I SA/Lu 446/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 12 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2012 r. do grudnia 2014 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem złożonym w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.500 zł, skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z uwagi na niewypełnienie poszczególnych rubryk wniosku został on wezwany do ich uzupełnienia celem zobrazowania swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodowej. W odpowiedzi skarżący wniósł o uzupełnienie danych wnioskiem ze spraw I SA/Lu 344-346/18. Referendarz sądowy zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż rozpatrując przedmiotowe żądanie referendarz sądowy miał na uwadze nie tylko wniosek strony złożony do akt niniejszej sprawy, lecz również dokumenty i oświadczenia złożone do akt spraw I SA/Lu 344-346/18 w wyniku stosownego wezwania. Mając to na uwadze oraz zasadę ekonomiki procesowej zawartą w art. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. zbędnym było wzywanie strony do złożenia dokumentów i oświadczeń znajdujących się już w aktach innych równolegle prowadzonych spraw. Przechodząc do istoty sprawy - zdaniem oceniającego - przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, (zgodnie z wyznaczonym przez skarżącego zakresem wniosku, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych) - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym miejscu należy zauważyć, że przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej prawa do sądu o ile ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności, o których mowa w przywołanym przepisie. Dodania również wymaga, że pomoc prawna jakiej żąda wnioskodawca jest najszerszą formą pomocy przewidzianej przepisami p.p.s.a. i dlatego skierowana jest tylko dla tej grupy osób, która nie jest w stanie ponieść żadnych, nawet najmniejszych kosztów postępowania. Będą to osoby, które nie mają jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie należności sądowych, a nie takie, dla których pokrycie tych kosztów wiązałoby się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym bardziej, że koszty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych, a zwolnienie z ich uiszczenia jest odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też tego rodzaju ulgi mogą być stosowane wyłącznie w sytuacjach szczególnych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucania ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Oceniając z tej perspektywy wniosek strony skarżącej, uwzględniwszy jednocześnie powyższe uwagi teoretyczne, referendarz sądowy nie znalazł podstaw do uznania go za zasadny. Mianowicie, po pierwsze w jego ocenie sytuacja finansowa i stan majątkowy strony nie pozwalają na przyjęcie, iż w sprawie zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie, a po drugie przedstawiona przez stronę sytuacja dochodowa całkowicie rozmija się z uzyskanym na wezwanie materiałem dowodowym. Konkluzja taka nasuwa się w wyniku analizy dokumentacji przedłożonej przez stronę, a w szczególności deklaracji podatku dochodowego od osób fizycznych skarżącego i jego konkubiny za rok 2017 oraz wyciągów z posiadanych przez nich rachunków bankowych, które stanowią wystarczający i zarazem przesądzający o treści rozstrzygnięcia argument. Mianowicie ze złożonych wyciągów z rachunków bankowych skarżącego i jego konkubiny jednoznacznie wynika, że skarżący był w stanie wygospodarować kwoty celem opłacenie kosztów niniejszego postępowania w całości. Dysponował bowiem środkami pieniężnymi, które wielokrotnie, przewyższały wymagane koszty sądowe w niniejszej sprawie. Tytułem przykładu można wskazać, że w dniu 23 marca 2018 r., suma środków na rachunku bankowym [...] Bank S.A skarżącego wynosiła [...] zł, w dniu 9 kwietnia 2018 r., - [...] zł, w dniu 13 kwietnia 2018 r. - [...] zł, w dniu 20 kwietnia - [...] zł. Przywołane okoliczności całkowicie podważają twierdzenia skarżącego o braku dochodów oraz środków finansowych na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Również analiza wyciągu z drugiego rachunku bankowego należącego do skarżącego ([...] Bank) wskazuje na nieprawdziwość twierdzeń strony odnoście jego sytuacji dochodowej i finansowej. Mianowicie rachunek ten w analizowanym okresie również zasilany był wielokrotnie wpłatami od różnych osób fizycznych i prawnych. I tak dla przykładu stan środków na wskazanym koncie w dniu 24 maja 2018 r. wynosił [...] zł, w dniu 25 maja 2018 r. - [...] zł, zaś w dniu 29 maja 2018 r. - [...] zł. Natomiast ze złożonej deklaracji podatkowej podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r. wynika, że skarżący w roku tym osiągnął z prowadzonej działalności gospodarczej przychód w kwocie [...]zł, przy kosztach jego uzyskania wynoszących [...] zł, co dało dochód w kwocie [...]zł. Natomiast konkubina skarżącego we wskazanym roku podatkowym osiągnęła przychód w kwocie [...]zł, przy kosztach jego uzyskania wynoszących [...] zł, co dało dochód w kwocie [...]zł. Powyższe fakty całkowicie podważają twierdzenia strony o braku środków finansowych na poniesienie kosztów postępowania sądowego, które nie znajdują jakiegokolwiek potwierdzenia w treści rozpatrywanych dokumentów. Co więcej wszczynając spór przed Sądem, skarżący powinien mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów, co z pewnością wiedział będąc przez część postępowania podatkowego reprezentowanym przez profesjonalnego pełnomocnika (doradcę podatkowego). Winien on zatem poczynić odpowiednie starania w celu zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do pokrycia tych kosztów. Mając na uwadze wszystkie podniesione powyżej okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.