I SA/Lu 448/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Julita Kula, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty targowej za dzień 29 lipca 2013 r. - oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania J. B., utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta z dnia [...] określającą wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu opłaty targowej za dzień 29 lipca 2013 r. w kwocie 30 zł. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Prezydent Miasta wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty targowej za dzień 29 lipca 2013 r., uzasadniając tym, iż zgodnie z protokołem nr 1109 z dnia 29 lipca 2013 r. J.B. odmówiła uiszczenia opłaty targowej od prowadzonej sprzedaży oraz złożenia podpisu pod tym protokołem. Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego Prezydent Miasta, decyzją z dnia [...] określił podatniczce wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu opłaty targowej za dzień 29 lipca 2013 r. w kwocie 30 zł. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na treść art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), wskazując, że opłata targowa pobierana jest od podmiotów dokonujących sprzedaży na targowiskach, którymi w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy są wszelkie miejsca, w których prowadzona jest sprzedaż. Wskazał następnie, że z materiału dowodowego w postaci protokołu odmowy zapłaty opłaty targowej, protokołu przesłuchania strony z dnia 5 września 2013 r. oraz protokołów przesłuchania świadków (pracowników inkasenta, t.j. A. ) wynika, że Skarżąca w dniu 29 lipca 2013 r. przy ul. [...], poza zorganizowanym targowiskiem, dokonywała sprzedaży ze stołu pod namiotem, zajmując na ten cel powierzchnię 2 m2. Podał następnie, że wysokość dziennej stawki opłaty targowej wynika z załącznika do uchwały Nr VIII/88/11 Rady Miasta z dnia [...] w sprawie ustalenia wysokości dziennych stawek opłaty targowej oraz zarządzenia jej poboru w drodze inkasa (Dz. Urz. Woj. L. Nr 123, poz. 2144), zmienionej uchwałami: Nr XXX/344/13 Rady miasta z dnia 14 maja 2013 r. (Dz.Urz.Woj.L. poz. 2657) i uchwałą Nr XXXIV/396/13 Rady Miasta z dnia [...] (Dz.Urz.Woj.L. poz. 4008) i wynosi 15 zł za każdy rozpoczęty 1m2 zajętej powierzchni, od sprzedaży dokonywanej poza zorganizowanymi targowiskami. Organ wskazał przy tym, że uchwały rady gminy stanowią akty prawa miejscowego, będące na terenie działania danej gminy prawem powszechnie obowiązującym. Organ wskazał następnie, iż Strona odmówiła uiszczenia opłaty targowej kwestionując zasadność jej pobierania. Zdaniem Strony opłata targowa jest bowiem nienależna, ponieważ płaci ona za działkę, na terenie której dokonywała sprzedaży czynsz dzierżawny do B., którego składnikiem jest podatek od nieruchomości. Na okoliczność posiadania umowy dzierżawy, J.B. złożyła wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, jakim jest aneks Nr [...] z dnia [...] do umowy dzierżawy działki gruntu z dnia 12 października 2007 r. i faktura VAT z 7 listopada 2011 r. (nr [...]). Powyższych wniosków dowodowych organ nie uwzględnił, uznając je za niemające znaczenia dla sprawy. Organ stwierdził, że okoliczności wskazywane przez podatniczkę nie wpływają na treść rozstrzygnięcia w sprawie opłaty targowej. Wyjaśnił, iż strona nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Nie dotyczy jej zatem zwolnienie, o którym mowa w art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w myśl którego zwalnia się od opłaty targowej osoby i jednostki wymienione w art. 15 ust. 1, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowisku. W sprawie niniejszej podatnikiem podatku od nieruchomości jest właściciel, czyli B. natomiast Skarżąca jest posiadaczem zależnym, korzystającym z tej nieruchomości. Opłacanie czynszu z tytułu umowy dzierżawy terenu, na którym strona prowadziła sprzedaż artykułów przemysłowych jest zaś okolicznością obojętną dla istnienia obowiązku podatkowego z tytułu prowadzenia sprzedaży na targowisku. Opłata targowa jest bowiem daniną publicznoprawną wynikającą z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, czynsz dzierżawny wynika natomiast z umowy cywilnoprawnej. Nie zgadzając się z powyższą decyzją J. B. odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając brak upoważnienia inkasentów do określania i pobierania opłaty targowej. Zdaniem J.B. inkasenci nie dysponowali też żadnymi narzędziami pomiarowymi celem dokładnego zmierzania zajmowanej powierzchni. Opłata była bezprawnie żądana przez inkasentów, zanim nastąpił jej decyzyjny wymiar. W toku postępowania przed organem II instancji J. B. złożyła wniosek dowodowy na okoliczność posiadania stosownego upoważnienia dla osób "wymierzających" i pobierających opłatę targową. Samorządowego Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W pierwszej kolejności wskazało na niesporny stan faktyczny w sprawie oraz wyjaśniło, że kwestią sporną w sprawie jest zasadność poboru opłaty targowej. Podniosło, że stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych warunkiem obciążenia danego podmiotu opłatą targową, jest dokonywanie przez niego sprzedaży na targowisku. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy targowiskami, o których mowa w ust. 1, są wszelkie miejsca, w których jest prowadzona sprzedaż. Zobowiązanie z tytułu ww. opłaty, jest zobowiązaniem podatkowym powstającym z mocy prawa, z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dz.U. z 2012 roku, poz. 749 ze zm.). Takim zdarzeniem jest dokonywanie sprzedaży na targowisku. Jeżeli wyrażona kwotowo należność z tytułu opłaty targowej zostanie przez sprzedającego prawidłowo zapłacona, najczęściej do rąk inkasenta, organ podatkowy nie jest zobowiązany do podejmowania dodatkowych czynności. Zdaniem SKO, organ pierwszoinstancyjny zasadnie uznał, że spełnione zostały okoliczności warunkujące określenie opłaty targowej wskazane w art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz, że nie zachodzą żadne z okoliczności, które uniemożliwiałyby wymierzenie takiej opłaty. J. B. z tytułu prowadzenia sprzedaży na targowisku nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Nie znajduje zatem zastosowania art. 16 ww. ustawy. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że B. nie jest właścicielem nieruchomości, bo z wypisu z rejestru gruntów wynika, że jest użytkownikiem wieczystym działki nr [...] położonej przy ul. [...], co jednak pozostaje bez wpływu na wynik postępowania. Wyjaśniło także, iż J. B. jest dzierżawcą działki gruntu na podstawie umowy dzierżawy zawartej z B. - użytkownikiem wieczystym gruntu, którego właścicielem - jak wynika z wypisu z rejestru gruntów - jest Miasto i nie należy do żadnej z kategorii podatników podatku od nieruchomości wymienionych w art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Okoliczność ta przesądza o braku podmiotowości J.B. w podatku od nieruchomości. Okoliczność uiszczania czynszu z tytułu dzierżawy terenu, na którym prowadziła sprzedaż jest okolicznością obojętną dla istnienia obowiązku podatkowego z tytułu prowadzenia sprzedaży na targowisku. W odniesieniu do twierdzeń Strony co do innej niż przyjęta przez organ powierzchni stołu organ odwoławczy wyjaśnił, że ustalenie, iż skarżąca prowadziła sprzedaż pod namiotem o pow. 2 m2, wynika z protokołu sporządzonego przez inkasentów opłaty targowej, przy udziale skarżącej, która odmówiła jego podpisania. Pobierający opłatę targową pracownicy inkasenta: A. G. i A. P., potwierdzili powyższe okoliczności podczas przesłuchania w charakterze świadków. Co do kwestionowania przez Stronę dokonywania sprzedaży ze stołu, Kolegium podniosło, iż w trakcie dokonywanych czynności przez inkasentów nie kwestionowała ona samego faktu dokonywania sprzedaży i dopiero w trakcie przesłuchania w charakterze strony zeznała, że nie dokonywała sprzedaży w dniu 29 lipca 2013 r., tylko przygotowywała się do sprzedaży zajmując powierzchnię 0,5 m2 w boksie na terenie placu B. Przy czym "przygotowanie do sprzedaży" według strony oznacza rozpakowywanie towaru. W ocenie Kolegium brak jest podstaw do uznania, że strona nie dokonywała sprzedaży tylko przygotowywała się do sprzedaży zajmując powierzchnię 0,5 m2, gdyż produkt oferowany i składowany na stoisku to towar przeznaczony do sprzedaży i sprzedawany. Sama gotowość dokonywania sprzedaży, która przejawia się zajęciem miejsca na targowisku i wyeksponowaniem towaru, jest wystarczającą przesłanką do poboru opłaty targowej przez inkasenta. Trudno byłoby natomiast na powierzchni 0,5 m2 wyeksponować towary oferowane do sprzedaży przez Stronę, tym bardziej na takiej powierzchni nie jest możliwe rozłożenie namiotu, w którym dokonywana była sprzedaż. Skoro zaś Strona dzierżawi działkę gruntu o utwardzonej powierzchni 42 m2 z przeznaczeniem na prowadzenie działalności handlowej ze straganu przenośnego i z tego tytułu uiszcza wysoki miesięczny czynsz, to trudno dać wiarę twierdzeniom strony, że swoją działalność handlową prowadziła wykorzystując jedynie 0,5 m2 i nie czyni żadnych działań celem zmniejszenia ponoszonych kosztów poprzez zmniejszenie wielkości dzierżawionych gruntów. Dlatego też Kolegium nie dało wiary zeznaniom strony odnoszącym się do wielkości stoiska, zwłaszcza, że strona nie przedstawiła dowodów na okoliczność, iż przyjęte przez organy ustalenia są nieprawidłowe lub niekompletne. Zdaniem Kolegium strona odmawiając zapłaty opłaty targowej, a następnie odmawiając złożenia podpisu pod protokołem odmowy zapłaty opłaty targowej, a dopiero na dalszym etapie postępowania podatkowego kwestionując fakt dokonywania sprzedaży i wielkość powierzchni stoiska, świadomie działa w celu przedłużania postępowania i uniknięcia zapłacenia opłaty targowej. O powyższym mogą również świadczyć prowadzone w stosunku do J. B. postępowania podatkowe w latach 2011-2013, dotyczące określenia zobowiązań podatkowych z tytułu opłaty targowej, które swój finał znalazły przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie, zakończone dla Strony niekorzystnymi rozstrzygnięciami. Na powyższą decyzję J. B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzji ją poprzedzającej i zarzucając, że decyzje zostały wydane z naruszeniem art. art. 120, 121, 122, 124, 127, 130, 180, 210 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi, podobnie jak w odwołaniu od decyzji I instancji podnosiła, że inkasent w sposób bezprawny żądał opłaty skarbowej. Skoro co do wysokości opłaty targowej wystąpił spór, bowiem według Skarżącej z uwagi na mniejszą wielkość stołu opłata winna być mniejsza niż 30 zł, to winien on zostać rozstrzygnięty przez organ podatkowy, a nie przez inkasenta opłaty. Skarżąca wywodziła dalej, ze skoro nie była wobec niej prowadzona kontrola podatkowa, to wątpliwe jest dla niej źródło pochodzenia ustaleń organu podatkowego w niniejszym postępowaniu. Inkasenci nie sporządzali też żadnego protokółu zajętej powierzchni. Na koniec skarżąca stwierdziła, ze zaskarżona decyzja powinna być uchylona, ponieważ przy jej wydawaniu brała udział E. S.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do podnoszonego przez skarżącą udziału E.S. w wydawaniu decyzji, organ wyjaśnił, że wobec tego członka SKO nie zachodzi żadna z podstaw wyłączenia z art. 130 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że w dniu 29 lipca 2013 r. przy ul. L. [...] w C. skarżąca dokonywała sprzedaży artykułów przemysłowych ze stołów handlowych, poza zorganizowanym targowiskiem, zajmując powierzchnię 2 m2 . Powyższy stan faktyczny sprawy ustalony został na podstawie protokołu nr [...] odmowy zapłaty opłaty targowej, zeznań skarżącej z dnia 5 września 2013 r., w których potwierdziła, iż w tym dniu "rozpakowywała towar" oraz że "przygotowywała się do sprzedaży", a także zeznań świadków: A. P., i A. G.. Należy w związku z tym zauważyć, iż obowiązek podatkowy w opłacie targowej powstaje z mocy prawa z chwilą faktycznego podjęcia czynności handlowych, zmierzających do dokonania sprzedaży, niezależnie od skutku (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 1107/13). Termin: "dokonywanie sprzedaży" należy zaś interpretować uznając, iż obejmuje on w szczególności oferowanie produktów, składowanie ich na stoisku oraz oczekiwanie na kontrahentów. W odniesieniu do kwestionowanej przez Skarżącą powierzchni stołu, na którym "przygotowywała do sprzedaży" towar wskazać należy, iż wielkość zajętego na targowisku miejsca skarżąca zaczęła kwestionować dopiero na późniejszym etapie postępowania. Z protokołu odmowy zapłaty opłaty targowej, sporządzonego 29 lipca 2013 r. wynika zaś, iż zajmowana powierzchnia wynosiła 2m2. Protokół został okazany do podpisania Skarżącej, która miała możliwość zakwestionowania wtedy zapisów protokołu, np. co do zajętej przez nią powierzchni. Okazanego jej do podpisania protokołu J. B. nie podpisała, nie wniosła też do niego żadnych uwag. Późniejsze więc twierdzenia Skarżącej, iż zajmowany stół miał 0,5 m2 pozostają gołosłowne. Nie zostały one przez nią nawet uprawdopodobnione w żaden sposób. Zasadnie więc organy podatkowe przyjęły, w oparciu o znajdujący się w aktach protokół odmowy zapłaty opłaty targowej, sporządzony i podpisany przez pracowników inkasenta, że w dniu 29 lipca 2013 J. B. prowadziła sprzedaż na stole o wymiarach wynikających z tego protokołu, to jest 2m2. Na aprobatę Sądu zasługuje też argumentacja w tej kwestii organu, wynikająca z zasad logiki i słuszności, iż stronie trudno byłoby wyłożyć oferowany towar na stole 0,5 m2 i nad takąż powierzchnią rozłożyć namiot, ponieważ dokonywania tych czynności pod namiotem Skarżąca nie kwestionowała. Oceniając trafność ustaleń faktycznych w sprawie należy uwzględnić również treść załącznika do powołanej wyżej uchwały Rady Miasta z dnia [...] Wynika z niego, iż opłatę targową w wysokości 15 zł dziennie pobiera się za każdy rozpoczęty m2 zajętej powierzchni. Trafnie również wskazał organ odwoławczy, iż stosownie do art. 15 ust 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach, z zastrzeżeniem ust. 2b. Zgodnie przy tym z ust. 2 tego art. targowiskami, o których mowa w ust. 1, są wszelkie miejsca, w których jest prowadzona sprzedaż. W myśl art. 15 ust 2b powołanej ustawy opłacie targowej nie podlega zaś sprzedaż dokonywana w budynkach lub w ich częściach. Stosownie z kolei do treści art. 16 powołanej ustawy zwalnia się od opłaty targowej osoby i jednostki wymienione w art. 15 ust. 1, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach. Z powyższych uregulowań prawnych wynika, iż za targowisko w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych należy uznać każde miejsce, w którym zwyczajowo prowadzona jest sprzedaż z zastrzeżeniem ust. 2b, który w ustalonym stanie faktycznym nie miał zastosowania, bowiem na żadnym etapie postępowania Skarżąca nie twierdziła, że dokonywała sprzedaży w budynku lub jego części. Opłatą targową objęty jest więc każdy, kto prowadzi handel na targowisku i jednocześnie nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości w związku z przedmiotem opodatkowania położonym na targowisku. Okoliczność, że Skarżąca nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości w związku z przedmiotem opodatkowania położonym w miejscu handlu została w sposób bezsporny ustalona w toku postępowania podatkowego. Rację mają bowiem organy podatkowe, że w stosunku do nieruchomości, na której prowadziła handel Skarżąca nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Fakt, że w kwocie czynszu dzierżawnego, zgodnie z umową zawartą z wydzierżawiającym, tj. B., zawiera się również część podatku od nieruchomości należnego Miastu od B. nie czyni ze Skarżącej podatniczki podatku od nieruchomości. Obowiązek podatkowy jest kategorią obiektywną i może wynikać jedynie z ustawy, nigdy zaś z umowy. Skoro Skarżąca w dniu 29 lipca 2013 r. dokonywała sprzedaży na targowisku w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 16 tej ustawy, zobowiązana ona była do uiszczenia opłaty targowej zgodnie z obowiązującą stawką, wynikającą z przytoczonej w zaskarżonej decyzji uchwały Rady Miasta. Podkreślić przy tym należy, iż wysokość opłaty targowej nie wynikała dla Skarżącej, jak twierdziła ona w odwołaniu i skardze do Sądu, z dokonania wymiaru tejże opłaty przez inkasenta. Wysokość stawki opłaty targowej, jak wskazano wyżej, wynikała z powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Upoważnieni pracownicy inkasenta uprawnieni byli jedynie do poboru opłaty targowej w związku z dokonywaniem przez Skarżącą sprzedaży i zajęciem określonej powierzchni gruntu na targowisku. Pobierając opłatę nie przeprowadzali oni kontroli podatkowej, o której mowa w dziale IV Ordynacji podatkowej. Dokonywali jedynie ustaleń faktycznych koniecznych dla poboru opłaty. Świetle powyższych ustaleń za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 122 i art. 180 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe w toku postępowania podejmowały bowiem niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Dopuszczając, zgodnie z art. 180 Ordynacji podatkowej jako dowody protokół odmowy zapłaty targowej oraz zeznania świadków i przesłuchania strony, zebrały materiał dowodowy pozwalający na ustalenie stanu faktycznego. Strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów a ich ocena przez organy podatkowe była zgodna z zasadami wiedzy, poświadczenia życiowego i logiki. Nie była zatem dowolna. Przedłożone przez stronę umowa dzierżawy oraz faktura VAT dokumentująca fakt zapłaty czynszu dzierżawnego z listopada 2011 r. dotyczyły zaś okoliczności niemającej znaczenia dla sprawy. W uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta oraz decyzji SKO organy podatkowe wyjaśniły Stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy. Niezasadny jest zatem także zarzut naruszenia art. 124 Ordynacji podatkowej. Postępowaniu podatkowemu prowadzonemu przez Prezydenta Miasta oraz SKO nie można zarzucić niestaranności i braku merytorycznej poprawności, jak również podporządkowania interesu Strony interesowi jednostki samorządu terytorialnego, będącej wierzycielem z tytułu opłaty targowej. W toku postępowania organy podatkowe udzielały zaś Stronie niezbędnych informacji, co na podstawie akt sprawy stwierdzić można analizując treść uzasadnień wydawanych postanowień. Sąd nie podzielił więc również zarzutu naruszenia art. 121 Ordynacji podatkowej. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia w niniejsze sprawie zasady dwuinstancyjności postępowania, wynikającej z art. 127 Ordynacji podatkowej. SKO podejmując rozstrzygnięcie, nie ograniczyło się bowiem do stwierdzenia prawidłowości ustaleń i rozstrzygnięć organu pierwszej instancji. Przeprowadziło natomiast postępowanie wyjaśniające ustalając stan faktyczny oraz dokonało wykładni przepisów mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 210 Ordynacji podatkowej. Zarówno bowiem decyzja Prezydenta Miasta, jak również decyzja organu odwoławczego zawierają wszystkie elementy treści decyzji wymagane powołanym przepisem. W odniesieniu do zarzutów skargi wskazać też należy, że Sąd nie stwierdził, aby w niniejszej sprawie zaistniały przyczyny wyłączenia od udziału w sprawie wskazanego przez J. B. członka SKO. Zdaniem Sądu, nie zaistniała w sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 130 Ordynacji podatkowej. Skarżąca zaś nie wskazała konkretnie na żadną z nich. Zarzut w tej kwestii należy więc uznać za bezzasadny. Reasumując, Sad nie dopatrzył się w działaniach organów podatkowych w sprawie niniejszej naruszenia prawa – zarówno materialnego jak i procesowego. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.