I SA/Lu 436/09
PostanowienieWSA w Lublinie2009-12-08
Skład orzekający: Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, a w szczególności, czy jego sytuacja majątkowa uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa skarżącego, pomimo jego trudności finansowych, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym ani częściowym. Po uwzględnieniu niezbędnych kosztów utrzymania rodziny, skarżącemu pozostają środki finansowe pozwalające na partycypację w kosztach postępowania, w tym na pokrycie kosztów wpisu od skargi. Obawy dotyczące braku możliwości obrony interesu bez profesjonalnego pełnomocnika nie są uzasadnione w świetle przepisów PPSA.Stan faktyczny
Skarżący L. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego. Skarżący przedstawił swoją sytuację majątkową i dochody rodziny, a także ponoszone wydatki. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), ale odmówił ustanowienia adwokata. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia, domagając się ustanowienia adwokata. Sąd rozpoznał wniosek ponownie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono L. B. przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie (całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata).Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr. [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 rok – w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a : - odmówić L. B. przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z uzasadnienia wniosku wynika, ze skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwójką uczących się synów ( w tym pełnoletnim synem M.). Majątek wspólnego gospodarstwa domowego stanowi dom o powierzchni 40 m2 położony w miejscowości [...] mieszkanie o powierzchni 62,43 m2 w [...] nieruchomość rolna o powierzchni 0,10 ha oraz inna nieruchomość o powierzchni 0,19 ha - obie położone w miejscowości [...] Jak uzasadniał skarżący łączne wynagrodzenie wspólnego gospodarstwa domowego wnioskodawcy wynosi [...] brutto, na które składa się renta skarżącego w wysokości [...] i wynagrodzenia za pracę jego żony w wysokości [...]. Odnosząc się do ponoszonych miesięcznych kosztów utrzymania skarżący podał na formularzu, iż koszty związane z dojazdami dzieci do szkół wynoszą około
[...] koszt zakupu przyborów szkolnych wyniósł około [...] (skarżący złożył wniosek we wrześniu). Dodatkowo skarżący, na udokumentowanie ponoszonych wydatków do wniosku dołączył zawiadomienie o wysokości czynszu za lokal przy ul. [...] w [...] w kwocie [...] rachunek telefoniczny na kwotę [...] rachunek za energię elektryczną na kwotę [...] za okres rozliczeniowy wynoszący 2 miesiące, a także zawiadomienie o najbliżej spłacie dwóch kredytów w łącznej kwocie [...] i informację o zadłużenie z tytułu karty kredytowej w kwocie [...] (miesięczna obsługa karty kredytowej [...]), o zadłużeniu z tytułu opłat za wodę w wysokości około [...] za nieruchomość budynkową w [...] za ostatnie trzy lata i rachunek z tytułu energii elektrycznej za tę nieruchomość wynoszący około [...] za okres od sierpnia 2007 do sierpnia 2008.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie po rozpoznaniu wniosku L. B., postanowieniem z dnia 21 września 2009 r. przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Od powyższego postanowienia strona wniosła sprzeciw, uzasadniając, iż okoliczności sprawy wskazują na konieczność udziału profesjonalnego pełnomocnika.
W wykonaniu wezwania Sądu do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów L. B., w piśmie z dnia 14 listopada 2009 r. wyjaśnił, że:1/ lokal położony przy ul. [...] w którym wprawdzie jest zameldowany, to lokal usługowo-mieszkalny, niezamieszkały i nienadający się do zamieszkania, niewynajmowany, zniszczony, nad którym " opiekę sprawuje sąd we [...]"; 2/ mieszkanie w którym zamieszkuje wraz z rodziną położne w [...] przy ul. [...] nie zostało wykupione z uwagi na brak środków finansowych; 3/ z uwagi na trudności ze strony Urzędu Gminy skarżący nie może zameldować się w swoim domu w [...] i z niego korzystać, co mogłoby np. przynosić mu korzyści finansowe z tytułu wynajmu; 4/ wykup leków po powrocie ze szpitala to recepta na kwotę [...] ( skarżący dołączył 2 faktury na zakup leków z dnia 20 marca 2005 r. na łączna kwotę [...] oraz zaświadczenie z Pogotowia Ratunkowego o udzieleniu mu pomocy medycznej w dniu 16 marca 2005 r. wskutek pobicia), a o pozostałe faktury na zakup leków należy wystąpić do apteki w Łęcznej; 5/ do dnia obecnego wydatki na "krzywienie" to [...] 6/ wydatki na energię elektryczna to koszt [...] za okres rozliczeniowy 2 miesiące za lokal przy ul. [...] w [...]; 7/ miesięczne zużycie wody to [...]; 8/ miesięczne koszty dojazdu jednego z synów do szkoły w L. to kwota [...] i ksiązki około [...], a syna uczęszczającego do szkoły podstawowej w [...] to koszt [...]. Dodatkowo, poza zbędną w sprawie korespondencją m.inn ze Spółdzielnią Mieszkaniową "A." i Radą Gminy, Urzędem Wojewódzkim, Inspektoratem Nadzoru Geodezyjnego, Nadzoru Budowlanego skarżący przedłożył ponownie zawiadomienia o najbliżej spłacie kredytów na łączną kwotę [...] oraz o zadłużeniu na karcie kredytowej, zawiadomienie o wysokości czynszu za lokal w [...] oraz rozliczenie CO za okres od 1 lipca 2007 do 30 czerwca 2008 r. za ten lokal, rachunek za energię elektryczną za nieruchomość w [...] na kwotę [...], a także rozliczenie roczne podatku przez organ rentowy na 2008 r., z którego wynika, ze przychód z tytułu renty skarżącego w poprzednim roku wyniósł [...] oraz rozliczenie roczne małżonki za 2008 r., z którego wynika, iż żona wnioskodawcy osiągnęła za ten rok dochód w kwocie [...]. Dołączył również aktualne zaświadczenie z miejsca pracy swojej małżonki, z którego wynika iż jej dochód miesięczny brutto to [...] co netto daje kwotę [...].
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z art. 246 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. "dalej p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, beż uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżący L. B. wnosił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie Sądu, przedstawiona we wniosku oraz wynikająca z załączonych dodatkowych wyjaśnień i dokumentów sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia mu przyznanie prawa pomocy ani w zakresie całkowitym, ani w zakresie częściowym.
Wykładnia art. 246 ( 1 w zw. z art. 199 p.p.s.a prowadzi do wniosku, iż zasadą jest, że strona powinna partycypować w kosztach postępowania. Wobec tego należy przyjąć, że jeżeli po zaspokojeniu najbardziej elementarnych potrzeb skarżącego, pozostają jakiekolwiek środki finansowe, to strona zobowiązana jest – na miarę swoich możliwości - w tych kosztach uczestniczyć.
Odmawiając skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądnym przez niego zakresie Sąd miał na względzie, że dochód miesięczny gospodarstwa domowego skarżącego to kwota ok. [...] "na rękę" Uwzględniając więc stałe miesięczne i konieczne wydatki, jakie wykazał skarżący w postaci czynszu za lokal przy ul [...] w [...]stanowiący faktyczne miejsce zamieszkania skarżącego i jego rodziny w kwocie [...] energii elektrycznej w kwocie [...], opłaty za wodę [...] dojazdów dzieci do szkół i innych wydatków szkolnych w łącznej kwocie [...], telefonu w wysokości [...] , a także kosztów wyżywienia ok. [...] W tej kwestii zważyć należy, że Sąd przyjął, iż oświadczenie strony w postaci "do dnia obecnego wydatki na krzywienie [...]" dotyczą kosztów wyżywienia czterodobowej rodziny i uwzględniając, że oświadczenie to zostało złożone w połowie miesiąca podwoił tę kwotę. W tych okolicznościach – w ocenie Sądu - łączna suma niezbędnych miesięcznych wydatków to koszt około [...] Podnieść przy tym należy, że Sąd przyjął do wiadomości, że skarżący ponosi dodatkowe koszty na poczet zaciągniętych kredytów, jak też niewielkie koszty utrzymania domu w [...] (strona podała koszty energii elektrycznej w wysokości [...] za dwa miesiące i zadłużenia za wodę za okres trzech lat w wysokości [...] wraz z odsetkami) niemniej jednak – w ocenie Sądu - ta okoliczność nie może wpływać na ocenę przesłanki przyznania prawa pomocy w postaci możliwości poniesienia jakichkolwiek, czy też pełnych kosztów postępowania, beż uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Sąd też pragnie zwrócić uwagę, iż skarżący, nie wykazał ( a to na nim obowiązek ten spoczywa) jakie de facto ponosi (jeśli ponosi) koszty leczenia, gdyż dołączone faktury są z 2005 r., co uniemożliwiło Sądowi ocenę w tym zakresie.
W tych okolicznościach zważając, że na obecnym etapie postępowania koszty sprowadzają się do kosztów wpisu od skargi w kwocie [...] , i na dalszym etapie postępowania, rozłożone w czasie, obejmować (ewentualnie) mogą koszty opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenia na piśmie uzasadnienia wyroku [...], wpisu od skargi kasacyjnej [...] wpisów od zażaleń[...], oraz, że przyznając wynagrodzenie pełnomocnikowi (adwokatowi), ustanowionemu z urzędu Sąd zasądziłby mu z tego tytułu [...] ( na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu -Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), to – zdaniem Sądu - skarżący, przy pozostającej mu do dyspozycji comiesięcznej wolnej kwoty w wysokości około [..]. jest w stanie ponieść koszty postępowania w pełnym zakresie. Zauważyć również należy, iż wnosząc w czerwcu br skargę do Sądu, co najmniej od tego czasu skarżący powinien liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i do dnia rozpatrzenia wniosku poczynić oszczędności właśnie na poczet wydatków związanych z prowadzonym postępowaniem sądowoadministracyjnym. Ponadto odnosząc się dodatkowo do wniosku strony o ustanowienie pełnomocnika z urzędu wskazać należy, że z uwagi na regulację zawartą w art. 134 § 1 , a także art. 140 § 1 p.p.s.a. nie mają uzasadnienia obawy strony, że bez udziału profesjonalnego pełnomocnika nie będzie ona w stanie prawidłowo bronić swojego interesu w toczącym się postępowaniu.
Rozstrzygniecie oparto na podstawie przepisu art. 260 w związku z art. 246 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło