I SA/Lu 417/09

PostanowienieWSA w Lublinie2009-08-11

Skład orzekający: Erwin Srebrny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinna zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, w tym od wpisu sądowego?
Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być stosowane w przypadkach, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe lub spowoduje uszczerbek koniecznego utrzymania. Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla siebie i rodziny, powinna zostać częściowo zwolniona od kosztów, w tym od wpisu sądowego, co zapewnia jej prawo do sądu. Jednakże, jeśli dochody pozwalają na pokrycie części kosztów poprzez ograniczenie wydatków niekoniecznych, odmowa przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie jest uzasadniona.
Stan faktyczny
A.D. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku akcyzowego i VAT z tytułu importu towaru. Wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na swoje dochody z działalności gospodarczej i emerytury żony oraz koszty utrzymania domu i samochodu. Referendarz sądowy, rozpoznając wniosek, stwierdził, że skarżący wykazał niemożność poniesienia pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania, ale jednocześnie posiada środki na pokrycie części kosztów.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano A.D. prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. II. Odmówiono A.D. przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych; postanawia I. przyznać A.D. prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. II. odmówić A.D. przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. A.D. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 481 zł od wniesionej skargi złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku wynika, iż wnioskodawca wraz żoną (nikt inny nie pozostaje w gospodarstwie domowym) uzyskuje dochód w łącznej kwocie [...] zł. Dochody te pochodzą z tytułu działalności gospodarczej wnioskodawcy w wysokości około [...] zł miesięcznie oraz z tytułu emerytury małżonki w wysokości około [...] zł. Koszty utrzymania domu średniomiesięcznie wynoszą: koszty ogrzewania - [...] zł, energia elektryczna - [...] zł, woda i ścieki - [...] zł, koszty utrzymania samochodu - [...] zł, telefon - [...] zł, wyżywienie, środki czystości - [...] zł, wizyty lekarskie i leczenie - [...] zł. Majątek wnioskodawcy stanowi dom o powierzchni [...] m2. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdził, że: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt. 2). Podkreślenia wymaga, iż przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe, z przyczyn niezależnych od niej lub spowodować może uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Na obecnym etapie postępowania jego koszty wynoszą 481 zł tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi (§ 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu sądowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Przedstawione przez skarżącego oświadczenie na okoliczność obecnej sytuacji finansowej i kosztami utrzymania pozwalają przyjąć, iż wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść w całości kosztów sądowych - na które składają się kwota wpisu sądowego od wniesionej skargi w ww. wysokości, potencjalna opłata kancelaryjna w wysokości 100 zł za wydanie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, potencjalna opłata wpisu od zażalenia w wysokości 100 zł oraz potencjalny wpis od wniesionej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu od skargi tj. 241 zł - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie oznacza to jednak, że skarżący nie może ponieść przynajmniej części tych kosztów. Biorąc to pod uwagę zwolniono skarżącego od obowiązku ponoszenia kosztów wpisu sądowego w tej sprawie. Poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi stronie zostało zapewnione prawo do sądu. Jednak w pozostałym zakresie brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanego przez wspólne gospodarstwo domowe wnioskodawcy dochodu można przyjąć, iż skarżący posiada środki finansowe, które przy dołożeniu należytej staranności, kosztem codziennych lecz niekoniecznych wydatków może zaoszczędzić na poczet pozostałych do uiszczenia kosztów sądowych, które to zresztą nie muszą być wydatkowane już na tym etapie postępowania. Ponadto wykazane wyżej pozostałe koszty sądowe mogą ale nie muszą wystąpić. Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło