I SA/Lu 430/11

PostanowienieWSA w Lublinie2012-07-05

Skład orzekający: Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, utrzymująca się z emerytury i posiadająca spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, uzasadniając tym samym przyznanie jej prawa pomocy w częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że sytuacja materialna skarżącej nie należy do wyjątkowo trudnych. Emerytura w wysokości 2.224,33 zł netto, przy udokumentowanych stałych miesięcznych wydatkach na utrzymanie mieszkania, lekarstwa i środków czystości w kwocie 1.298,83 zł, pozwala na poniesienie kosztów postępowania sądowego, które na obecnym etapie nie przekraczają 100 zł.
Stan faktyczny
Skarżąca J. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku rolnego. Wnioskodawczyni oświadczyła, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 2.224,33 zł netto, posiada spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego i ponosi stałe miesięczne wydatki w kwocie 1.397,83 zł. Sąd uznał, że kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu nie stanowi stałego miesięcznego wydatku.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono J. B. przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Lu 430/11 POSTANOWIENIE Dnia 5 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2011r. - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: - odmówić J. B. przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu skarżąca oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wykazała, że w skład jej majątku wchodzi spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 52,59 m2, poza tym nie posiada innych nieruchomości ani żadnych zasobów finansowych. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 2.224,33 zł netto. Wskazała, że jej stałe miesięczne wydatki wynoszą 1.397,83 zł, w tym: czynsz 367,99 zł, mieszkaniowy fundusz remontowy 61,60 zł, gaz 293,22 zł, Poczta Polska S.A. 199,80 zł, energia elektryczna 113,70 zł, multimedia 69,62 zł, telekomunikacja 56,90 zł, lekarstwa 95 zł, środki czystości 40 zł, wpis 100 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją z art. 245 § 1 w związku z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2012r., poz. 270 /, dalej "ppsa" prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym, na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 ppsa poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu zaistnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Z określenia "gdy wykaże" wynika, że strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji, o której mowa w powołanym przepisie, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zwolnienia stanowią odstępstwo od obowiązku powszechnego i równego ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z tych bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia /FZ 478/04/. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe /FZ 160/08/. Oceniając zasadność wniosku sąd musi rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi /II FZ 80/09/. Oceniając wniosek skarżącej Sąd za niewiarygodne uznał jej oświadczenie w części gdzie wskazała, iż na stałe miesięczne wydatki składa się kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy po uiszczeniu wpisu od skargi w sprawie niniejszej w wysokości 100 zł w dniu 8 lipca 2011r. Skoro wpis we wskazanej wysokości uiściła jednorazowo, a nie wykazała aby taki wydatek ponosiła co miesiąc z tytułu wpisów w innych sprawach, nie można go uznać za stały comiesięczny wydatek, obciążający jej budżet domowy. Sąd uznał, iż sytuacja materialna skarżącej nie należy do wyjątkowo trudnych, tym samym nie uznał, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 2.224,33 zł netto. Na stałe miesięczne wydatki z tytułu utrzymania mieszkania, lekarstw i środków czystości wydatkuje łącznie kwotę 1298, 83 zł. (od wskazanej przez skarżącą kwoty 1397,98 zł odjęto kwotę 100 zł uiszczoną jednorazowo tytułem wpisu). Tym samym jest ona w stanie ponieść pełne koszty postępowania, które na obecnym etapie postępowania nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł. Z tych względów należało odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło