I SA/Lu 41/05
PostanowienieWSA w Lublinie2005-01-21
Skład orzekający: Irena Szarewicz-Iwaniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony w toku postępowania administracyjnego dotyczącego zobowiązania podatkowego, które powstało przed wejściem w życie Ordynacji podatkowej, postępowanie powinno zostać umorzone, czy też kontynuowane ze spadkobiercami?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w sprawie dotyczącej zobowiązania podatkowego, które powstało przed wejściem w życie Ordynacji podatkowej, podlega umorzeniu w przypadku śmierci strony. Zgodnie z przepisami ustawy o zobowiązaniach podatkowych, spadkobierca nie wstępuje w miejsce zmarłego podatnika, a jego odpowiedzialność ma charakter odpowiedzialności osoby trzeciej, która jest orzekana w odrębnym postępowaniu. Zobowiązania podatkowe nie należą do spadku, ponieważ mają charakter administracyjnoprawny i nie są dziedziczne.Stan faktyczny
W. L. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od nieruchomości, łącznego zobowiązania pieniężnego i podatku leśnego za I półrocze 1995 r. W trakcie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (a następnie WSA w Lublinie) W. L. zmarł. Postępowanie zostało zawieszone, a następnie podjęte po ustaleniu spadkobierców. Sąd rozpoznał sprawę ze spadkobiercami zmarłego skarżącego.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 stycznia 2005 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2005 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości i łącznego zobowiązania pieniężnego za I półrocze 1995 r. podatku leśnego p o s t a n a w i a : - umorzyć postępowanie.
W dniu 30 czerwca 1995 roku W. L. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie podatku od nieruchomości i łącznego zobowiązania pieniężnego za I półrocze 1995 roku podatku leśnego.
Dnia 9 kwietnia 1996 roku Sąd powziął wiadomość o tym, że W. L. zmarł.
W związku z tym, postanowieniem z dnia 8 maja 1996 roku postępowanie w sprawie zostało zawieszone na podstawie art.97 § 1 pkt 1 kpa w związku z art.59 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz.368 z późn.zm./.
Z dniem 1 stycznia 2004 roku utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz.368 z późn. zm./ i przestały funkcjonować ośrodki zamiejscowe tego Sądu, a w ich miejsce powstały wojewódzkie sądy administracyjne, a to zgodnie z art.3, art.85 i art.106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271/. Stosownie przy tym do art.97 § 1 powołanej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sądem właściwym w niniejszej sprawie jest, zgodnie z art.13 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie.
Na wezwanie Sądu, pismem nadanym w dniu 28 grudnia 2004 roku /data wpływu do Sądu 30 grudnia 2004 roku – k.30/ syn zmarłego W. L. – H. L. wskazał, iż jedynymi spadkobiercami po W. L. są H. L.i i K. D. Również K. D. potwierdziła oświadczenie brata w piśmie z dnia 28 grudnia 2004 roku – (k.33), informując jednocześnie, iż nie zostało przeprowadzone postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym ojcu.
Wskazanie spadkobierców pozwoliło na podjęcie zawieszonego postępowania stosownie do art.128 § 1 pkt 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co było konieczne, gdyż w czasie, gdy postępowanie jest zawieszone sąd może podejmować jedynie czynności zmierzające do podjęcia postępowania lub wstrzymania wykonania aktu lub czynności /art.127 § 3 powołanej ustawy/.
Rozpoznając sprawę z udziałem spadkobierców skarżącego stwierdzić należało, że przedmiotowe postępowanie podlega umorzeniu.
Wskazać należy, iż przedmiotem zaskarżonej decyzji jest podatek od nieruchomości i ustalenie łącznego zobowiązania pieniężnego za I półrocze 1995 r. podatku leśnego, a więc za okres, gdy zasady powstania, wykonywania i wygasania zobowiązań podatkowych regulowała jeszcze ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz.U. 1993 r., Nr 108, poz. 486 ze zm.). Z dniem 1 stycznia 1998 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze .zm./. Jej przepisy przewidują wprawdzie odpowiedzialność spadkobierców za zaległości podatkowe spadkodawców na określonych w kodeksie cywilnym zasadach odpowiedzialności za długi spadkowe i stanowią, że w razie śmierci strony w toku postępowania jest ono kontynuowane z udziałem jej spadkobierców /art.97 § 1, art.98 § 1, art.100 i nast./, jednakże z mocy art.332 tej ustawy do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w powołanej wyżej ustawie o zobowiązaniach podatkowych, z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej, stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
W świetle przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych i kodeksu postępowania administracyjnego po śmierci podatnika jego spadkobierca nie staje się stroną prowadzonego w stosunku do spadkodawcy postępowania podatkowego, a jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe spadkodawcy jest, zgodnie z art.40 i art.44 tej ustawy, odpowiedzialnością osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe, o której organ podatkowy orzeka w odrębnym postępowaniu. Z chwilą śmierci podatnika będącego osobą fizyczną ustaje zdolność prawna, a tym samym wygasają prawa i obowiązki mające charakter osobisty i niezbywalny. Zgodnie z art. 922 § 1kc, dziedziczeniu podlegają prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, mające charakter cywilnoprawny. W skład spadku nie wchodzą więc prawa i obowiązki wynikające z innych stosunków prawnych – karnoprawnych, administracyjnoprawnych czy finansowoprawnych (...). W związku z tym nie należą do spadku, a więc nie są obowiązkami dziedzicznymi zobowiązania podatkowe spadkodawcy, stąd gdy w trakcie postępowania podatnik zmarł, w jego miejsce nie może wstąpić spadkobierca, bowiem postępowanie nie dotyczy obowiązku mającego charakter dziedziczny (wyrok NSA z dnia 5 listopada 1997 r., sygn. I SA/Lu 1373/96).
Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art.161 § 1 pkt 2 i § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło