I SA/Lu 436/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001 r. - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej; postanawia: przyznać A.D. prawo pomocy poprzez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 19 października 2007 r. oddalił skargę A.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001 r. Pełnomocnik skarżącego adwokat T.P. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 231 zł od wniesionej skargi kasacyjnej od ww. wyroku przedłożył złożony przez stronę skarżącą na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Jak wynika z akt sądowych jest to kolejny wniosek skarżącego dotyczący przyznania prawa pomocy w toku postępowania. Pierwszy wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych został rozpoznany postanowieniem Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 czerwca 2007 r. (k. nr 34-37 akt sądowych), na mocy którego odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Na ww. postanowienie referendarza sądowego nie wniesiono sprzeciwu. Zgodnie z unormowaniem art. 259 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" jeżeli nie wniesiono sprzeciwu albo wniesiony sprzeciw został prawomocnie odrzucony zarządzenia i postanowienia m.in. postanowienia referendarza sądowego, którymi przyznano lub odmówiono przyznania prawa pomocy, mają skutki prawomocnego orzeczenia sądu. Skutkiem tego jest związanie prawomocnym orzeczeniem stron i sądu – w przypadku postępowania o przyznanie prawa pomocy toczącego się przed referendarzem sądowym, zasada ta odnosi się do wnoszącego o przyznanie prawa pomocy i referendarza sądowego, który wydał prawomocne orzeczenie (art. 170 ppsa). Prawomocność orzeczeń wydanych w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy powoduje, że zarówno strona wnosząca ponownie o przyznanie prawa pomocy jak i referendarz sądowy związani są oceną prawną sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej wnoszącego o przyznanie prawa pomocy zawartą w prawomocnym orzeczeniu w przypadku wniesienia ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, jeżeli ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony został przez tą samą stronę a jej sytuacja finansowa, majątkowa i rodzinna nie uległa pogorszeniu, zaś ponowny wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w tym samym zakresie, co uprzednio prawomocnie rozpoznany wniosek. ( Oba wnioski złożono w zakresie częściowym - przypis własny). W uzasadnieniu kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący powołuje się na to, że od 1 grudnia 2007 r. jest osobą bezrobotną (dopiero od 1 marca 2008 r. przysługiwać mu będzie zasiłek dla bezrobotnych). Wszystkie koszty utrzymania obecnie obciążają jego żonę. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i małoletnim dzieckiem. Majątek jego wspólnego gospodarstwa stanowi własnościowe spółdzielcze mieszkanie o powierzchni [...] m2, dwie działki gruntu o powierzchni [...] i [...] arów oraz garaż o powierzchni [...] m2. Ponadto, skarżący posiada samochód osobowy [...] z 2004 r. Miesięczne dochody jego rodziny (dochody osiąga jedynie żona) wskazane na urzędowym formularzu obecnie wynoszą [...] zł brutto. Z tego wynagrodzenia potrącana jest jeszcze spłata pożyczki z funduszu socjalnego. Jako inne dodatkowe informacje o stanie majątkowym skarżący podał, iż stan jego konta na dzień wypełnienia wniosku wynosi 0 zł. Natomiast konto bankowe żony zostało zajęte przez urząd skarbowy. Skarżący posiada również debet na karcie kredytowej w wysokości [...] zł. Miesięczne obciążenia jego gospodarstwa domowego z tytułu opłat (czynsz, gaz, energia elektryczna, media) wynoszą [...] zł. Opłata za komórkowy wynosi około [...] zł. Opłaty z tytułu kilku zawartych ubezpieczeń (majątkowych i na życie) wynoszą około [...] zł. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej stwierdził, co następuje: Oceniając kolejny wniosek A.D. o przyznanie prawa pomocy można stwierdzić, iż sytuacja finansowa skarżącego uległa pogorszeniu w stosunku do tej, która była przedmiotem rozpoznania na podstawie jego pierwszego wniosku również złożonego na urzędowym formularzu PPF (k. nr 29-31). Pogorszenie jego sytuacji finansowej wynika z faktu, iż wnioskodawca od dnia 1 grudnia 2007 r. jest osobą bezrobotną, która prawo do zasiłku uzyska dopiero od dnia 1 marca 2008 r. Ponadto jego żona utraciła we wrześniu 2007 r. prawo do renty wypadkowej w wysokości [...] zł. W ocenie referendarza sądowego wynikająca z tego tytułu zmiana okoliczności sprawy pozwala stwierdzić, iż złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej zasługuje w całości na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt. 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie, o którym mowa w ww. przepisie należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Przedstawione przez skarżącego w rozpatrywanym wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie na okoliczność jego sytuacji obecnej finansowej pozwala na przyjęcie, iż poniesienie przez skarżącego kosztów sądowych tj. wpisu od skargi kasacyjnej w tej sprawie spowodowałoby uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania dla wnioskodawcy i jego rodziny. Biorąc to pod uwagę na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.