I SA/Lu 430/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Czajecka - Szpringer po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi J. T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku rolnego na 2011 r. - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: - odmówić przyznania J. T. B. prawa pomocy w żądanym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, J. B. w dniu 8 lipca 2011 r. (data obciążenia) dokonała tej opłaty, a następnie w dniu 9 lipca 2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienie od kosztów sądowych. Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała dodatkowe oświadczenie i dokumenty źródłowe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Wykazała, że w skład jej majątku wchodzi spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego o pow. 52,5 m2, poza tym nie posiada innych nieruchomości, ani żadnych zasobów finansowych. Podała, iż utrzymuje się z emerytury w wysokości 1978,12 zł brutto. Wskazała, że stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą 1.386,05 zł (w tym: czynsz – 487,15 zł; energia elektryczna - 434 zł; gaz – 256 zł; woda – 120 zł i telefon – 88,90 zł). Do wniosku dołączyła potwierdzenie wypłaty/odbioru emerytury za miesiąc styczeń 2011 r. Wobec wątpliwości związanych z oświadczeniami strony złożonymi na urzędowym formularzu PPF skarżąca została wezwana do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. W odpowiedzi na wezwanie, skarżąca nadesłała pismo z 31 sierpnia 2011 r., w którym dokonała wyliczenia opłat związanych z utrzymaniem mieszkania na kwotę 1.391,49 zł oraz podniosła, że mąż cierpi na chorobę nowotworową, co pociąga za sobą wysokie koszty leczenia. Skarżąca nie podała, czy mąż uzyskuje dochody i jaka jest ich wysokość, oświadczyła natomiast, że żyje z nim w separacji i nie posiada żadnych "ubocznych dochodów". Do w/w pisma załączyła następujące dokumenty źródłowe: przekaz pocztowy emerytury za styczeń 2011 r. wskazujący na kwotę dochodu 2.392,44 zł brutto - 1.978,12 zł netto; dowód zapłaty czynszu mieszkaniowego (na kwotę 326,64 zł) i odrębnie funduszu remontowego (na kwotę 62,58 zł); dowody zapłaty za energię elektryczną na kwotę 131,69 zł (z terminem płatności na 28 grudnia 2010 r.) i na kwotę 120,04 zł (z terminem płatności na 20 stycznia 2011 r.; dowody zapłaty za gaz na kwotę 218,07 zł (z terminem płatności na 2 grudnia 2010 r.) i na kwotę 262,03 zł (z terminem płatności na 30 stycznia 2011 r.), dowód opłaty abonamentu RTV za I kwartał 2011 r. na kwotę 49,30 zł; dowody opłaty za telefon na kwotę 88,98 zł (z terminem płatności na 31 grudnia 2010 r.) i 69,58 zł (z terminem płatności na 31 stycznia 2011 r.; informację ze spółdzielni mieszkaniowej z dnia 26 lipca 2011 r. o rozliczeniu zużycia wody i określeniu wysokości czynszu od dnia 1 sierpnia 2011 r. na kwotę 421,26 zł (łącznie z funduszem remontowym) oraz trzy karty informacyjne leczenia szpitalnego męża skarżącej. Postanowieniem z dnia 7 października 2011 r. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie wskazując, że skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżąca złożyła sprzeciw, w którym zawarła przede wszystkim merytoryczne zastrzeżenia odnoszące się do zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazała, że utrzymuje się wyłącznie z emerytury w wysokości netto 1978,12 zł, posiada wspólne z mężem spółdzielczo lokatorskie mieszkanie o pow. 52,59 m2 innych nieruchomości ani żadnych zasobów finansowych nie posiada. Podkreśliła, że z mężem pozostaje w separacji i że nie oświadczała wcześniej, że prowadzi wspólnie z nim gospodarstwo domowe. Odnośnie opłat za mieszkanie powtórzyła dane zawarte w piśmie z dnia 31 sierpnia 2011 r. odnoszące się do stycznia 2011 r. Wskazała, jednocześnie że mąż cierpi na chorobę nowotworową, co pociąga za sobą wysokie koszty leczenia, a ona sama leczy się na chorobę nadciśnieniową. Do sprzeciwu dołączyła: 1) formularz wniosku PPF, w którym w rubryce 6 Stan rodzinny wskazała tylko siebie, w rubryce dochody wskazała kwotę emerytury 2392,44 zł brutto, (1978,12 zł netto), natomiast w rubryce 11 Inne dane, podała wydatki związane z mieszkaniem w kwocie 1391,64 zł, 2) pismo z dnia 30 października 2011 r. stanowiące w istocie powielenie pisma z dnia 31 sierpnia 2011 r. zaczynające się od słów "w odpowiedzi na pismo Sądu dot. Wezwanie w sprawie nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń z dnia 10 sierpnia 2011 r. ....", 3) Rozliczenie zużycia ZW za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2011 r. przygotowane przez SM "A." Os. S. dotyczące lokalu przy ul. P. 11/4, będącego w posiadaniu wnioskodawczyni i jej męża. Z tego ostatniego wynika, że po rozliczeniu i uwzględnieniu norm zużycia wody opłata za mieszkanie od 1 sierpnia 2011 r. wynosić będzie z uwzględnieniem funduszu remontowego 421,26 zł miesięcznie. Zarządzeniem z dnia 2 grudnia 2011 r. skarżąca została wezwana do jednoznacznego wyjaśnienia czy pozostaje z J. B. we wspólnym gospodarstwie domowym, czy J. B. uzyskuje dochody i w jakiej wysokości, oraz w jakim zakresie uczestniczy w ponoszeniu kosztów utrzymania mieszkania, a ponadto do wskazania stałych miesięcznych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem (żywność leki, środki czystości). W odpowiedzi skarżąca wyjaśniła, że nie pozostaje z J. B. we wspólnym gospodarstwie domowym i że nie uczestniczy on w kosztach utrzymania mieszkania. Skarżąca nie posiada żadnych danych o jego dochodach. Odnośnie swojej sytuacji wyjaśniła, że utrzymuje się wyłącznie z własnej emerytury i nie otrzymuje żadnych środków pieniężnych na żywność, czy inne wydatki. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- dalej "ppsa" wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego trakcie (art. 243 § 1 zd. 1 ppsa). Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ppsa osobie fizycznej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 ppsa, który stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem radcą prawnym doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a Sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Odnosząc powyższe do rozpatrywanego w niniejszym postępowaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wskazać należy, że z przedstawionych informacji wynika, że J. B. utrzymuje się z emerytury w wysokości 2392,44 zł (brutto) 1978,12 zł netto, na jej wyłącznym utrzymaniu pozostaje mieszkanie spółdzielcze zajmowane wspólnie z mężem. Wnioskodawczyni prowadzi odrębne od męża gospodarstwo domowe, co wielokrotnie podkreślała, z czego należy wnosić, że nie uczestniczy w ponoszeniu wydatków na kosztowne leczenie męża. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy bezsprzecznie, że mając na uwadze wiek i ogólny stan zdrowia wnioskodawczyni (choroba nadciśnieniowa) uzyskiwane dochody nie są wysokie. Jednocześnie należy podkreślić, że dla ustalenia czy w sprawie niniejszej wystąpiła przesłanka przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. sytuacja w której strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, konieczne jest zestawienie uzyskiwanych dochodów z wydatkami związanymi z kosztami utrzymania. W ocenie Sądu skarżąca nie przedstawiła danych umożliwiających ustalenie stałych miesięcznych kosztów utrzymania. Przyjąć należy, że wnioskodawczyni jest zobowiązana do ponoszenia kosztów utrzymania lokalu spółdzielczego, w którym zamieszkuje w wysokości 421,26 zł miesięcznie (dane wynikające z nadesłanego rozliczenia SM "A." Os. S. z dnia 26 lipca 2011 r.). Trudno natomiast na podstawie przedstawionych przez skarżącą danych ustalić wysokości innych koniecznych miesięcznych opłat stałych (energia elektryczna, gaz, abonament telefoniczny czy radiowotelewizyjny). Zaznaczyć w tym miejscu należy, że wnioskodawczyni każdorazowo nadsyła dane dotyczące stycznia 2011 r. Z przedstawionego w piśmie z dnia 30 października 2011 r. zestawienia opłat za: gaz, prąd, abonament telefoniczny (z pominięciem nie przypisanej do miesiąca kwoty 53,13 zł) i radiowotelewizyjny (za okres trzymiesięczny) wynika, że ich suma wynosi 500 zł. Trudno natomiast ustalić dlaczego w powyższym zestawieniu wnioskodawczyni wskazała również kwotę 448, 19 zł, jako kwotę do zapłaty za styczeń 2011 r. za zużycie wody i ścieków - podczas gdy z wskazanego wyżej rozliczenia Spółdzielni Mieszkaniowej "A." wynika, że woda i ścieki rozliczane są w comiesięcznym systemie zaliczkowym. W związku z tym, trudno ocenić czy wskazana kwota stanowi rozliczenie niedopłaty, czy też została uiszczona z innego tytułu, a w związku z tym, czy stanowi ona stały miesięczny wydatek skarżącej. Ponadto mimo wezwania Sądu z dnia 2 grudnia 2011 r. wnioskodawczyni nie wskazała, żadnych stałych miesięcznych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem (kosztów żywności leczenia czy środków czystości). Podsumowując w oparciu o oświadczenia wnioskodawczyni nie można ustalić sumy miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem, co w konsekwencji skutkuje brakiem możliwości ustalenia istnienia w sprawie ustawowej przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dla porządku wskazać należy, że skarżąca wniosek o przyznanie prawa pomocy złożyła po opłaceniu wpisu sądowego, zatem ewentualne koszty sądowe, do których będzie zobligowana biorąc pod uwagę etap postępowania na którym sprawa się znajduje nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (stosownie do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych - Dz.U. Nr 221, poz. 2192; § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa orzeczono jak w sentencji.