I SA/Lu 432/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok p o s t a n a w i a przyznać A. W. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu [...] 2013 r. A. W. (dalej jako skarżący) wystąpił do tutejszego Sądu ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia [...] marca 2013 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok, składając jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadniając ten wniosek podała, że od dwóch lat jest osobą bezrobotną, a od półtora roku nie posiada prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Obecnie nie ma dochodów i środków do życia. Od stycznia 2013 r. pozostaje w separacji orzeczonej przez sąd. W utrzymaniu pomaga mu matka, która przygotowuje mu obiady i daje jedzenie do domu. Jako majątek skarżący podał mieszkanie o pow. 40 m2 oraz dom o pow. 60 m2 wymagający kapitalnego remontu, obciążony hipoteką z tytułu zaciągniętego kredyty w kwocie 72.275,00 zł. Skarżący do wniosku dołączył decyzję przyznającą prawo do zasiłku okresowego oraz niezapłacone faktury za media i zaświadczenia wskazujące na zadłużenie w czynszu za mieszkanie. Oświadczył, iż koszty utrzymania mieszkania ponosi w całości żona. Referendarz sądowy zważył, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. takim jakiego żąda skarżący, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka wynikająca z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powyższe wskazuje, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z postępowaniem sądowym. Prawo pomocy ma bowiem służyć jedynie najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu. Tytułem przykładu można wymienić osoby bezrobotne, korzystające z pomocy społecznej czy otrzymujące bardzo niskie świadczenia emerytalno-rentowe (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Z dwiema pierwszymi z wymienionych sytuacji mamy właśnie do czynienia w sprawie niniejszej. Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę fakt, że skarżący w praktyce pozostaje na utrzymaniu matki. Od dnia 15 czerwca 2011 r. jest bowiem osobą bezrobotną, a od 11 grudnia 2011 r. pozostaje bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jak wynika z jego oświadczenia, matka przygotowuje mu obiady i daje posiłki do domu. Wykupuje mu również niezbędne lekarstwa. Koszty utrzymania mieszkania w którym przebywa ponosi natomiast w całości żona z którą pozostaje w separacji sądowej. Jak wynika z akt sprawy skarżący posiada również znaczne zaległości w spłacie bieżących zobowiązań za media oraz mieszkanie. Skarżący wspólnie z małżonka posiada również do spłaty kredyt hipoteczny zaciągnięty 31 maja 2010 r. w kwocie 72.275,00 zł (ostateczny termin spłaty 15 maja 2025 r.). Na dzień 13 marca 2013 r. do spłaty pozostawała kwota 64.295,54 zł. Ponadto jak wynika z akt sprawy skarżący korzysta obecnie z pomocy społecznej. Decyzją z dnia 2 lipca 2013 r. Prezydent Miast Lublin przyznał mu zasiłek okresowy w kwocie 271,00 złotych na okres od 1 czerwca 2013 r. do 31 lipca 2013 r. Skarżący nie posiada także żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W tej sytuacji, w ocenie referendarza sądowego, skarżący nie posiada możliwości poniesienia kosztów postępowania sądowego, w postaci opłat sądowych i kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Tym samy wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zapadłe orzeczenie oznacza, że skarżący został w niniejszym postępowaniu sądowym zwolniona od kosztów sądowych, jak również przyznano mu adwokata, bez obowiązku ponoszenia przez niego kosztów zastępstwa procesowego. Adwokat ten zostanie wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacka w Lublinie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Z tych względów orzeczono jak w postanowieniu na podstawie art. 245 § 1 i 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.