I SA/Lu 440/09
WyrokWSA w Lublinie2009-11-10
Skład orzekający: Irena Szarewicz-Iwaniuk, Wiesława Achrymowicz, Halina Chitrosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, stosując średnią wartość rynkową zamiast wartości wynikającej z faktury zakupu, i czy zastosowanie art. 82a ustawy o podatku akcyzowym było zasadne?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ podatkowy nieprawidłowo ustalił moment powstania obowiązku podatkowego, błędnie stosując datę nabycia samochodu w państwie trzecim zamiast daty jego przemieszczenia na terytorium kraju. Ponadto, organ nie odniósł się do wyjaśnień podatnika dotyczących podstawy opodatkowania i nie przedstawił dowodów na poparcie ustaleń dotyczących średniej wartości rynkowej, naruszając tym samym zasady postępowania podatkowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Podatnik nabył używany samochód w USA, sprowadził go do Niemiec, gdzie został dopuszczony do obrotu, a następnie przemieścił do Polski. Zadeklarował podstawę opodatkowania opartą na fakturze zakupu. Organ celny zakwestionował tę podstawę, uznając, że znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej, i określił wyższe zobowiązanie podatkowe, stosując art. 82a ustawy o podatku akcyzowym. Decyzja organu odwoławczego utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podatnik złożył skargę do WSA, kwestionując zastosowane przepisy i sposób ustalenia podstawy opodatkowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej i orzeczono, że decyzja ta nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, Halina Chitrosz, Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspołnotowego nabycia samochodu osobowego. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] określającą B. Z. zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Land Rover w kwocie 13.591zł.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 29 lipca 2008 r. B. Z., złożył w Oddziale Celnym w [...] deklarację uproszczoną nabycia wewnatrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Land Rover, rok produkcji 2008r., z zadeklarowaną podstawą opodatkowania w wysokości 36 553 zł, stawką podatku 13,6 % oraz kwotą podatku do zapłaty 4.971 zł. Do deklaracji dołączył kopię zagranicznego rachunku zakupu pojazdu na kwotę 15.550 USD, zagranicznego dokumentu własności pojazdu, rachunku wystawionego w B. w dniu 24 lipca 2008r. Podatek we wskazanej wysokości został przez podatnika uiszczony.
Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnatrzwspólnotowego ww. samochodu osobowego. W wyniku weryfikacji wysokości podstawy opodatkowania ustalono, iż odbiega ona znacznie od średniej wartości rynkowej tego pojazdu. W związku z powyższym na podstawie art. 82 a ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r., o podatku akcyzowym, organ I instancji wezwał podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie wysokości podstawy opodatkowania w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej pojazdu w terminie 5 dni. W odpowiedzi na wezwanie podatnik złożył pismo, w którym wyjaśnił, iż za podstawę naliczenia podatku akcyzowego przyjął wartość z zagranicznego rachunku zakupu wskazując, że jest ona wiarygodna i nie była kwestionowana w trakcie odprawy celnej w Niemczech.
W związku z wątpliwościami związanymi z datą produkcji stanowiącego przedmiot postępowania pojazdu zwrócono się do Generalnego Importera Jaguar i Land Rover JLR Centrum sp. z o.o. w Warszawie o ustalenie roku produkcji samochodu osobowego marki Land Rover nr nadwozia [...]. Na podstawie uzyskanych informacji w sposób ostateczny ustalono, iż przedmiotowy samochód został wyprodukowany w 2007 r.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelnik Urzędu Celnego w [...] decyzją z dnia [...] określił zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Land Rover w kwocie 13.591zł.
Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie, w którym zakwestionował zasadność zastosowania art. 82a ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym w rozpatrywanej sprawie i podkreślił, że podstawą opodatkowania w myśl art. 10 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy jest wartość celna samochodu, a nie jego wartość rynkowa. Przy czym wskazał, że wartość celna samochodu jest określona fakturą nabycia i na jej podstawie została naliczona wysokość cła zapłaconego przy wwozie na obszar UE.
Mając na uwadze stan faktyczny i prawny Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej stwierdził, że zastosowany przez organ I instancji art. 82a ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym (dodany ustawą z dnia 9 maja 2008r., o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnatrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego) stanowi, że średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w miesiącu powstania obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, a jeżeli miesiąc powstania obowiązku podatkowego nie jest możliwy do ustalenia - w miesiącu zapłaty podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, roku produkcji oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty wewnątrzwspólnotowo albo importowany samochód osobowy. W związku z powyższym organ podatkowy ustalił na podstawie powyższych przepisów średnią wartość rynkową samochodu zarejestrowanego na terytorium kraju tej samej marki, co nabyty wewnątrzwspólnotowo przez podatnika, korzystając przy tym z elektronicznej wersji Katalogu INFO EKSPERT Pojazdy Samochodowe, Wartości Rynkowej. Zgodnie z tą publikacją cena porównywalnego samochodu osobowego marki Land Rover, rok produkcji 2007, pojemność silnika 3192 cm 3 wynosiła 138.500 zł (w tym podatek VAT, oraz rezydualny podatek akcyzowy). Ustaloną wartość pomniejszono o stawkę podatku VAT oraz właściwą stawkę podatku akcyzowego i w rezultacie otrzymano kwotę 99.933 zł.
Organ odwoławczy podkreślił, że wycena zawarta w katalogu INFO EKSPERT zawiera niezależną i obiektywną informację o średnich wartościach rynkowych pojazdów na rynku polskim. Badania rynku wtórnego pojazdów, prowadzone są przez rzeczoznawców samochodowych oraz pracowników opracowujących katalogi. Monitorują oni największe giełdy samochodowe, komisy samochodowe itp. w całym kraju. Przy pozyskiwaniu informacji o cenach pojazdów zbierają również dane o stanie technicznym, przebiegu, okresie i charakterze użytkowania oraz wyposażeniu. Informacje te pozwalają pracownikom opracowującym katalogi prowadzić analizę cen pojazdów i na tej podstawie wyznaczać wartości bazowe.
W dalszej części rozważań organ II instancji wskazał, że w trakcie postępowania Naczelnik Urzędu Celnego w [...] nie kwestionował ani ceny wynikającej z faktury zakupu pojazdu, ani jej wiarygodności, dokonał jedynie porównania wysokości podstawy opodatkowania wskazanej w deklaracji ze średnią wartością rynkową tego samochodu i w związku z tym, że wartość pojazdu odbiegała znacznie od średniej wartości rynkowej ustalonej zgodnie z dyspozycją art. 82 a ust 1 ustawy o podatku akcyzowym, w dniu 29 lipca 2008r. wezwał B. Z. do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej. Odpowiedź strony, nie wyjaśniła jednak, w ocenie organu I instancji, przyczyn uzasadniających rozbieżności pomiędzy podstawą opodatkowania przyjętą przez podatnika, a wynikającą ze średniej wartości rynkowej podobnego pojazdu.
Organ odwoławczy wskazał, że mając na względzie fakt, że w sprawie niniejszej miało miejsce nabycie wewnątrzwspólnotowe przedmiotowego pojazdu, organ I instancji prawidłowo przyjął, że po stronie B. Z. powstał obowiązek podatkowy i na nim ciąży obowiązek uiszczenia podatku akcyzowego w prawidłowej wysokości. W myśl art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym i zgodnie z jego brzmieniem, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić. Przepis ten znajduje swoje źródło w zasadach ogólnych sformułowanych w art. 10 ww. ustawy, który różnicuje podstawy opodatkowania w zależności od sposobu wyrażenia stawki.
Dla stawki wyrażonej procentowo podstawa opodatkowania, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, określona została w art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy, jako kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić za wyroby akcyzowe. Podstawę opodatkowania z zasady ustala się zatem w oparciu o kwotę jaką nabywca jest obowiązany zapłacić, natomiast w przypadku, gdy nie można jej określić stosuje się metodę zastępczą. Musi ona dotyczyć transakcji nabycia wewnątrzwspólnotowego, gdyż to dla tej czynności przewidziano taki sposób ustalania podstawy opodatkowania. Dowody, które dokumentują kwoty związane co prawda z samochodem, lecz poniesione w innym zamiarze niż dokonanie nabycia wewnątrzwspólnotowego, nie mogą być zatem elementem podstawy opodatkowania.
Organ odwoławczy wskazał zatem, że w związku z nie wskazaniem przez stronę przyczyn, dla których wysokość podstawy opodatkowania znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej, a jednocześnie w stanie faktycznym sprawy, przyjąć należy, iż zastosowanie znajduje art. 82a ust. 2 i 4 w zw. z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ II instancji podkreślił, że z dniem 1 maja 2004r., Polska stała się państwem członkowskim Wspólnoty Europejskiej i podlega wszelkim normom prawa wspólnotowego ze wszelkimi tego konsekwencjami.
Odnosząc się do twierdzenia strony zgodnie z którym, w sprawie niniejszej podatek akcyzowy należało obliczyć mnożąc cenę nabycia samochodu wynikającą z umowy przez stawkę 13,6% organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw,
aby przeprowadzoną przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości wykładnię art. 90 akapit pierwszy TWE na tle ustawy o podatku akcyzowym, sprowadzić do prostego zastosowania do ceny zakupu samochodu stawek przyjmowanych dla pojazdów nie starszych niż dwuletnie. Gdyby bowiem Trybunał upatrywał niezgodności polskich uregulowań z artykułem 90 TWE wyłącznie w stosowaniu, w odniesieniu
do sprowadzanych z Unii Europejskiej samochodów używanych, stawek wyższych
niż 3,1 % i 13,6% nie miałby żadnego powodu do odwoływania się do rezydualnej kwoty podatku akcyzowego zawartego w wartości rynkowej wcześniej zarejestrowanych w kraju samochodów. Uwzględniając zatem przepisy prawa wspólnotowego, w szczególności wykładnię artykuł 90 TWE dokonaną w wyroku z dnia 18 stycznia 2007r. w sprawie C-313/05 organ odwoławczy stwierdził, że przepis ten sprzeciwia się jedynie podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwuletnie nabyte w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, zarejestrowanych wcześniej w Polsce.
Na zakończenie organ odwoławczy podkreślił, że w toczącym się postępowaniu podatkowym - zgodnie z art. 123 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa - zapewniono podatnikowi możliwość czynnego udziału, oraz że organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie podatkowe stosował obowiązujące przepisy prawa krajowego i wspólnotowego, przestrzegając jednocześnie obowiązujących procedur postępowania.
Na powyższą decyzję B. Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarzucając jej niezgodność z prawem.
W uzasadnieniu wskazał, że art. 82a ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, na który powołuje się Urząd Celny, został wprowadzony ustawą
z dnia 9 maja 2008 roku, która dotyczy zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego w okresie od dnia 1 maja 2004 do dnia 30 listopada 2006r. (art. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r.).
Podkreślił, że w jego ocenie podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym w sytuacji, gdy zakupiony w USA samochód został sprowadzony do Niemiec, gdzie został dopuszczony do obrotu na obszarze Unii Europejskiej i tym samym zyskał status towaru wspólnotowego, powinna stanowić wartość celna samochodu, a nie jego wartość rynkowa. Dodał, że wartość ta powinna być ustalona w oparciu o wartość określoną w fakturze zakupu wystawionej przez firmę działającą legalnie w Stanach Zjednoczonych i potwierdzonej przez uprawnionego notariusza z USA. W przedmiotowej sprawie powinien mieć zatem zastosowanie art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym.
W ocenie skarżącego, Dyrektor Izby Celnej w [...] nie wziął pod uwagę, iż Naczelnik Urzędu Celnego w [...] powołując się na art. 82a ust.2 ustawy o podatku akcyzowym, pominął fakt złożenia w dniu 1 sierpnia 2008r. wyjaśnień i wskazania przyczyn uzasadniających podanie w złożonej deklaracji takiej, a nie innej wysokości podstawy opodatkowania Skarżący wskazał, że wartość analogicznego nowego samochodu w USA wynosi około 30.000 dolarów, co w przeliczeniu na złotówki w dniu zakupu samochodu przez skarżącego wynosiło około 60.000zł. Natomiast samochód podatnika był zakupiony jako używany, a jego wartość nie odbiega od wartości zapłaconej i przedstawionej na fakturze zakupu. Podsumowując, skarżący zwrócił uwagę, że nie jest jego winą, że samochody w USA odbiegają cenowo od wartości samochodów zakupionych w Polsce, a prawo nie zabrania dokonania wyboru w postaci zakupu tańszego samochodu. Dodał, że w dniu składania skargi wartość samochodu byłaby ze względu na kurs dolara znacznie wyższa i nie odbiegałaby od ceny rynkowej przyjętej przez organ podatkowy.
Na zakończenie skarżący wskazał, że stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie art. 82 a wprowadzony art. 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego lub importu samochodu osobowego wszedł w życie 19 lipca 2008 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawarta w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Z nie budzących zastrzeżeń ustaleń organów podatkowych poczynionych w sprawie wynika, że skarżący w dniu 27 lutego 2008 r. zakupił w USA samochód osobowy marki Land Rover, rok produkcji 2007, za kwotę 15.550 USD.
Ww. samochód został sprowadzony do Niemiec, gdzie w dniu 24 lipca 2008 r. w Urzędzie Celnym w [...] został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu. Następnie 25 lipca 2008 r. samochód został przemieszczony na terytorium kraju. W dniu 29 lipca 2008 r. do Urzędu Celnego w [...] wpłynęła deklaracja uproszczona nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U dotycząca przedmiotowego samochodu, w której podatnik wskazał podstawę obliczenia podatku 36.553 zł, stawkę podatku 13,6 % i kwotę podatku 4.971 zł. Tego samego dnia zostało przeprowadzone badanie techniczne pojazdu, w którym stwierdzono, że pojazd spełnia wymagania techniczne określone w art. 66 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Dokonując oceny prawnej ustalonego w sprawie stanu faktycznego należy wskazać, że na podstawie ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257, ze zm.), opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega zarówno import wyrobów akcyzowych, jak i ich wewnątrzwspólnotowe nabycie (art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5). Importem w rozumieniu tej ustawy jest przywóz na terytorium kraju, a więc na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wyrobów akcyzowych z terytorium państw trzecich, a więc z terytorium państwa innego niż terytorium kraju lub terytorium państwa członkowskiego Wspólnoty Europejskiej (art. 2 pkt 9), natomiast nabyciem wewnątrzwspólnotowym jest przemieszczenie towarów akcyzowych na terytorium kraju z terytorium państwa członkowskiego (art. 2 pkt 11).
Z zestawienia powołanych wyżej definicji wynika, że w sprawie niniejszej mamy do czynienia nie z importem - na co wskazuje skarżący - ale z wewnątrzwspólnotowym nabyciem pojazdu, jak trafnie wywiódł organ podatkowy.
Stosownie do regulacji zawartej w art. 80 ustawy o podatku akcyzowym, akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowy (ust.1), podatnikami tego podatku są /.../ podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego (ust. 2 pkt 2), obowiązek podatkowy w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (ust. 3 pkt 3). Podkreślić należy, że dla prawidłowego ustalenia "chwili" powstania obowiązku podatkowego w oparciu o powołany wyżej przepis, niezbędne jest dokonanie jego wykładni z uwzględnieniem art. 2 pkt 11 ustawy o podatku akcyzowym definiującego pojęcie "nabycia wewnątrzwspólnotowego". Taka interpretacja, prowadzi do wniosku, że o powstaniu obowiązku podatkowego możemy mówić dopiero od momentu przemieszczenie nabytego samochodu na terytorium kraju, a nie, jak przyjęły organy podatkowe w sprawie niniejszej, nabycia samochodu na terenie państwa trzeciego.
Wobec powyższego, nie można uznać za prawidłowe stanowiska organu podatkowego, który przyjął, że momentem powstania obowiązku podatkowego jest moment nabycia samochodu na terenie państwa trzeciego (USA) tj. dzień 27 lutego 2008 r., a nie dzień przemieszczenia tego samochodu z terenu wspólnoty na teren kraju tj. dzień 25 lipca 2008 r., co skutkowało przyjęciem za punkt wyjścia dla ustalenia średniej wartości rynkowej samochodu podobnego do nabytego przez skarżącego, wartości takiego samochodu z miesiąca lutego 2008 r., nie zaś z miesiąca lipca 2008 r.
Wskazać również należy, że w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego podstawę opodatkowania stanowi kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić (art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym).
Niezrozumiałe jest stwierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji, iż wskazując wartość nabytego samochodu opartą na fakturze zakupu, podatnik wskazał koszty nabycia poniesione w innym zamiarze, niż dokonanie nabycia wewnątrzwspólnotowego, które nie mogą być zatem elementem podstawy opodatkowania.
Takie stwierdzenie nie znajduje żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy.
Niemniej jednak organy podatkowe, w okolicznościach wskazanych w art. 82a powołanej ustawy, mogą ustalić podstawę opodatkowania odbiegającą od wykazanej przez nabywcę kwoty, jaką obowiązany był on zapłacić, przy czym zakwestionowanie ceny nabycia poprzedzać musi procedura wskazana w art. 82a.
Wbrew bowiem zarzutom skargi art. 82a powołanej ustawy mógł mieć w sprawie zastosowanie. Jakkolwiek faktem jest, że ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, wprowadzająca do ustawy o podatku akcyzowym powołany wyżej art. 82 a (art. 8 ustawy z dnia 9 maja 2008r.),zaczęła obowiązywać od dnia 19 lipca 2008 r., to wobec braku przepisów przejściowych, przyjąć należy, że w jej wypadku miała zastosowanie zasada bezpośredniego obowiązywania prawa nowego. Z powyższego wynika, że przepis ten obowiązywał w dacie rozstrzygania sprawy i prawidłowo został w niej przez organ podatkowy zastosowany. Twierdzenie takie uzasadnia również fakt, że art. 82a ustawy o podatku akcyzowym jest przepisem postępowania, regulującym tryb i zasady postępowania podatkowego, w zakresie odnoszącym się do ustalenia podstawy opodatkowania w prawidłowej wysokości.
Z art. 82 a ustawy o podatku akcyzowym wynika, że jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku /.../ nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego (ust. 1). W razie zaś nieudzielenia odpowiedzi, nie dokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wysokość podstawy opodatkowania (ust.2). Średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co /.../ nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy (ust. 4).
O ile w ocenie Sądu nie budzi zastrzeżeń uprawnienie organu do zastosowania powyższej regulacji w sprawie niniejszej, o tyle sposób jej zastosowania należy ocenić jako naruszający nie tylko reguły w niej zawarte, ale także ogólne zasady postępowania podatkowego w szczególności zasadę pisemności i prawdy obiektywnej.
Z zaskarżonej decyzji wynika, że organ podatkowy w istocie ograniczył czynności związane z "ustaleniem" wysokości podstawy opodatkowania do podania w uzasadnieniu decyzji "średniej wartości rynkowej samochodu osobowego notowanej na rynku krajowym w lutym 2008r. w oparciu o katalog INFO-EKSPERT", lecz pomimo obowiązującej w postępowaniu podatkowym zasady pisemności i koncentracji materiału dowodowego, w aktach sprawy brak jest stanowiącego podstawę ustaleń faktycznych Katalogu INFO-EKSPERT (choćby jego fragmentu), co w istocie ogranicza Sądowi możliwość dokonania kontroli w tym zakresie. Jak wyżej wskazano, błędnie przyjęto również moment powstania obowiązku podatkowego, co mogło mieć wpływ na ustaloną wysokością podstawy opodatkowania.
Ponadto organ podatkowy w ogóle nie odniósł się do podanych przez skarżącego w piśmie z dnia 1 sierpnia 2008r. przyczyn, które zdaniem skarżącego dawały mu podstawę do podania w deklaracji kwoty nabycia, jako podstawy opodatkowania, a dopiero podważenie tych wyjaśnień dawałoby organowi prawo do zastosowania "średniej wartości rynkowej" samochodu, co wprost wynika z art. 82a ust.2.
W związku z powyższym, stwierdzić należy, że ustalenia stanowiące podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, nie mogły być uznane za wyczerpujące, spójne, jasne, wnikliwie rozpatrzone, a tym samym za takie, które można byłoby uznać za prawidłowe i zgodne z zasadą prawdy obiektywnej.
Ponownie orzekając w sprawie, organ podatkowy uwzględni normatywną treść przywołanych przepisów ustawy o podatku akcyzowym, wskazany kierunek ich wykładni oraz konsekwencje ich obowiązywania dla prawidłowego stosowania mechanizmu ustalenia podstawy opodatkowania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu w prawidłowej wysokości.
Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 134 w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 205 § 1 w zw. z art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło