I SA/Lu 409/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 17 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2007 r. - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. postanawia: przyznać W.R. prawo pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. W.R. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł od wniesionej skargi na decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR po uzupełnieniu braków formalnych złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia złożonego wniosku jak i nadesłanych na wezwanie dodatkowych dokumentów wynika, iż skarżący nie ma obecnie pieniędzy na opłacenie kosztów sądowych. Jego wspólne gospodarstwo domowe liczy 4 osoby, w tym dwie osoby małoletnie. Majątek wspólnego gospodarstwa domowego stanowi dom o powierzchni [...] m2, grunt rolny o powierzchni [...] ha przeliczeniowego oraz [...] ha fiz. lasu (wynika to nadesłanego nakazu płatniczego za 2008 r.). Dochody wspólnego gospodarstwa wynoszą [...] zł brutto miesięcznie. Na dochody te składa się świadczenie ZUS wnioskodawcy w wysokości [...] zł brutto oraz dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł. Z nadesłanego wyciągu z konta bankowego wynika również, iż rodzina skarżącego otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej w wysokości [...] zł miesięcznie. Z nadesłanych dokumentów bankowych wynika też, iż wnioskodawca obciążony jest również spłatą kredytu na likwidację skutków suszy w 2006 r. Natomiast na bieżące utrzymanie (np. zakup żywności, opłaty za gaz itp.) rodzina skarżącego przeznacza około [...] zł miesięcznie. Referendarz sądowy rozpoznając złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdził, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu administracyjnego osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Przyjmując, iż możliwość ponoszenia kosztów postępowania musi być realna i istnieć w momencie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, iż złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt. 1), zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt. 2). Podkreślenia wymaga, iż przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym lub częściowym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe, z przyczyn niezależnych od niej lub spowodować może uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Z uwagi na charakter sprawy koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem sądowym, które skarżący zobowiązany jest ponieść sprowadzają się do wpisu stałego od wniesionej skargi w wysokości 200 zł (§ 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193) oraz ewentualnych kosztów sądowych (zażalenie, opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem, potencjalny wpis od skargi kasacyjnej), które mogą ale nie muszą wystąpić, a nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7, § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. Nr 221, poz. 2192). Na koszty niniejszego postępowania, poza ww. kosztami sądowymi mogą składać się również koszty ustanowienia adwokata, którego stawka minimalna tylko za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, w tym wypadku wyniesie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Odnosząc to na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że przy założeniu, iż wysokość dochodu liczącego 4 osoby wspólnego gospodarstwa domowego wnioskodawcy wynosi co najmniej [...] zł brutto (bez świadczeń z pomocy społecznej) zachodzą przesłanki do stwierdzenia, iż wykazał on, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.