I SA/Lu 450/03

WyrokWSA w Lublinie2004-02-13

Skład orzekający: Sędzia NSA A. Kwiatek, Sędzia NSA E. Gdulewicz, Sędzia NSA D. Małysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości (osoba fizyczna) jest podatnikiem podatku od nieruchomości w sytuacji, gdy część jego nieruchomości jest wynajmowana i wykorzystywana przez najemcę do prowadzenia działalności gospodarczej, a właściciel nie prowadzi tej działalności?
Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości jest podatnikiem podatku od nieruchomości, jeśli część jego nieruchomości jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej przez najemcę, nawet jeśli sam właściciel tej działalności nie prowadzi. Wynika to z faktu, że najemca jest posiadaczem zależnym, a nie samoistnym, co zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych przenosi obowiązek podatkowy na właściciela. Rada gminy ma prawo ustalić wyższą stawkę podatku od nieruchomości dla budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą podatek od nieruchomości za 2003 rok. Skarżący kwestionował opodatkowanie części budynku mieszkalnego według stawki dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, mimo że wynajmował tę część, a najem nie stanowił jego działalności gospodarczej. Organ uznał, że skoro najemca prowadzi działalność gospodarczą w wynajmowanej części, to właściciel jako posiadacz nieruchomości jest zobowiązany do zapłaty podatku według wyższej stawki.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Kwiatek (spr.), Sędziowie NSA E. Gdulewicz, NSA D. Małysz, Protokolant I. Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2004 r. sprawy ze skargi H.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2003 r. oddala skargę Zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania H. M., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2003 r. ustalającą podatek od nieruchomości na 2003 rok w kwocie 77, 10 zł. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, że organ I instancji za podstawę opodatkowania przyjął, stanowiące własność podatnika, budynki mieszkalne o pow. 50 m², budynki związane z działalnością gospodarczą o pow. 35 m², budynki pozostałe o pow. 10 m² oraz grunty pozostałe o pow. 1. 157 m², przy zastosowaniu stawek podatkowych ustalonych uchwał Rady Miejskiej z [...] grudnia 2002 r. nr III/17/02. Przyjęte w decyzji dane zgodne były z wykazem nieruchomości złożonym przez podatnika. W odwołaniu i pismach uzupełniających podatnik kwestionował opodatkowanie części budynku mieszkalnego o pow. 35 m² według stawki ustalonej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i wyjaśniał, że wynajem tej części budynku nigdy nie był związany z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, a umowa najmu wygasła 31 grudnia 2000 r. i od tego czasu ta cześć budynku zajmowana jest przez osoby trzecie bezumownie, przy czym najem nie stanowi działalności gospodarczej. Ustosunkowując się do zarzutu odwołania Kolegium wskazało, że dane zawarte w wykazie nieruchomości potwierdzone zostały ustaleniem dokonanym przez organ I instancji, że w części budynku mieszkalnego prowadzona jest nadal działalność gospodarcza – sklep z odzieżą nową i używaną “[E]", a tym samym ta część budynku o pow. 35 m² spełnia kryterium wskazane w art.1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. 2002 Nr 9 poz. 84 ze zm.)i jako związana z prowadzenie m działalności gospodarczej opodatkowana jest według wyższej stawki wysokości 15,50 zł/m². Kolegium wskazało też, że podatnikiem podatku od nieruchomości jest właściciel nieruchomości, a nie jej najemca. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. M. zarzucił, że zaskarżona decyzja zawyża opodatkowanie nieruchomości prywatnej wydzierżawionej przedsiębiorcy wobec braku podstawy prawnej dla obciążenia podatkiem właściciela nieruchomości i wobec nierozważenia, że dzierżawca jest samoistnym posiadaczem części nieruchomości i to on decyduje o przeznaczeniu lokalu, a dla właściciela dochód z najmu nie jest dochodem z działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę Kolegium odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art.97§1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 Nr 153 poz.1271 ze zm.), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegają, po dniu 1 stycznia 2004 r., rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 Nr 153 poz.1270). W niniejszej sprawie bezspornym pozostawało, że część budynku mieszkalnego stanowiącego własność skarżącego jest przedmiotem najmu (na podstawie umowy ustnej lub pisemnej, przy czym forma tej umowy nie jest okolicznością istotną) oraz, że najemca zajmuje tę część budynku na prowadzenie działalności gospodarczej. W związku z zarzutami skargi wskazać należy, że najemca nie jest posiadaczem samoistnym, gdyż zgodnie z art. 336 kodeksu cywilnego, posiadaczem samoistnym jest ten, kto faktycznie włada rzeczą jak właściciel, a posiadaczem zależnym jest ten, kto nią włada jak użytkownik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą. Skoro bezspornym było, że tytułem do zajęcia części budynku skarżącego na prowadzenie działalności gospodarczej była umowa najmu to prowadzący działalność gospodarczą najemca nie jest posiadaczem samoistnym, lecz posiadaczem zależnym tej części nieruchomości. Zgodnie z art.3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 3 tego artykułu, który stanowi, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym. Ponieważ najemca nie jest posiadaczem samoistnym, obowiązek podatkowy ciąży na właścicielu nieruchomości. Prawidłowym więc było ustalenie zobowiązania podatkowego wobec skarżącego jako właściciela nieruchomości. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. p. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wyższą stawkę podatku od nieruchomości określić może rada gminy od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Dla obu tych kategorii budynków Rada Miejska w ustaliła stawkę w wysokości 15,50 zł/m² powierzchni użytkowej (§1 pkt 2 lit.p uchwały z dnia 19 grudnia 2002 r.). Fakt, że to nie skarżący prowadzi działalność gospodarczą jest w świetle powyższego przepisu nieistotny, bowiem istotny jest fakt zajęcia części budynku skarżącego na prowadzenie działalności gospodarczej. Z tych względów zaskarżona decyzja zgodna jest z prawem, stąd skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło