I SA/Lu 420/08
WyrokWSA w Lublinie2008-11-19
Skład orzekający: Krystyna Czajecka-Szpringer, Małgorzata Fita, Anna Kwiatek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji i jednocześnie przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeśli przepisy k.p.a. nie przewidują takiej możliwości?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może wydać decyzji o treści innej niż przewidziana w art. 138 k.p.a. Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji i jednoczesne przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia jest sprzeczne z tym przepisem, który zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego. W związku z tym, zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej, co stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności.Stan faktyczny
Z. K. złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, organ odwoławczy uchylił ją i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, jednocześnie przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Z. K. zaskarżyła tę decyzję, zarzucając naruszenie art. 138 k.p.a. i błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd administracyjny stwierdził nieważność decyzji organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 3 czerwca 2008 r. i zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Z. K. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca), Sędziowie WSA Małgorzata Fita, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 listopada 2008 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Z. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zwanej dalej "Agencją" po rozpatrzeniu odwołania Z. K. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji z dnia [..]., Nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu 16 maja 2005 r. do Biura Powiatowego Agencji wpłyną wniosek Z. K. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005, w którym zadeklarowała do Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) powierzchnię 13,20 ha oraz do Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO) powierzchnię 12,17 ha.
W dniu 23 listopada 2005 r., Z. K. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji dokument nazwany "Wycofanie części wniosku", w którym wycofała działkę rolną AL - pszenżyto, położoną na działce ewidencyjnej o numerze 1147 w województwie l., powiat p., gmina W., obręb W., o powierzchni 0,21 ha.
Decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji z dnia [...]., przyznano stronie płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w łącznej wysokości 6188,04 zł – (tytułem Jednolitej Płatności Obszarowej w wysokości 2873,25 zł oraz z tytułem Uzupełniającej Płatności Obszarowej w wysokości 775,87 zł).
W dniu 13 lutego 2006 r. Z. K. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji oświadczenie w przedmiocie użytkowania spornych działek ewidencyjnych w roku gospodarczym 2005, do którego dołączyła oświadczenia świadków.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2006 r., Nr [...] z urzędu wznowił postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych Z. K., zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...].
Decyzją z dnia [...]., Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji uchylił ww. decyzję i odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
Od opisanej ostatnio decyzji wniesione zostało odwołanie. Rozpatrując sprawę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji decyzją Nr [...] z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Nr [...] odmówił uchylenia decyzji z dnia [...]
W dniu [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji wydał decyzję Nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia 12 lutego 2006 r. W dniu 27 lutego 2008 r. w Biurze Powiatowym Agencji sporządzono protokoły z przesłuchania świadków i wykluczono sporne działki ewidencyjnych z wniosku Z. K. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
Od opisanej wyżej decyzji wniesione zostało odwołanie. Rozpatrując sprawę na skutek tego odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. wydał wymienioną na wstępie decyzję z dnia 3 czerwca 2008r., i utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji z dnia [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu stosownie do art. 2 ust. 1 i 2 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r., o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004r., nr 6, poz. 40, z późn. zm.) organ wskazał krąg podmiotów uprawnionych do uzyskania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i warunki oraz tryb jej przyznania.
Organ odwoławczy zważył, iż postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji było wystarczające do ustalenia stanu faktycznego w sprawie, sporne działki ewidencyjne zostały wykluczone z wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006, co spowodowało odmowę przyznania płatności bezpośrednich na rok 2006 oraz nałożenie sankcji (w przypadku Jednolitej Płatności Obszarowej w wysokości 2288,25 zł, a w przypadku Uzupełniającej Płatności Obszarowej w wysokości 2617,38 zł) stosownie do art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji i surowców oraz art. 51 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 178212003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników.
W skardze na powyższą decyzję Z. K. wniosła o jej uchylenie zarzucając naruszenie prawa procesowego tj. art. 138 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w sposób sprzeczny z dyspozycją tego artykułu, mianowicie poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji z dnia [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, błąd w ustaleniach faktycznych polegający na stwierdzeniu, że skarżącej nie przysługuje przyznanie bezpośrednich płatności do gruntów rolnych za rok 2005, pomimo, że wbrew ustaleniom skarżąca uprawiała i posiadała grunty rolne w roku 2005 zgodnie ze złożonym wnioskiem.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) dalej "p.p.s.a.".
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują, zatem skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) dalej "k.p.a.", organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję (pkt1); albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji (pkt 2), albo umarza postępowanie odwoławcze (pkt 3).
W niniejszej sprawie organ odwoławczy decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...], odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji.
Powyższe rozstrzygnięcie jest sprzeczne z art. 138 k.p.a., bowiem przepis ten nie przewiduje możliwości utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Art. 138 § 1 k.p.a. mówi jedynie o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji albo uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości albo w części i w tym zakresie o orzeczeniu co do istoty sprawy bądź uchyleniu tej decyzji - umorzeniu postępowania pierwszej instancji, albo umorzeniu postępowania odwoławczego.
Jak podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w literaturze prawnoadministracyjnej, przepis art. 138 k.p.a. zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego. Toteż, organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej niż wymieniona w komentowanym przepisie (tak A. Wróbel, Komentarz do art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II).
Zważyć należy, iż skoro rozstrzygnięcie podjęte w niniejszej sprawie przez organ II instancji nie zostało przewidziane w katalogu z art. 138 k.p.a., to zostało ono wydane bez podstawy prawnej. Zatem stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. należało w tej sytuacji stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji.
Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy rozważy podnoszone przez skarżącą argumenty i oceni prawidłowość decyzji organu I instancji, odmawiającej przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, a następnie wyda decyzję o treści przewidzianej w art. 138 k.p.a.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy, gdy zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności, za bezprzedmiotowe uznać należy odnoszenie się do poszczególnych zarzutów skargi.
Mając na względzie powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 135 p.p.s.a.- orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art.200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło