I SA/Lu 444/10

WyrokWSA w Lublinie2010-11-26

Skład orzekający: Irena Szarewicz-Iwaniuk, Jerzy Drwal, Wojciech Kręcisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu administracji przyznająca płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego może opierać się na danych z systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) i kontroli administracyjnej, pomimo sprzeciwu rolnika co do ustalonej powierzchni działek?
Ratio decidendi
Decyzja organu administracji przyznająca płatności bezpośrednie jest prawidłowa, jeśli opiera się na danych z systemu LPIS oraz kontroli administracyjnej, a ciężar udowodnienia błędów w tych ustaleniach spoczywa na wnioskodawcy. Organ administracji nie ma obowiązku poszukiwania dowodów poza materiałem dowodowym wskazanym przez wnioskodawcę, a brak miarodajnych dowodów podważających ustalenia organu skutkuje oddaleniem skargi.
Stan faktyczny
P. M. złożył w maju 2009 r. wniosek o przyznanie jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej na rok 2009. Organ I instancji oraz Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadzili kontrolę administracyjną w oparciu o system LPIS, ustalając powierzchnię kwalifikującą się do płatności mniejszą niż zadeklarowana przez P. M. Rolnik kwestionował ustalenia dotyczące powierzchni działek, wskazując na własne pomiary i błędy w dokumentacji organu. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, a P. M. złożył skargę do WSA w Lublinie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Sędziowie WSA Jerzy Drwal, WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Stażysta Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 listopada 2010 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 r. - oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie przyznania P. M. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w dniu 6 maja 2009 r. P. M. złożył Wniosek o przyznanie płatności na rok 2009. W ramach wszczętego na ww. Wniosek strony postępowania administracyjnego, Wniosek przeszedł kontrolę kompletności oraz kontrolę administracyjną, a w ich następstwie organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie wskazując, że nie zgadza się z nią w zakresie ustalenia dla zadeklarowanych działek powierzchni ewidencyjno gospodarczej (PEG). Rozpatrując odwołanie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że materialno-prawne przesłanki przyznania płatności na rok 2009 zostały uregulowane w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051, ze zm.) zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy, wysokość płatności obszarowych w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami obszarowymi i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności". Organ podkreślił jednocześnie, że zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy, określenie działki rolnej oznacza działkę w rozumieniu art. 2 pkt 1a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008, zwane dalej rozporządzenie nr 796/2004. Postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wszczyna się na żądanie strony, która złożyła wniosek o przyznanie płatności stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy, a decyzję w sprawie przyznania płatności, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydaje w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane w złożonym wniosku. Organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 3 ust. 3 ustawy nałożył na podmioty postępowania dotyczącego płatności obowiązek przedstawienia dowodów oraz składania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą, oraz obowiązek udowodnienia faktów, z których podmioty te wywodzą określone skutki prawne. Podkreślił, że w postępowaniu w sprawie przyznania płatności to nie organ administracji publicznej, a wnioskodawca - posiadacz gruntów (faktycznie korzystający) ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Reasumując organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy na organie prowadzącym postępowanie ciąży jedynie obowiązek rozpatrzenia materiału dowodowego wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Zwrócił również uwagę, że w sprawach indywidualnych o przyznanie płatności do gruntów rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej mają zastosowanie przepisy k.p.a., tylko o tyle, o ile przepisy ustawy nie przewidują szczególnej regulacji. Odnosząc się do dotychczasowego przebiegu postępowania organ odwoławczy wyjaśnił, że P. M. we Wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 ubiegał się o przyznanie: 1) jednolitej płatności obszarowej (JPO) - działki rolne o powierzchni 14,61 ha, 2) uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) - działki rolne o powierzchni 13,54 ha. Rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003,jeżeli: 1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004, tj. 1 ha, 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (art. 7 ust. 1 ustawy) Natomiast art. 7 ust. 2 ustawy stanowi, że rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: 1) chmielu, 2) roślin przeznaczonych na paszą, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 3) innych roślin, położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. W ramach wszczętego Wnioskiem P. M. postępowania administracyjnego, Wniosek o przyznanie płatności na rok 2009 przeszedł kontrolę administracyjną (art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy) mającą na celu zweryfikowanie zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi we wniosku, a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych, oraz kwalifikacje do pomocy określonych terenów jako takich (art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.). Podstawą prawną do kontroli Wniosków o przyznanie płatności na rok 2009 w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS (System Identyfikacji Działek Rolnych) stanowią przepisy prawa wspólnotowego tj. art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zamieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, art. 12 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/20042004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 roku, ze zm.), art. 24 ust 1 lit. c ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Na podstawie art. 12 ust. 3 rozporządzenia nr 796/2004 wraz z wstępnie wydrukowanym wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2009 została rolnikowi przekazana informacja, zawierająca dane o maksymalnej powierzchni kwalifikowanej do celów systemu jednolitej płatności obszarowej w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych - powierzchnia PEG_JPO (powierzchnia wyliczana na podstawie danych wektorowych pozyskanych z obrazu Ortofotomapa i będąca odpowiednikiem powierzchni kwalifikującej się do jednolitej płatności obszarowej w ramach działki ewidencyjnej). Art. 12 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004 stanowi, że rolnik poprawia wstępnie zadrukowany formularz wniosku, jeżeli jakakolwiek podana w nim informacja jest błędna, wskazując jednocześnie nowy obrys działki ewidencyjnej oraz działki rolnej. Jeżeli stan faktyczny na zadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych nie uzasadnia zmian powierzchni wyznaczonego maksymalnego obszaru kwalifikowanego, powierzchnię stwierdzoną należy wyznaczyć zgodnie z art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 796/2004. Organ odwoławczy wyjaśnił jednocześnie, że wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej, zobowiązane są do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych, ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy czym korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, najlepiej obrazów lotniczych lub satelitarnych (art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009). Zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) Nr 1782/2003 oraz rozporządzeniem Rady (WE) Nr 73/2009 od roku 2005 System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) działa w technologii geograficznych systemów informacyjnych. System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) jest częścią Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (IACS). Jego celem jest jednolita w skali kraju identyfikacja i określenie położenia deklarowanych przez rolników działek rolnych, a także kontrola prawidłowości zadeklarowanych powierzchni, łącznie z oceną i sprawdzeniem ich kwalifikowalności oraz kontrola ilości złożonych wniosków na każdą działkę rolną lub jej cześć. Ortofotomapa będąca elementem systemu LPIS gwarantuje wykonanie wszystkich pomiarów na płaszczyźnie, co jest niezbędnym wymogiem poprawnego określenia powierzchni tzw. rzucie ortogonalnym. Charakteryzuje się określoną dokładnością położenia punktu i gwarantuje dokładność pomiaru punktowego na poziomie 0.25m do 0.5m, co zapewnia dokładność pomiaru nawet 2-krotnie wyższą niż pomiar wykonywany podczas kontroli na miejscu. Organ podkreślił ponadto, że ortofotomapy cyfrowe wykonane w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych "1992" tj. państwowym systemem odniesień przestrzennych stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania i użytkowania gruntów, a wszystkie prace wykonywane na potrzeby systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) są zatwierdzane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia geodezyjne. Organ wskazał również, że w stosunku do każdej działki ewidencyjnej posiada informacje na temat źródła pochodzenia danych, terminu ich aktualności oraz daty wykonania zdjęcia lotniczego lub satelitarnego. Jednym z elementów bazy danych systemu identyfikacji działek rolnych są dane wektorowe granic działek ewidencyjnych pozyskane od starostów, organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków zgodnie z art. 22 ust. 1 w/w ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne lub zostały opracowane przez wykonawców zewnętrznych wyłonionych w postępowaniach przetargowych, na podstawie map ewidencyjnych prowadzonych w formie analogowej. Wyniki prac zostały przekazane do starostów, w tym raporty rozbieżności baz danych prowadzonych przez starostów. Ustalenie maksymalnej powierzchni kwalifikującej się do płatności w ramach działki ewidencyjnej (PEG) następuje w trakcie kontroli administracyjnej Wniosku w oparciu o bazę referencyjną w systemie informacji geograficznej (LPIS) oraz na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika ARiMR na aktualnym obrazie ortofotomapy. Ustalona w wyniku kontroli administracyjnej Wniosku P. M., powierzchnia kwalifikująca się do płatności wyniosła: • w przypadku działki ewidencyjnej nr 371 i zadeklarowanej na niej działki rolnej A - 0,73 ha (powierzchnia deklarowana 0,93 ha, zawyżenie 0,20 ha) • w przypadku działki ewidencyjnej nr 373 o powierzchni całkowitej 3,14 ha powierzchnia PEG dla całej działki wynosi 2,35 ha, a dla poszczególnych działek rolnych przedstawia się następująco: - B / powierzchnia deklarowana 2,45 ha / powierzchnia PEG - 1,67 ha -C / powierzchnia deklarowana 0,14 ha / powierzchnia PEG - 0,14 ha - D / powierzchnia deklarowana 0,55 ha / powierzchnia PEG - 0,55 ha (zawyżenie 0,78 ha ustalone dla całej działki ewidencyjnej 373 potrącono tylko z deklarowanej powierzchni działki rolnej B), • w przypadku działki ewidencyjnej nr 160 i zadeklarowanej na niej działki rolnej E – 1,01 ha (powierzchnia deklarowana 1,02 ha, zawyżenie 0,01 ha). Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy wskazał, że w przypadku jednolitej płatności obszarowej (JPO) stawka tej płatności do 1 ha uprawy w 2009 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2009 r. (Dz. U. Nr 188, poz. 1462) i wynosiła 506,98 zł. Biorąc po uwagę system informacji geograficznej powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej wyniosła - 13,62 ha. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną do JPO tj. 14,61 ha, a powierzchnią stwierdzoną tj. 13,62 ha (jako uprawnioną do płatności JPO) wyniosła 0,99 ha, co stanowi 7,27 % powierzchni stwierdzonej, w stosunku do powierzchni deklarowanej. W związku ze stwierdzoną rozbieżnością organ odwoławczy odwołując się do treści art. 51 rozporządzenia nr 796/2004 wskazał, że wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru stwierdzonego. W przypadku uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO), organ odwoławczy wskazał, że stawka uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych określona została w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2009 r. (Dz.U. Nr 188, poz. 1463) i wynosiła 356,47 zł. Organ odwoławczy wskazał, że różnica między powierzchnią zadeklarowaną do UPO tj. 13,54 ha, a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli tj. 12,55 (jako uprawnioną do płatności UPO) wyniosła 0,99 ha, co stanowi 7,89 % powierzchni stwierdzonej w stosunku do powierzchni deklarowanej. Zatem stosownie do art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (...) wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary (...). Na zakończenie organ wskazał, że składając podpis na Wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 rolnik podjął odpowiedzialności za jego wypełnienie, oświadczając jednocześnie (sekcja X Oświadczenia i Zobowiązania), że znane są mu zasady przyznawania płatności objętych wnioskiem o przyznanie płatności. W oparciu o powyższe ustalenia i wnioski organ odwoławczy orzekł jak w decyzji. Na powyższą decyzję P. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wskazując, że w maju 2009 r. złożył prawidłowo wypełniony wniosek o przyznanie płatności. W dniu 7 lipca 2009 r. został wezwany do złożenia wyjaśnień. W Biurze Powiatowym ARiMR otrzymał "Informator dotyczący działek ewidencyjnych", który w jego ocenie nie odzwierciedlał rzeczywistego stanu działek. W związku z tym poprosił o wyznaczenie dodatkowego terminu na wprowadzenie poprawek do Wniosku i po powrocie do domu przy pomocy ojca i dwóch innych osób ponownie dokonał pomiaru działek objętych wnioskiem. W szczególności nie zgadzał się ze zmniejszeniem powierzchni działki nr 371, której faktyczna powierzchnia wynosi 0,93 ha, a organ przyjął w decyzji. 0,73 ha, zaś w "informacji dotyczącej działek deklarowanych" podał 0,74ha. Jednocześnie zaginęła gdzieś działka nr 877. W jego ocenie w ARiMR panuje bałagan, który nie daje podstaw do przyjęcia za wiarygodne danych podawanych przez ten organ. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia przepisów postępowania administracyjnego oraz mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę jej wydania. Przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia oceny prawidłowości poczynionych przez organy administracji ustaleń odnośnie rzeczywistej, tj. stwierdzonej powierzchni działek rolnych (13,62 ha) w odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej (JPO) i (12,55 ha) w odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) w stosunku do powierzchni zadeklarowanych przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności (14,61 ha) (JPO) i (13,54 ha) (UPO), a w konsekwencji wykluczenia z płatności, wobec różnicy między powierzchnią zdeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną, powierzchni 0,99 ha w przypadku (JPO) i (UPO), co w konsekwencji doprowadziło do przyznania płatności do powierzchni stwierdzonej w wypadku (JPO) 13,62 ha, a w (UPO) 12,55 ha. Z treści zaś zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, iż zmniejszenie powierzchni działek deklarowanej przez skarżącego w stosunku do stwierdzonej w toku kontroli odnosi się do działek ewidencyjnych nr 371 (działka A), nr 373 (działki B,C,D) oraz działki nr 160 (działka E). Z akt sprawy wynika nadto, że: 1) wnioskiem z dnia 6 maja 2009 r. P. M. wystąpił o przyznanie płatności JPO i UPO na rok 2009; 2) na podstawie art. 12 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania wzajemnej współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.) wraz z wstępnie wydrukowanym wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2009 (wnioskiem spersonalizowanym na rok 2009) została wnioskodawcy przekazana informacja (karta informacyjna) zawierająca dane o maksymalnej powierzchni kwalifikowanej do celów systemu jednolitej płatności obszarowej w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych - powierzchnia PEG JPO (powierzchnia wyliczana na podstawie danych wektorowych pozyskanych z obrazu ortofotomapa i będąca odpowiednikiem powierzchni kwalifikującej się do jednolitej płatności obszarowej w ramach działki ewidencyjnej), która nie została poprawiona przez beneficjenta; 3) ustalona w wyniku kontroli administracyjnej wniosku powierzchnia kwalifikująca się do płatności wyniosła odnośnie wszystkich zgłoszonych działek dla potrzeb (JPO) – 13,62 ha i 12,55 ha dla (UPO) czyli uległa zmniejszeniu o 0,99 ha w odniesieniu do obu płatności. Materialnoprawne przesłanki uprawniające rolnika do płatności obszarowych zostały określone w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051, z późn. zm. – zwanej dalej ustawą o płatnościach). Zgodnie z tym przepisem, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003 (art. 124 ust. 2 rozporządzenia 73/2009), przy czym rolnik musi spełniać warunki wymienione w punktach od 1 do 3 tego przepisu. Trafnie przy tym wskazał organ odwoławczy, iż stosownie do art. 18 ustawy o płatnościach postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego wszczyna się na żądanie strony, która złożyła wniosek, a we wniosku tym strona sama określa treść swojego żądania. W tym kontekście zauważyć należy, iż działka nr 877 w ogóle nie była objęta treścią wniosku skarżącego na rok 2009. Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zostało zaś oparte na danych o powierzchni działek rolnych zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS), który pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, określenie jej aktualnej powierzchni i na kontrolę pod względem kwalifikowalności w odniesieniu do danego schematu pomocy. Należy podzielić stanowisko organów administracji, iż podstawę prawną kontroli administracyjnej wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS stanowią przepisy prawa wspólnotowego, a w szczególności art. 17 rozporządzenia nr 73/2009 stanowiący, że system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS) – ortoobrazów lotniczych lub zdjęć satelitarnych (tzw. system LPIS), przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność, co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000. Z art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 wynika, że kontrole administracyjne pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, a według art. 24 ust. 1 lit. c) dotyczą one zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi we wniosku a działkami referencyjnymi w systemie LPIS oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy. Z kolei art. 12 ust. 3 tego rozporządzenia wskazuje, że rolnikowi wraz z wnioskiem przekazywane są informacje dotyczące maksymalnego obszaru kwalifikującego się do JPO na danej działce referencyjnej oraz, że na przekazanym mu załączniku graficznym zawierającym granice działek referencyjnych oraz ich unikalną identyfikację, rolnik wskazuje położenie działek rolnych. W sprawie niniejszej skarżący informację taką otrzymał. Z kolei według art. 50 ust. 3 ww. rozporządzenia w przypadku, gdy obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar ustalony dla danej grupy upraw, do obliczenia pomocy zostanie zastosowany obszar ustalony dla tej grupy upraw. Jak stanowi przepis art. 3 ust.1 ustawy o płatnościach, przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, stosowane są do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 tej ustawy, jeżeli sama ustawa nie stanowi inaczej. Z ust. 2 wynika zaś, że w postępowaniach w sprawach dotyczących między innymi płatności bezpośredniej organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, 3) ma obowiązek udzielać stronom na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich prawa i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) ma obowiązek zapewnić stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 81 k.p.a. nie stosuje się). Podkreślić należy, co ma istotne znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, iż z ust. 3 art. 3 tej ustawy wynika, iż strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są zobowiązane przedstawić dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Ponadto, z przepisu art. 18 ust. 1 ustawy wynika również, że płatności obszarowe przyznawane są na wniosek rolnika. Przywołane regulacje skutkują określonymi konsekwencjami w zakresie odnoszącym się do ram i konstrukcji postępowania wyjaśniającego w sprawach o przyznanie płatności. Jest to bowiem szczególne, uproszczone postępowania administracyjne, w którym organ administracji, w zakresie odnoszącym się do ustaleń stanu faktycznego sprawy, opiera się na materiale dowodowym wskazanym przez wnioskodawcę, na co prawidłowo wskazywał organ odwoławczy wyjaśniając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że na wnioskodawcy (stronie postępowania) spoczywał ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on określone skutki prawne. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest to, że organ administracji, zasadniczo, zwolniony jest z obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczności istotne z punktu widzenia uprawnień wnioskodawcy do płatności. Jeśli zważyć, że celem kontroli administracyjnych jest skuteczne zweryfikowanie zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku, a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych oraz weryfikowanie kwalifikacji do pomocy określonych terenów (art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004) to podkreślenia wymaga, że z art. 15 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 wynika, że elementami systemu zintegrowanego – tj. systemu administrowania i kontroli (art. 14) – są między innymi system identyfikacji działek rolnych oraz zintegrowany system kontroli. Poza sporem jest, że cel i istota przedmiotowej regulacji wyraża się w stworzeniu instrumentów identyfikowania i określania miejsca położenia deklarowanych przez beneficjentów pomocy działek rolnych, a także kontrola prawidłowości zadeklarowanych powierzchni łącznie z oceną i sprawdzeniem ich kwalifikowalności oraz kontrola ilości złożonych wniosków na każdą działkę rolną lub jej cześć. Wskazana procedura, obowiązująca w ramach systemu identyfikacji działek rolnych, ma charakter obligatoryjny, a wykorzystywanie wskazanej technologii jest jej integralną częścią. System identyfikacji działek rolnych realizując wskazany wyżej cel opiera się na bazie danych działek referencyjnych - działek odniesienia, którymi w przypadku systemu polskiego są przetworzone na potrzeby dopłat powierzchniowych dane z ewidencji gruntów i budynków. Ustalenie więc powierzchni kwalifikującej się do płatności w ramach działki ewidencyjnej następuje w trakcie kontroli administracyjnej wniosku w oparciu o bazę referencyjną w systemie informacji geograficznej oraz na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika ARiMR na aktualnym obrazie ortofotomapy. Z art. 12 rozporządzenia 796/2004 wynika, że w celu identyfikacji uprawnień do płatności, ustalone formularze wniosków przekazywane rolnikowi zawierają identyfikację uprawnień do płatności zgodną z systemem maksymalnego obszaru kwaifikowalnego przypadającego na działkę referencyjną, a materiał graficzny przekazywany rolnikowi wskazuje granice działek referencyjnych oraz ich identyfikację, rolnik zaś wskazuje położenie każdej działki rolnej. W związku z powyższym stwierdzić trzeba, że wskazanym wyżej ustaleniom, istotnym z punktu widzenia wysokości kwoty przyznanej płatności skarżący, wbrew wyżej wskazanym zasadom wynikającym z przepisu art. 3 ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 ustawy o płatnościach, determinującym kształt i charakter postępowania wyjaśniającego w sprawie, nie przeciwstawił w postępowaniu o przyznanie płatności żadnego miarodajnego dowodu, na podstawie którego skutecznie można byłoby podważyć ustalenia organów administracji stanowiące faktyczną podstawę wydanej w sprawie decyzji. W szczególności trudno za taki dowód uznać twierdzenia skarżącego o wyniku pomiaru przeprowadzonego osobiście w obecności bliżej niesprecyzowanych osób, który poza jego gołosłownymi twierdzeniami nie został w toku postępowania administracyjnego potwierdzony żadnymi dowodami lub choćby uprawdopodobniony. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, procedura obowiązująca w ramach systemu identyfikacji działek, której instrumentem są ortofotomapy, jakkolwiek ma charakter procedury obligatoryjnej, to jednak, nie wyłącza, ani też nie wyklucza wykorzystywania innych środków dowodowych. Muszą one jednak być zaoferowane przez wnioskodawcę w toku postępowania administracyjnego i mieć istotne znaczenie w sprawie. W tym kontekście podkreślić należy, że pismem z dnia 7 lipca 2009r. / k. 8 akt administracyjnych/, skarżący został wezwany przez organ I instancji do złożenia wyjaśnień, a z wezwania tego jednoznacznie wynikało, iż wykryte nieścisłości odnoszą się do stwierdzenia, iż suma powierzchni działek rolnych objętych wnioskiem jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów upraw dopuszczalnych na tych działkach. W odpowiedzi na powyższe, skarżący złożył oświadczenie z dnia 31 lipca 2009 r., że "podtrzymuje deklaracje 371, 373, 127 z wniosku z dnia 6-05-2009r., wnoszę o kontrolę" /k. 37 akt administracyjnych/. Trudno w powyższym lakonicznym oświadczeniu dopatrzeć się inicjatywy dowodowej skarżącego, obligującej organ do przeprowadzenia postępowania w szerszym zakresie. Z tych względów ustaleń tych nie może również podważać dołączone do skargi /k – 3 akt sądowych/ oświadczenie, z którego wynika, że w dniu 29 lipca 2009 r. skarżący w obecności świadków przemierzył działki nr 371 i nr 373 i że pomiar ten potwierdził powierzchnię wskazaną we wniosku o przyznanie płatności. Do oświadczenia tego nie dołączono nawet szkicu przemierzonych spornych działek, z którego wynikałaby kwestionowana różnica powierzchni w odniesieniu do przyjętych przez organ na podstawie ortofotomap. Wskazać przy tym należy, iż działka rolna może, ale nie musi zajmować całej powierzchni działki ewidencyjnej, może być położona na kilku graniczących ze sobą działkach ewidencyjnych, czy też na częściach graniczących ze sobą działek ewidencyjnych, Działki rolne nie są przedmiotem wpisu do ewidencji gruntów. To producent decyduje, czy i jakie działki rolne (na których prowadzona będzie jedna uprawa o pow. nie mniejszej niż 0,1ha) będą położone na działkach ewidencyjnych. Liczba, wielkość działek rolnych, rodzaj prowadzonych na nich upraw może ulegać zmianie w kolejnych latach. To na ubiegającym się o płatność ciąży prawidłowe wypełnienie wniosku i poprawne zaznaczenie na załącznikach graficznych działek rolnych, o dopłaty do których się ubiega w danym roku kalendarzowym. Na nim też spoczywa obowiązek udowodnienia, że wyniki kontroli administracyjnej wniosku przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami są obarczone błędem. Takich okoliczności skarżący nie wykazał. Tym samym, Sąd nie dopatrzył się naruszenia norm procesowych, czy też materialnych, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji. Mając na względzie powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło