), oraz z zeznania świadka i strony. Ustalono, że część budynków skarżącego nie nadaje się do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na ich stan techniczny, część jest wykorzystywana do produkcji rolnej, a część przeznaczona została na cele mieszkaniowe. Poczynione ustalenia dały podstawę do zmniejszenia łącznego zobowiązanie pieniężne za 2012 r. do kwoty [...]zł. W trakcie postępowania podatkowego za 2012 r., Burmistrz [...] decyzją z dnia [...] określił podatnikowi wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r., i jak podkreślił skarżący nie uwzględnił przy tym wskazanego powyżej materiału dowodowego tj. opinii biegłego, oględzin z nieruchomości oraz protokołów z zeznań podatnika i świadka, które jego zdaniem stanowiły nowe dowody nieznane organowi w dniu wydania decyzji wymiarowej.
W niniejszej sprawie sporne pozostaje zatem, czy prawidłowo organ podatkowy nie uznał, za nowe powyższych dowodów, ewentualnie za istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne - wynikające z tych dowodów ustalenia - w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem sądu prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego w którym wskazał, że na moment wydania decyzji wymiarowej w trybie zwykłym tj. na dzień [...] Burmistrz [...] miał wiedzę, co do istnienia dowodów w postaci oględzin nieruchomości, które przeprowadzone zostały [...] oraz opinii biegłego z zakresu budownictwa pochodzącej z września 2014 roku. Bowiem wymieniane dowody Burmistrz [...] zgromadził w prowadzonym przez siebie postępowaniu podatkowym. Nadto jak wskazał organ, skarżący złożył do Burmistrza [...] w dniu [...] informację w sprawie podatku od nieruchomości, w której podane zostały okoliczności faktyczne, mające służyć obecnie za podstawę wznowienia postępowania podatkowego za 2014 r. Zatem prawidłowo organ podatkowy uznał za bezpodstawne twierdzenie skarżącego, iż sporne dowody i wynikające z nich okoliczności były ujawnione organowi podatkowemu po raz pierwszy w postępowaniu wznowieniowym.
Następnie oceniając stanowisko skarżącego odnośnie dowodów w postaci protokołów przesłuchania podatnika i świadka (jego żony), należy wskazać, iż są to dowody przeprowadzone odpowiednio w dniu [...] i w dniu [...] zatem są to dowody które nie istniały w dniu wydania decyzji w ostatecznej z dnia [...] Nie są to nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który je wydał o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Dlatego zarzut naruszenia wymienionego przepisu należało uznać za nieuzasadniony.
Zdaniem sądu z materiału zebranego w sprawie nie wynika, aby podatnik powołał się także na inną podstawę wznowienia lub też, aby organ podatkowy mógł wznowić postępowanie podatkowe z urzędu. Dlatego uznać należało że decyzja organu odwoławczego prawa nie narusza.
Nadto odnosząc się do argumentacji skargi, należy wyjaśnić, iż skoro skarżący podnosi, że organ podatkowy wydając decyzję w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. w dniu [...] nie odniósł się do spornych dowodów w postaci opinii biegłego i oględzin nieruchomości, ponieważ brak jest ich oceny w uzasadnieniu decyzji ostatecznej, to winien tę kwestię podnieść w odwołaniu złożonym w postępowaniu zwykłym, a nie wznowieniowym. Postępowanie wznowieniowe toczy się w zawężonych ramach, nie zastępuje postępowania zwykłego. Jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, zatem także ponowna ocena przeprowadzonego postępowania dowodowego, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wymienione w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Skoro w postępowaniu zwykłym podatnik nie wnosząc odwołania, utracił możliwość kontroli instancyjnej, to postępowanie dotyczące wznowienia postępowania nie może prowadzić do czynności postępowania odwoławczego.
Konkludując skoro prawidłowa jest ocena organu, że skarżący w sprawie niniejszej nie wskazał, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej nieznane organowi, który wydał, to nie było podstaw uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej, a więc nie jest uzasadniony zarzut naruszenia wskazanego w skardze przepisu prawa materialnego, a argumentacja skargi nie zawiera usprawiedliwionych podstaw prawnych.
Z uwagi na powyższe skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło