I SA/Lu 438/08

PostanowienieWSA w Lublinie2009-04-14

Skład orzekający: Małgorzata Fita

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja majątkowa strony, obejmująca posiadanie domu wymagającego remontu, nieruchomości rolnej, rentę, wydatki na leczenie i wsparcie córki, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata), odmawiając zwolnienia od kosztów sądowych. Stwierdzono, że strona, mimo trudnej sytuacji finansowej, posiada dochód z renty i jest w stanie wygospodarować środki na pokrycie części kosztów sądowych, zwłaszcza że wydatki na remont domu i wsparcie dorosłej córki nie mają pierwszeństwa przed kosztami postępowania. Ustanowienie adwokata uzasadniono tym, że po pokryciu kosztów sądowych, strona prawdopodobnie nie będzie w stanie opłacić pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący B.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał na trudną sytuację finansową, niską rentę, wydatki na leczenie, posiadanie domu wymagającego remontu oraz nieruchomości rolnej. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, ale skarżący wniósł sprzeciw, zarzucając błędną ocenę jego sytuacji materialnej. Sąd rozpoznał wniosek ponownie.
Rozstrzygnięcie
I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci ustanowienia adwokata; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Fita po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 rok – w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a : I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci ustanowienia adwokata II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W toku postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnienia wniosku skarżący podał, iż wniosek jego jest zasadny ze względu na trudne warunki finansowe, wydatki na leczenie i leki. Skarżący mieszka sam, utrzymuje się z renty w wysokości [...]. Z wniosku wynikało ponadto, że w skład stanu majątkowego wnioskodawcy wchodzą: dom o powierzchni 25 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 6,68 hektarów. Z gospodarstwa strona nie uzyskuje żadnych przychodów, gdyż użytkują je dzieci. Dom , w którym strona zamieszkuje wymaga remontu, obecnie skarżący rozpoczyna jego remontowanie. W wykonaniu wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów B. B.nadesłał do Sądu pismo z dnia 16 grudnia 2008 r., w którym poinformował, iż decyzji o płatnościach nie posiada, jego wydatki to: energia elektryczna - [...] woda [...], leczenie [...] Skarżący wspiera też finansowo córkę, dając jej pieniądze na życie i opał. Na remont domu skarżący zakupił cement, cegły, materiały izolacyjne, piasek, których wartości zakupu nie podał. Zamierza powołać rzeczoznawcę, aby dowieść zły stan techniczny domu. W kolejnym piśmie, z dnia 26 stycznia 2009 r., B. B.poinformował, iż "nie przeczy", że otrzymał dopłaty, ale przekazał je córce, ponieważ córka nie pracuje, i nawet z ustawy wynika obowiązek wspierania jej. Poza tym dopłaty jedynie w niewielkim stopniu rekompensują poniesione nakłady w rolnictwie. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie po rozpoznaniu wniosku B. B., postanowieniem z dnia 13 lutego 2009 r. – odmówił przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia strona wniosła sprzeciw, zarzucając błędną interpretację wyjaśnień skarżącego, sprzeczną ze stanem rzeczywistym jego sytuacji materialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, beż uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący B.B. wnosił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie Sądu, przedstawiona we wniosku oraz wynikająca z załączonych dodatkowych wyjaśnień sytuacja majątkowa skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez przyznanie stronie adwokata. Wykładnia art. 246 ( 1 prowadzi do wniosku, iż zasadą jest, że strona powinna partycypować w kosztach postępowania, wobec tego należy przyjąć, że jeżeli po zaspokojeniu najbardziej elementarnych potrzeb skarżącego, pozostają jakiekolwiek środki finansowe, to strona zobowiązana jest – na miarę swoich możliwości - w tych kosztach uczestniczyć. Odmawiając skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych Sąd miał na względzie, iż skarżący osiąga stały dochód z tytułu w wysokości [...], na co wskazuje treść wniosku o przyznanie prawa pomocy, a jego stałe miesięczne wydatki (za energie, wodę i leczenie) nie przekraczają [...] Zważywszy, że do kwoty wydatków należy doliczyć wydatki na żywność, które skarżący z pewnością ponosi, choć nie wskazuje ich wysokości, przyjąć należy, iż z pozostałej kwoty jest w stanie wygospodarować 100 zł, które będzie zobowiązany ponieść na obecnym etapie postępowania, jeśli zdecyduje się wnieść skargę kasacyjną. Sąd nie kwestionuje, że wydatki na remont domu są wydatkami potrzebnymi, jednak finansowanie wydatków remontowych nie może mieć pierwszeństwa przed koniecznością finansowania kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. Pomoc dorosłej, bezrobotnej córce jest dobrowolna, i pozostaje bez wpływu na ocenę sytuacji finansowej strony pod kątem możliwości uiszczenia koniecznych kosztów sądowych. Przyznając stronie prawo pomocy poprzez przyznanie adwokata Sąd ma na względzie, że po uiszczeniu kosztów sądowych niezbędnych na tym etapie postępowania, skarżący prawdopodobnie nie będzie w stanie opłacić dodatkowo kosztów pełnomocnika. Rozstrzygniecie oparto na podstawie przepisu art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło