I SA/Lu 449/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: I-XII 2005 r. oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego za miesiące: II, IV, VI-VIII 2005 r. - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego; postanawia: I. przyznać skarżącej spółce prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od wniesionej skargi ponad kwotę 2000 (dwa tysiące) zł, II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W związku z wniesieniem skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej skarżąca spółka z. o.o. "A" złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku jak i nadesłanych na wezwanie dodatkowych dokumentów źródłowych wynika, iż spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług ogólnobudowlanych, doradztwa, transportu lądowego oraz magazynowania i przechowywania towarów. Spółka realizując inwestycje budowlane uzyskiwała kilkunasto milionowy obrót, ale w wyniku prowadzonego postępowania doszło do wszczęcia egzekucji i zajęcia kont bankowych. Obecna sytuacja doprowadziła do braku możliwości prowadzenia działalności bieżącej. Spółka nie posiada żadnego majątku. Rok 2007 spółka zakończyła stratą w wysokości [...] zł. Kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł. Środków trwałych spółka nie posiada. Stan rachunków bankowych wykazuje ujemne saldo (minus [...] zł). Z załączonych dokumentów potwierdzających zajęcie praw majątkowych wynika, iż zaległości (należność główna) wobec organów podatkowych wynoszą ponad [...] mln zł. Natomiast z nadesłanego bilansu spółki wynika, iż na koniec października 2008 r. spółka mogła osiągnąć zysk netto w wysokości [...] zł (k. nr 68). Z nadesłanego (na formularzu ZAS-DP) zaświadczenia organu podatkowego wynika, iż w okresie V-X 2008 r. obrót spółki przyjęty do podstawy opodatkowania podatkiem VAT wyniósł [...] zł. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie stwierdził, co następuje: Dyspozycja art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" statuuje w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadę zgodnie, z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, co do zasady ponosi koszty swojego udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym chyba, że przepis szczególny zwalnia ją od tego obowiązku. Zakres przyznawanego prawa pomocy określa art. 245 ppsa, stanowiąc, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). Stosownie do art. 246 ( 2 ppsa osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2). Żądanie skarżącej spółki dotyczące zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – art. 245 § 2 ppsa. W ocenie referendarza sądowego fakt dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, wysokość osiąganego we wskazanym okresie obrotu w podatku VAT ([...] zł) a nawet sukcesywnego zmniejszania się strat spółki (na koniec roku 2007 r. strata sięgała minus [...]; na koniec października 2008 r. bilans spółki wskazuje na dodatnią kwotę [...] zł) nie wskazuje na to, iż skarżąca spółka nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Stąd brak jest przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Nie zwalnia to jednak od możliwości rozważenia przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowym zwłaszcza biorąc pod uwagę możliwość uiszczenia przez spółkę kosztów sądowych. Wobec wartości przedmiotu zaskarżenia zadeklarowanego przez stronę w wysokości 545 987 zł koszty sądowe w tej sprawie sprowadzają się do wpisu stosunkowego od wniesionej skargi w wysokości nie większej niż 5 460 zł oraz ewentualnych kosztów sądowych (zażalenie, opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem), które mogą ale nie muszą wystąpić, a nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł. Do ewentualnych kosztów sądowych należy również zaliczyć kwotę wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej w wysokości 2730 zł, co stanowi połowę wpisu od wniesionej skargi. Rozpoznając w ww. zakresie złożony wniosek referendarz sądowy, biorąc pod uwagę wymienione koszty sądowe (kosztów ustanowienia adwokata nie wzięto pod uwagę, z uwagi na treść art. 245 § 3 ppsa, który ogranicza przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym do ściśle określonych możliwości) doszedł do przekonania, iż skarżąca spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów sądowych w tej sprawie. Nie oznacza to jednak, iż spółka nie może w części tych kosztów sądowych partycypować. Dlatego też uwzględniając obecną sytuację finansową spółki zwolniono wnioskodawcę z wpisu sądowego od wniesionej skargi ponad kwotę 2000 zł. W pozostałym zakresie brak jest jednak podstaw do przyznania spółce prawa pomocy. Jak wynika ze złożonego wniosku i nadesłanych dokumentów źródłowych mimo obecnej sytuacji finansowej spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą i może osiągać przychody dające jej możliwość poniesienia pozostałych do uiszczenia kosztów sądowych. Możliwość pozyskania środków na uiszczenie kosztów sądowych, w tym części wpisu od skargi, od którego spółka nie została zwolniona może również wynikać z żądania dopłat od wspólników spółki (por. orzeczenie SN z dnia 13 września 1937 r. Sygn. C II 618/37). Z uwagi na obecny etap postępowania pozostałe do uiszczenia koszty sądowe, z wyjątkiem kwoty 2000 zł mogą być uiszczone na późniejszym jego etapie. Dodatkowo koszty te mogą ale nie muszą wystąpić na późniejszym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak na wstępie.