I SA/Lu 425/06

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe "[...]" Spółka z o.o. w [...] z tytułu w podatku od towarów i usług za miesiące VII-X 2000 r. - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej; postanawia: I. przyznać W.B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej ponad kwotę 1000 (jeden tysiąc) zł; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2007 r. oddalił skargę W.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. W złożonej skardze kasacyjnej od ww. wyroku pełnomocnik skarżącego adwokat A.N.J. złożyła wiosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej. Po uzupełnieniu braków formalnych skarżący W.B. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych, który z uwagi na obecny etap postępowania sądowoadministracyjnego należy traktować jako wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Jak wynika z akt sądowych jest to kolejny wniosek skarżącego dotyczący przyznania prawa pomocy w tej sprawie. Pierwszy wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych został rozpoznany postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 sierpnia 2007 r. (k. nr [...] akt sądowych), na mocy którego przyznano [...] prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi ponad kwotę 1500 zł. W pozostałej części (w tym wpisu sądowego od skargi kasacyjnej - przypis własny) odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Postanowienie to nie zostało przez skarżącego zaskarżone. Skutkiem tego jest związanie prawomocnym orzeczeniem stron i Sądu. W przypadku postępowania o przyznanie prawa pomocy toczącego się przed referendarzem sądowym, zasada ta odnosi się do wnoszącego o przyznanie prawa pomocy i referendarza sądowego - art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa". Prawomocność orzeczeń wydanych w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy powoduje, że zarówno strona wnosząca ponownie o przyznanie prawa pomocy jak i referendarz sądowy związani są oceną prawną sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej wnoszącego o przyznanie prawa pomocy zawartą w prawomocnym orzeczeniu w przypadku wniesienia ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, jeżeli ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony został przez tą samą stronę a jej sytuacja finansowa, majątkowa i rodzinna nie uległa pogorszeniu, zaś ponowny wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w tym samym zakresie, co uprzednio prawomocnie rozpoznany wniosek. W uzasadnieniu kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący powołuje się na ograniczone przychody z pensji, która przekazywana jest w części na zajęcie. Prowadzona przez skarżącego (jednoosobowo) działalność gospodarcza jest również mało dochodowa i nie przynosi należytych przychodów. Przewlekła choroba żony pochłania dużo pieniędzy na leczenie. Natomiast córka skarżącego rozpoczęła naukę w liceum co wiążę się również z pewnymi kosztami. Na utrzymaniu skarżącego jest także pełnoletni syn, który nie może znaleźć należytej pracy. Ponadto spółka w której skarżący jest zatrudniony nie osiąga należytych przychodów z powodu nadmiernego importu tkanin ze wschodu co spowodowało wstrzymanie produkcji. Firma jest reorganizowana. Posiadanego pojazdu samochodowego nie może zbyć ponieważ jest na nim ustanowiony zastaw. Z uwagi na niekorzystną sytuację finansową wnioskodawca zaczyna mieć problemy z opłacaniem podatków. Wspólne gospodarstwo domowe skarżącego liczy 4 osoby. Wskazując na swój stan majątkowy skarżący podał nieruchomość - dom o powierzchni [...] m2. Dom ten ma 140 lat. W posiadaniu skarżącego jest też mieszkanie o powierzchni [...] m2. Wśród innych nieruchomości skarżący wskazał na obiekty warsztatowe i biurowe o starej zabudowie sprzed 1945 r. nie precyzując ich powierzchni. Wśród przedmiotów wartościowych wskazano na samochód osobowy [...] z 1995 r. Jedynym dochodem wspólnego gospodarstwa domowego jest wynagrodzenie skarżącego z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł. Do urzędowego formularza skarżący dołączył oświadczenie, z którego wynika sprawa wniesionej skargi kasacyjnej jest prowadzona przez kancelarię adwokacką kredytowo, ponieważ nie uiszczono żadnej opłaty. Za dotychczasowe postępowanie przed WSA w Lublinie skarżący wypłacił kancelarii połowę wynagrodzenia w kwocie [...] zł. W myśl art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W związku z tym, że złożone na urzędowym formularzu oświadczenie okazało się nie wystarczające co do prawidłowej oceny sytuacji finansowej oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy stwierdzono, że zachodzi konieczność doprecyzowania sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącego wezwano skarżącego do nadesłania odpisu swojego zeznania podatkowego za 2006 r. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, aktualnego zaświadczenia o zarobkach z ostatnich 3 miesięcy uzyskiwanych z tytułu umowy o pracę ze szczególnym uwzględnieniem dokonywanych potrąceń z wynagrodzenia z tytułu egzekucji oraz do nadesłania wyciągu z posiadanych kont bankowych z ostatnich 3 miesięcy. Z nadesłanych kopii zeznań podatkowych za 2006 r. (PIT-37) o wysokości osiągniętego dochodu wynika, iż skarżący osiągnął dochód w wysokości [...] zł. Natomiast z kopii zeznania o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za rok 2006 (PIT-28) wynika, iż skarżący osiągnął przychód w wysokości [...] zł. Z nadesłanego wyciągu rachunku bankowego wynika, iż konto bankowe wnioskodawcy jest zajęte przez urząd skarbowy, ponadto przedstawiona historia rachunku nie wskazuje na jakiekolwiek operacje bankowe. Z załączonego zaświadczenia o zarobkach wystawionych przez [...] Sp. z o.o. wynika, iż skarżący zatrudniony jako prezes zarządu tej spółki w wymiarze 1/4 etatu uzyskuje wynagrodzenie miesięczne brutto w wysokości [...] zł ([...] zł netto), z czego dokonywane jest potrącenie egzekucyjne w wysokości [...] zł. Z kolei, z zaświadczenia wystawionego przez [...] Sp. z o.o. wynika, iż skarżący zatrudniony jako prezes zarządu tej spółki w wymiarze 3/4 etatu uzyskuje wynagrodzenie miesięczne brutto w wysokości [...] zł ([...] zł netto). Do nadesłanych dokumentów źródłowych W.B. dołączył oświadczenie, z którego wynika, iż jego sytuacja materialna przez ostatni rok nie uległa poprawie lecz wręcz odwrotnie na skutek dokonywanego potrącenia z wynagrodzenia w spółce [...], natomiast wynagrodzenia ze spółki [...] właściwie nie pobiera z uwagi na trudną sytuację firmy. W prowadzonej jednoosobowo firmie też ma niskie obroty. Zajęte składniki majątkowe nie pozwalają nimi swobodnie dysponować. Syn boryka się ze znalezieniem pracy, córka uczy się w liceum co pochłania bardzo dużo pieniędzy. Sytuacja zdrowotna żony nie poprawia się. Kontynuuje ona leczenie. Regularne wykupywanie leków też jest kosztowne. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej stwierdził, co następuje: Oceniając kolejny wniosek W.B. o przyznanie prawa pomocy uzupełniony nadesłanymi dokumentami źródłowymi można stwierdzić, iż sytuacja finansowa skarżącego uległa pogorszeniu w stosunku do tej, która była przedmiotem rozpoznania na podstawie jego pierwszego wniosku złożonego na urzędowym formularzu PPF (k. nr [...]). Pogorszenie jego sytuacji finansowej wynika z faktu, iż wnioskodawca uzyskał w 2006 r. znacznie niższe przychody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w stosunku do 2005 r. W 2006 r. przychody z tego tytułu wyniosły [...] zł.( k. nr [...]). Natomiast przychody z tego tytułu w 2005 r. wynosiły [...] zł (k. nr [...]). Sytuacja finansowa skarżącego mogła ulec również pogorszeniu z uwagi na prowadzoną egzekucje z jego wynagrodzenia w spółce [...] w wysokości [...] zł. W ocenie referendarza sądowego wynikająca z tego tytułu zmiana okoliczności sprawy pozwala stwierdzić, iż złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym zasługuje w części na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt. 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie, o którym mowa w ww. przepisie należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Z uwagi na wysokość przedmiotu zaskarżenia w tej sprawie (należność główna wynosi 332 169 zł) wysokość wpisu sądowego od skargi mogła wynieść 3 322 zł (§ 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193). W związku z tym, wpis od skargi kasacyjnej na podstawie § 3 cyt. wyżej rozporządzenia wynosi połowę wpisu od skargi. Oznacza to, że wpis od skargi kasacyjnej wynosi w tej sprawie 1 661 zł. Przedstawione przez skarżącego w rozpatrywanym wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie i nadesłane dowody na okoliczność jego sytuacji finansowej pozwalają na przyjęcie, iż poniesienie w całości przez skarżącego kosztów sądowych tj. wpisu od skargi kasacyjnej w tej sprawie spowodowało by uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny. Nie oznacza to jednak, iż skarżący nie może ponieść znacznej części tych kosztów. Biorąc pod uwagę powyższe zwolniono skarżącego od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 1000 zł. Jednak w pozostałym zakresie brak jest podstaw do zastosowania wobec skarżącego instytucji prawa pomocy. Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy podnieść trzeba, iż rodzina skarżącego licząca 4 osoby dysponuje dochodami z tytułu jego umów o pracę w wysokości [...] zł brutto. Świadczą o tym nadesłane przez skarżącego aktualne zaświadczenia o zarobkach. Mimo dokonywanych potrąceń egzekucyjnych w kwocie [...] zł skarżący osiąga jeszcze przychody z tytułu prowadzonej jednoosobowo działalności gospodarczej. W ocenie referendarza sądowego pozwala to wnioskodawcy na uiszczenie wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej w kwocie 1000 zł. Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.