I SA/Lu 411/08

PostanowienieWSA w Lublinie2009-04-10

Skład orzekający: Krystyna Czajecka – Szpringer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, złożony po upływie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, może skutkować zwolnieniem od tego wpisu?
Ratio decidendi
Prawo pomocy stanowi gwarancję dostępności sądu dla osób w trudnej sytuacji finansowej. Zwolnienie od kosztów sądowych przyznane na wniosek strony ma skutek wyłącznie na przyszłość, tj. dotyczy kosztów, których termin uiszczenia przypada po dniu wniesienia wniosku. Nie niweczy to skutków procesowych nieuiszczenia opłat, których termin zapłaty upłynął przed dniem złożenia wniosku.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła skarga A.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. Pełnomocnik skarżącego został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego, jednak wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na brak dochodów strony. W trakcie postępowania wyjaśniano kwestię daty nadania wniosku o prawo pomocy, która okazała się być po terminie do uiszczenia wpisu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano A.W. prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Czajecka – Szpringer po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za VII, VIII, IX i X 2003r. p o s t a n a w i a - przyznać A.W. prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 26 czerwca 2008r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła skarga A.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za VII, VIII, IX i X 2003r. Zarządzeniem z dnia 29 sierpnia 2008 r. wezwano pełnomocnika strony doradcę podatkowego G. P. do uiszczenia wpisu sądowego od przedmiotowej skargi, w kwocie [...] w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru (k. 31 akt sądowych) wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w sposób prawem przewidziany w dniu 23 września 2008 r. Siedmiodniowy termin przysługujący pełnomocnikowi strony na uiszczenie wpisu od skargi, liczony od dnia doręczenia pisma upłynął zatem z dniem 30 września 2008 r. W piśmie z dnia 30 września 2008r., (data pisma) pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, iż w chwili obecnej A.W. nie osiąga żadnego dochodu (zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2006 – k. 35-36v, informacja o wysokości dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2006 – k..37-37v). Nie posiada także środków finansowych na rachunkach bankowych i lokatach dewizowych oraz majątku ruchomego i nieruchomości (wyciąg z rachunku k. 38). Do śmierci matki (która nastąpiła kilka tygodni temu) skarżący pozostawał na jej utrzymaniu. Nadto A.W. pozostaje w związku małżeńskim, jednakże pomiędzy małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia i nie tworzą oni wspólnego gospodarstwa domowego. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 6 października 2008r., wezwano pełnomocnika skarżącego do złożenia uwierzytelnionej kopii potwierdzenia nadania w Urzędzie Pocztowym przesyłki poleconej nr 181831771, zawierającej wniosek o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni pod rygorem pominięcia i uznania, że wniosek został wniesiony po upływie terminu do uiszczenia wpisu. W piśmie procesowym z dnia 7 listopada 2008r., pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, iż data na stemplu pocztowym odbiega od daty wniosku o przyznanie prawa pomocy z uwagi na błąd pracownika poczty. Wskazano, iż przedmiotowa przesyłka została złożona w dniu 30 września 2008r. tj. przed upływem terminu do uiszczenia wpisu. Do pisma dołączono kserokopię potwierdzenia nadania przesyłki poleconej nr 181831771 na której widnieje data 1 wrzesień 2008r., oraz pismo zat. "reklamacja powszechnej usługi pocztowej" z dnia 7 listopada 2008r. W piśmie z dnia 23 stycznia 2009r., skarżący zawiadomił o odwołaniu pełnomocnictwa udzielonego w dniu 19 maja 2008r. doradcy podatkowemu G.P. W wykonaniu zarządzenia z dnia 4 lutego 2009r., wezwano skarżącego do wyjaśnienia, jak rozpatrzona została reklamacja powszechnej usługi pocztowej z dnia 7 listopada 2008r., złożona przez doradcę podatkowego G. P. poprzez nadesłanie kserokopii odpowiedzi Urzędu Pocztowego na przedmiotową reklamację w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. W odpowiedzi na ww. wezwanie pełnomocnik skarżącego adwokat A.S. złożył pismo Poczty Polskiej z dnia 27 listopada 2008r., z którego wynika, iż przesyłki polecone o nr od 181831766 do 181831771 zostały nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu 1 października 2008r. (k.72). Zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony po upływie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Przewidziane w art. 243 i nast. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", prawo pomocy stanowi gwarancję zachowania dostępności sądu dla osób, które ze względu na swój stan finansowy, majątkowy i rodzinny nie mogą ponieść kosztów związanych z własnym udziałem w postępowaniu sądowym. Przyznawane jest ono na wniosek strony /art. 243 § 1 i art. 252 § 2 ppsa/ i może obejmować zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego /art. 244 § 1 ppsa/. Osobie fizycznej przyznaje się prawo pomocy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść chociażby niektórych kosztów postępowania /por.: art. 246 § 1 ppsa/. W sytuacji, gdy wyłącznym źródłem utrzymania A. W. była pomoc matki, która zmarła kilka tygodni temu, nie może budzić wątpliwości, że nie jest on w stanie ponieść nawet niewielkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w postępowaniu w niniejszej sprawie. Uzasadnione jest zatem zwolnienie go od tych kosztów w całości. Wyjaśnić jednak w tym miejscu należy, że zwolnienie, o którym mowa wyżej, ma skutek wyłącznie na przyszłość w tym sensie, że dotyczy tylko tych kosztów /w tym opłat/ sądowych, których termin uiszczenia przypada po dniu wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów. Zwolnienie to nie niweczy skutków procesowych nieuiszczenia przez stronę innych opłat, tj. takich, których termin zapłaty upłynął przed dniem wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w rozważanym zakresie. Zatem w niniejszej sprawie zwolnienie od kosztów sądowych nie dotyczy wpisu od skargi w wysokości [...] gdyż 7 dniowy termin do jego uiszczenia upłynął w dniu 30 września 2008r., a wniosek o przyznanie prawa pomocy wniesiono w dniu 1 października 2008r. Biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło