I SA/Lu 436/09

PostanowienieWSA w Lublinie2009-12-08

Skład orzekający: Wojciech Kręcisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, a w szczególności, czy jego sytuacja majątkowa uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa skarżącego, pomimo jego trudności finansowych, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym ani częściowym. Po uwzględnieniu niezbędnych kosztów utrzymania rodziny, skarżącemu pozostają środki finansowe pozwalające na partycypację w kosztach postępowania, w tym na pokrycie kosztów wpisu od skargi. Obawy dotyczące braku możliwości obrony interesu bez profesjonalnego pełnomocnika nie są uzasadnione w świetle przepisów PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący L. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego. Skarżący przedstawił swoją sytuację majątkową i dochody rodziny, a także ponoszone wydatki. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), ale odmówił ustanowienia adwokata. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia, domagając się ustanowienia adwokata. Sąd rozpoznał wniosek ponownie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono L. B. przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie (całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr. [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 rok – w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a : - odmówić L. B. przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W toku postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia wniosku wynika, ze skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwójką uczących się synów ( w tym pełnoletnim synem M.). Majątek wspólnego gospodarstwa domowego stanowi dom o powierzchni 40 m2 położony w miejscowości [...] mieszkanie o powierzchni 62,43 m2 w [...] nieruchomość rolna o powierzchni 0,10 ha oraz inna nieruchomość o powierzchni 0,19 ha - obie położone w miejscowości [...] Jak uzasadniał skarżący łączne wynagrodzenie wspólnego gospodarstwa domowego wnioskodawcy wynosi [...] brutto, na które składa się renta skarżącego w wysokości [...] i wynagrodzenia za pracę jego żony w wysokości [...]. Odnosząc się do ponoszonych miesięcznych kosztów utrzymania skarżący podał na formularzu, iż koszty związane z dojazdami dzieci do szkół wynoszą około [...] koszt zakupu przyborów szkolnych wyniósł około [...] (skarżący złożył wniosek we wrześniu). Dodatkowo skarżący, na udokumentowanie ponoszonych wydatków do wniosku dołączył zawiadomienie o wysokości czynszu za lokal przy ul. [...] w [...] w kwocie [...] rachunek telefoniczny na kwotę [...] rachunek za energię elektryczną na kwotę [...] za okres rozliczeniowy wynoszący 2 miesiące, a także zawiadomienie o najbliżej spłacie dwóch kredytów w łącznej kwocie [...] i informację o zadłużenie z tytułu karty kredytowej w kwocie [...] (miesięczna obsługa karty kredytowej [...]), o zadłużeniu z tytułu opłat za wodę w wysokości około [...] za nieruchomość budynkową w [...] za ostatnie trzy lata i rachunek z tytułu energii elektrycznej za tę nieruchomość wynoszący około [...] za okres od sierpnia 2007 do sierpnia 2008. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie po rozpoznaniu wniosku L. B., postanowieniem z dnia 21 września 2009 r. przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Od powyższego postanowienia strona wniosła sprzeciw, uzasadniając, iż okoliczności sprawy wskazują na konieczność udziału profesjonalnego pełnomocnika. W wykonaniu wezwania Sądu do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów L. B., w piśmie z dnia 14 listopada 2009 r. wyjaśnił, że:1/ lokal położony przy ul. [...] w którym wprawdzie jest zameldowany, to lokal usługowo-mieszkalny, niezamieszkały i nienadający się do zamieszkania, niewynajmowany, zniszczony, nad którym " opiekę sprawuje sąd we [...]"; 2/ mieszkanie w którym zamieszkuje wraz z rodziną położne w [...] przy ul. [...] nie zostało wykupione z uwagi na brak środków finansowych; 3/ z uwagi na trudności ze strony Urzędu Gminy skarżący nie może zameldować się w swoim domu w [...] i z niego korzystać, co mogłoby np. przynosić mu korzyści finansowe z tytułu wynajmu; 4/ wykup leków po powrocie ze szpitala to recepta na kwotę [...] ( skarżący dołączył 2 faktury na zakup leków z dnia 20 marca 2005 r. na łączna kwotę [...] oraz zaświadczenie z Pogotowia Ratunkowego o udzieleniu mu pomocy medycznej w dniu 16 marca 2005 r. wskutek pobicia), a o pozostałe faktury na zakup leków należy wystąpić do apteki w Łęcznej; 5/ do dnia obecnego wydatki na "krzywienie" to [...] 6/ wydatki na energię elektryczna to koszt [...] za okres rozliczeniowy 2 miesiące za lokal przy ul. [...] w [...]; 7/ miesięczne zużycie wody to [...]; 8/ miesięczne koszty dojazdu jednego z synów do szkoły w L. to kwota [...] i ksiązki około [...], a syna uczęszczającego do szkoły podstawowej w [...] to koszt [...]. Dodatkowo, poza zbędną w sprawie korespondencją m.inn ze Spółdzielnią Mieszkaniową "A." i Radą Gminy, Urzędem Wojewódzkim, Inspektoratem Nadzoru Geodezyjnego, Nadzoru Budowlanego skarżący przedłożył ponownie zawiadomienia o najbliżej spłacie kredytów na łączną kwotę [...] oraz o zadłużeniu na karcie kredytowej, zawiadomienie o wysokości czynszu za lokal w [...] oraz rozliczenie CO za okres od 1 lipca 2007 do 30 czerwca 2008 r. za ten lokal, rachunek za energię elektryczną za nieruchomość w [...] na kwotę [...], a także rozliczenie roczne podatku przez organ rentowy na 2008 r., z którego wynika, ze przychód z tytułu renty skarżącego w poprzednim roku wyniósł [...] oraz rozliczenie roczne małżonki za 2008 r., z którego wynika, iż żona wnioskodawcy osiągnęła za ten rok dochód w kwocie [...]. Dołączył również aktualne zaświadczenie z miejsca pracy swojej małżonki, z którego wynika iż jej dochód miesięczny brutto to [...] co netto daje kwotę [...]. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. "dalej p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, beż uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący L. B. wnosił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie Sądu, przedstawiona we wniosku oraz wynikająca z załączonych dodatkowych wyjaśnień i dokumentów sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia mu przyznanie prawa pomocy ani w zakresie całkowitym, ani w zakresie częściowym. Wykładnia art. 246 ( 1 w zw. z art. 199 p.p.s.a prowadzi do wniosku, iż zasadą jest, że strona powinna partycypować w kosztach postępowania. Wobec tego należy przyjąć, że jeżeli po zaspokojeniu najbardziej elementarnych potrzeb skarżącego, pozostają jakiekolwiek środki finansowe, to strona zobowiązana jest – na miarę swoich możliwości - w tych kosztach uczestniczyć. Odmawiając skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądnym przez niego zakresie Sąd miał na względzie, że dochód miesięczny gospodarstwa domowego skarżącego to kwota ok. [...] "na rękę" Uwzględniając więc stałe miesięczne i konieczne wydatki, jakie wykazał skarżący w postaci czynszu za lokal przy ul [...] w [...]stanowiący faktyczne miejsce zamieszkania skarżącego i jego rodziny w kwocie [...] energii elektrycznej w kwocie [...], opłaty za wodę [...] dojazdów dzieci do szkół i innych wydatków szkolnych w łącznej kwocie [...], telefonu w wysokości [...] , a także kosztów wyżywienia ok. [...] W tej kwestii zważyć należy, że Sąd przyjął, iż oświadczenie strony w postaci "do dnia obecnego wydatki na krzywienie [...]" dotyczą kosztów wyżywienia czterodobowej rodziny i uwzględniając, że oświadczenie to zostało złożone w połowie miesiąca podwoił tę kwotę. W tych okolicznościach – w ocenie Sądu - łączna suma niezbędnych miesięcznych wydatków to koszt około [...] Podnieść przy tym należy, że Sąd przyjął do wiadomości, że skarżący ponosi dodatkowe koszty na poczet zaciągniętych kredytów, jak też niewielkie koszty utrzymania domu w [...] (strona podała koszty energii elektrycznej w wysokości [...] za dwa miesiące i zadłużenia za wodę za okres trzech lat w wysokości [...] wraz z odsetkami) niemniej jednak – w ocenie Sądu - ta okoliczność nie może wpływać na ocenę przesłanki przyznania prawa pomocy w postaci możliwości poniesienia jakichkolwiek, czy też pełnych kosztów postępowania, beż uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd też pragnie zwrócić uwagę, iż skarżący, nie wykazał ( a to na nim obowiązek ten spoczywa) jakie de facto ponosi (jeśli ponosi) koszty leczenia, gdyż dołączone faktury są z 2005 r., co uniemożliwiło Sądowi ocenę w tym zakresie. W tych okolicznościach zważając, że na obecnym etapie postępowania koszty sprowadzają się do kosztów wpisu od skargi w kwocie [...] , i na dalszym etapie postępowania, rozłożone w czasie, obejmować (ewentualnie) mogą koszty opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenia na piśmie uzasadnienia wyroku [...], wpisu od skargi kasacyjnej [...] wpisów od zażaleń[...], oraz, że przyznając wynagrodzenie pełnomocnikowi (adwokatowi), ustanowionemu z urzędu Sąd zasądziłby mu z tego tytułu [...] ( na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu -Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), to – zdaniem Sądu - skarżący, przy pozostającej mu do dyspozycji comiesięcznej wolnej kwoty w wysokości około [..]. jest w stanie ponieść koszty postępowania w pełnym zakresie. Zauważyć również należy, iż wnosząc w czerwcu br skargę do Sądu, co najmniej od tego czasu skarżący powinien liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i do dnia rozpatrzenia wniosku poczynić oszczędności właśnie na poczet wydatków związanych z prowadzonym postępowaniem sądowoadministracyjnym. Ponadto odnosząc się dodatkowo do wniosku strony o ustanowienie pełnomocnika z urzędu wskazać należy, że z uwagi na regulację zawartą w art. 134 § 1 , a także art. 140 § 1 p.p.s.a. nie mają uzasadnienia obawy strony, że bez udziału profesjonalnego pełnomocnika nie będzie ona w stanie prawidłowo bronić swojego interesu w toczącym się postępowaniu. Rozstrzygniecie oparto na podstawie przepisu art. 260 w związku z art. 246 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło