I SA/Lu 434/11
PostanowienieWSA w Lublinie2011-10-13
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, prowadząca działalność gospodarczą w zakresie gier losowych, która wykazała straty finansowe w ostatnich miesiącach i ujemne salda na rachunkach bankowych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, mimo wykazywania strat finansowych w ostatnich miesiącach i ujemnych sald na rachunkach bankowych, nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli posiada znaczący majątek trwały i obrotowy oraz generuje wysokie przychody. Sama strata finansowa nie jest tożsama z brakiem środków finansowych, a pogorszenie wyników finansowych spowodowane zmianą przepisów podatkowych nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych, które również stanowią dochód budżetu państwa.Stan faktyczny
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku od gier. Spółka argumentowała trudną sytuacją finansową spowodowaną zmianą przepisów podatkowych, wstrzymaniem wydawania zezwoleń i zmniejszeniem liczby automatów do gry. Sąd rozpoznał wniosek, analizując sytuację majątkową i finansową spółki.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od gier za miesiące od stycznia do czerwca 2010 r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 8 lipca 2011 r., w terminie do jego opłacenia, strona skarżąca złożyła pismo z dnia 21 lipca 2011 r., w którym wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do pisma strona załączyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPPr), dwa wyciągi z rachunków bankowych oraz bilans i rachunek zysków i strat za 2010 r.
W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca podkreśliła, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i nie posiada żadnych środków finansowych. Strona podniosła także, że w wyniku wprowadzenia nowych przepisów podatkowych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, zapłaciła o ponad 200% więcej podatku, niż przed zmianą przepisów podatkowych. Dążąc do zrównoważenia kosztów zwiększonych należności podatkowych strona skarżąca przeprowadziła redukcję zatrudnienia. Źródłem kłopotów strony skarżącej jest również wstrzymanie wydawania zezwoleń na działalność gospodarczą prowadzoną przez stronę i nieprzedłużanie już posiadanych zezwoleń. O pogarszaniu się kondycji finansowej strony skarżącej świadczy także to, że systematycznie zmniejsza się liczba wykorzystywanych przez stronę do prowadzenia działalności gospodarczej automatów do gry.
Na wezwanie referendarza sądowego, pełnomocnik strony skarżącej nadesłał dodatkowe dokumenty źródłowe: rachunek zysków i strat za miesiące od stycznia do sierpnia 2011 r. oraz dwa wyciągi bankowe z 29 lipca 2011 r. i 1 sierpnia 2011 r.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Strona skarżąca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością. Głównym przedmiotem prowadzonej przez nią działalności gospodarczej jest działalność związana z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Kapitał zakładowy skarżącej spółki wynosi [...] zł. Według bilansu za 2010 r. wartość aktywów trwałych wyniosła [...] zł (w tym środki trwałe – [...] zł, długoterminowe rozliczenia okresowe – [...] zł), a wartość aktywów obrotowych [...] zł (w tym m.in. środki pieniężne w kasie i na rachunkach [...] zł). W ostatnim roku obrotowym według bilansu strona osiągnęła zysk w wysokości [...] zł. Z kolei według przedstawionego rachunku zysków i strat za miesiące styczeń – sierpień 2011 r. wynika, że w styczniu tego roku spółka osiągnęła zysk w wysokości [...] zł, natomiast w kolejnych miesiącach spółka odnotowywała straty finansowe. Na rachunkach bankowych strony aktualnie widnieją salda ujemne.
W oparciu o przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z nadesłanych dokumentów, sytuację majątkową i finansową skarżącej spółki, uznać należy, że żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podnieść należy, że na dzień rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w sprawie niniejszej, strona skarżąca złożyła skargę jeszcze w jednej sprawie (sygn. akt: I SA/Lu 266/11) i w obydwu sprawach złożyła wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Zatem dokonując oceny możliwości poniesienia kosztów sądowych przez skarżącą spółkę w sprawieniniejszej, wzięto pod uwagę również wysokość kosztów sądowych w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 266/11.
Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu (z uwzględnieniem sumy kosztów we wszystkich sprawach, w których wniosła skargi), z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na koszty sądowe niniejszego postępowania składa się wpis sądowy od skargi wynoszący [...] zł (§1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej w wysokości [...] złotych (§ 3 w zw. z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Pozostałe koszty sądowe każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Koszty sądowe w sprawie I SA/Lu 266/11 kształtują się identycznie.
W przedstawionych przez skarżącą spółkę okolicznościach, stwierdzić należy, że wykazana przez nią sytuacja majątkowa i finansowa nie daje podstaw do uznania, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (w tej sprawie kosztów sądowych i przy uwzględnieniu kosztów sądowych w sprawie I SA/Lu 266/11). Strona skarżąca jako spółka prawa handlowego prowadzi działalność gospodarczą w większych rozmiarach. Skarżąca spółka posiada duży majątek, gdzie wysokość aktywów trwałych wynosi [...] zł, a aktywów obrotowych [...] zł (wg. bilansu za 2010 r.). Ponadto osiąga znaczne obroty finansowe - według rachunku zysków i strat wysokość przychodów netto w 2010 r. wyniosła [...] zł, zaś w 2011 r. przychody te jeszcze wzrosły (za miesiące od stycznia do sierpnia łączna kwota przychodów netto wyniosła [...] zł). Wielkość posiadanego majątku, rozmiar prowadzonej działalności, jak również wysokość przychodów skarżącej spółki, nie pozwala przyjąć, aby nie posiadała ona dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych. W świetle wskazanych faktów nie można mówić, aby spółka utraciła płynność finansową mimo posiadania ujemnych sald na rachunkach bankowych. Przedstawione wyciągi z rachunków bankowych spółki dotyczą krótkich okresów (od 28 do 30 czerwca 2011; od 23 do 30 czerwca 2011 r. oraz od 26 do 29 lipca 20011 r. i od 30 do 31 lipca 2011 r.) i nie dokumentują wszystkich operacji dokonanych w danym miesiącu. Nie można zatem ustalić, jaki był przepływ środków finansowych na rachunkach bankowych spółki.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Obowiązek stron ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie dotyczy również podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, posiadających jakiekolwiek środki majątkowe i dochody (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2004 r. sygn. FZ 463/04, postanowienie WSA w Gliwicach z 14 lipca 2008 r. sygn. I SA/GI 219/08 Legalis ).
Nie kwestionując, iż w ostatnich miesiącach spółka generuje straty, stwierdzić należy, że strata finansowa jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. Strata z działalności gospodarczej jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i nie można tylko na tej podstawie oceniać realnych korzyści ekonomicznych z prowadzenia działalności gospodarczej. W sytuacji gdy mimo ponoszonych od miesięcy strat w działalności gospodarczej, spółka nadal tą działalność prowadzi i nie planuje zaniechać jej prowadzenia, to należy uznać, że posiada środki na ich pokrycie.
Jednocześnie podnieść należy, że zmiana przepisów podatkowych pociągająca za sobą zwiększenie zobowiązań podatkowych i związane z tym pogorszenie się wyników finansowych osoby prawnej czy jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej nie uzasadnia zwolnienia jej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Składające się na koszty sądowe opłaty sądowe są bowiem tak samo jak podatki dochodami budżetu państwa (art. 212 § 2 p.p.s.a.) z tym, że uzyskiwanymi z innego tytułu. Dlatego obowiązek ponoszenia podatków nie wyklucza obowiązku ponoszenia kosztów sądowych nawet, gdy skutkiem tego będzie pogorszenie sytuacji finansowej podmiotu zobowiązanego.
Strona skarżąca nie spełnia zatem przesłanek określonych przepisem art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a do przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, bowiem nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło