I SA/Lu 448/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (spr.),, WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Protokolant Starszy inspektor Wiesława Wojtal, po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi B.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zarzutu w postępowaniu zabezpieczającym p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie. I SA/Lu 448/06 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2006 r. o odmowie uwzględnienia zarzutu B.B., zawartego w piśmie z dnia 24 listopada 2005 r. Przedmiotem zarzutu było stanowisko o nieistnieniu obowiązku objętego postępowaniem zabezpieczającym, skoro wydanie zarządzenia zabezpieczenia i jego wykonanie nastąpiło przed doręczeniem decyzji o zabezpieczeniu. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w dniu [...] listopada 2005 r. na podstawie art. 33 § 1 i § 2 pkt 2, § 3 i § 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / tekst jednolity z 2005 r. Dz. U. Nr 8 poz. 60 ze zm./ wydał decyzję o zabezpieczeniu na majątku B.B. należności podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. w kwocie 17 543, 40 zł. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi B.B. w dniu 2 grudnia 2005 r. Natomiast zarządzenie zabezpieczenia zostało skierowane do B.B., doręczone do rąk jej matki w dniu 1 grudnia 2005 r. Zdaniem organu złożone pełnomocnictwo nie uprawniało doradcy podatkowego do działania w imieniu B.B. w postępowaniu zabezpieczającym. Wobec różnych miejsc doręczeń organ nie miał wpływu na datę dokonania doręczeń. Zatem podjęcie czynności w postępowaniu zabezpieczającym przed doręczeniem decyzji o zabezpieczeniu nie uzasadnia stanowiska zawartego w zarzucie, że nie istnieje obowiązek objęty zabezpieczeniem. Korygując podstawę prawną, powołaną w postanowieniu Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego, organ odwoławczy przywołał art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. /. Zdaniem organu odwoławczego wykracza poza granice sprawy i nie może podlegać merytorycznej ocenie stanowisko wyrażone w zażaleniu o przedawnieniu odsetek od nie uiszczonych zaliczek na podatek dochodowy za miesiące czerwiec, lipiec i październik 1999 r. oraz o braku podstawy prawnej dla zabezpieczenia odsetek od przyszłych zaległości podatkowych. Składając zarzut w postępowaniu zabezpieczającym pełnomocnik B.B. tych kwestii nie podnosił. Zatem okoliczności te nie mogły być przedmiotem oceny i rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji. W konsekwencji ich merytoryczna ocena przez organ odwoławczy naruszałaby zasadę dwuinstancyjności postępowania / art. 15 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. /. Na wskazane postanowienie skargę złożyła B.B. reprezentowana przez doradcę podatkowego. Żądała uchylenia postanowień organów obu instancji, jak też zarządzenia o zabezpieczeniu. Zarzuciła organowi naruszenie: - art. 154 i art. 155 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 33 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa przez prowadzenie postępowania zabezpieczającego przed doręczeniem stronie decyzji o zabezpieczeniu; - art. 113 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 17 i art. 18 powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez sprostowanie w postępowaniu odwoławczym merytorycznego błędu postanowienia organu pierwszej instancji; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 17 i art. 18 powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez merytoryczne nie rozpatrzenie kwestii nieistnienia zabezpieczonego obowiązku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie w dniu 15 listopada 2006 r. pełnomocnik organu zmodyfikował stanowisko w sprawie, wnosząc w pierwszej kolejności o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /, ewentualnie o oddalenie skargi. Żądanie odrzucenia skargi uzasadniał okolicznością, że została wniesiona już po ostatecznym umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. / w związku z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / sądy administracyjne kontrolują działania organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozstrzygając w granicach sprawy sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi / art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. W tej sprawie, poza zarzutami i wnioskami skargi, należy stwierdzić, że postępowanie sądowe jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak wynika z przedstawionych przez organ akt, zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r., objęta zabezpieczeniem na majątku B.B. mocą decyzji Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2005 r., została następnie objęta tytułami wykonawczymi i wszczęto postępowanie egzekucyjne. Postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. / umorzył postępowanie egzekucyjne zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 r. skierowane przeciwko B.B. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi B.B. w dniu 16 maja 2006 r. i stało się ostateczne. Postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowe na podstawie art. 60 § 2 powoływanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uchylił czynności egzekucyjne dokonane w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 60 § 1 powoływanej ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji umorzenie postępowania egzekucyjnego, w sytuacji o której mówi między innymi art. 59 § 1 pkt 2 tej ustawy, powoduje uchylenie czynności egzekucyjnych. Postanowienie dotyczące uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, wydane na podstawie art. 60 § 2 powoływanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ma charakter deklaratoryjny. Umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji nie uchyla proceduralnych rozstrzygnięć organu prowadzącego egzekucję. Pozostają one w obrocie prawnym. Jednak umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji ma ten skutek, że rozstrzygnięcia proceduralne organu egzekucyjnego nie wywołują w obrocie prawnym żadnych skutków prawnych. W tych okolicznościach skarga B.B. wniesiona 14 czerwca 2006 r. jest dopuszczalna. W sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 58 § 1 pkt 1 – 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie zachodzą też ani podmiotowe, ani przedmiotowe przeszkody dla dopuszczalności skargi w świetle art. 58 § 1 pkt 6 ostatnio wskazanej ustawy. Skarga została wniesiona przed podmiot legitymowany i na akt administracyjny formalnie istniejący w obrocie prawnym. Okoliczność prawna, że w chwili wniesienia skargi zaskarżone postanowienie nie mogło w obrocie prawnym wywołać żadnych skutków, nie wyczerpuje przesłanek wymienionych w kolejnych punktach art. 58 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prawna bezskuteczność zaskarżonego postanowienia, zaistniała przed wniesieniem skargi, nie może więc uzasadniać odrzucenia skargi. W rezultacie nie ma znaczenia czy bezskuteczność zaskarżonego aktu zaistniała przed wniesieniem skargi czy po tej dacie. W każdym przypadku skutkować może wyłącznie umorzeniem postępowania sądowego. Merytoryczna kontrola sądowa takiego aktu w obu przypadkach jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 ostatnio wskazanej ustawy. W tym stanie sprawy na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 powoływanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. . .