I SA/Lu 450/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędzia WSA Małgorzata Fita (spr.), Protokolant Asystent sędziego Monika Bartmińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności - oddala skargę. I SA/Lu 450/12 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005, Nr 8, poz.60 ze zm., dalej – O.p.) Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności swojej decyzji z dnia [...] określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym w związku z nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu marki Mercedes Benz Sprinter o numerze nadwozia [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że składając zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, strona zarzuciła naruszenie art. 239b pkt 4 O.p. Rozpatrując sprawę, Dyrektor Izby Celnej odniósł się do treści art. 239a O.p., zgodnie z którym decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Następnie stwierdził, że według art. 239b § 1 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Następnie wskazał, że warunkiem koniecznym nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239b, jest uprawdopodobnienie przez organ podatkowy, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Odwołując się do daty wydania decyzji, w stosunku do której został nadany rygor natychmiastowej wykonalności –[...] i upływu terminu przedawnienia zobowiązania w niej określonego – 31 grudnia 2011 r., organ odwoławczy zgodził się z organem pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności określona w art. 239b § 1 pkt 4 O.p. Zbliżanie się terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego oznacza, iż zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane. W opinii organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie organ podatkowy ma prawo zakładać, że zobowiązanie podatkowe strony nie zostanie przez nią zapłacone w okresie trzech miesięcy pozostających do upływu terminu jego przedawnienia, skoro w ciągu ponad czterech lat od rozpoczęcia biegu terminu do uregulowania zobowiązania podatkowego nie zostało ono przez podatnika zapłacone w prawidłowej wysokości. Organ odwoławczy zwrócił też uwagę na fakt, że z art. 239b § 1 pkt 4 O.p. nie da się wyprowadzić tezy, iż wskazany w nim termin upływu przedawnienia ma inny niż obiektywny charakter i może być oceniany w kategoriach zawinienia. Powyższym unormowaniem prawnym ustawodawca, ograniczając poprzednio obowiązującą zasadę natychmiastowej wykonalności nieostatecznych decyzji podatkowych, celowo umożliwił praktyczną realizację prawa organu do określenia zobowiązania podatkowego, aż do momentu jego przedawnienia. W przeciwnym razie, uwzględniając czas trwania postępowania odwoławczego, termin do wydania decyzji podatkowej przez organ pierwszej instancji musiałby ulec znacznemu skróceniu, a wydanie decyzji przez ten organ pod koniec terminu przedawnienia, byłoby całkowicie nieefektywne skoro niemożliwe byłoby wszczęcie postępowania egzekucyjnego (mimo, że termin przedawnienia jeszcze nie upłynął). Niezależnie od powyższego, w ocenie Dyrektora Izby Celnej zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że zakupiony przez stronę samochód należy klasyfikować do pozycji CN 8703. Materiał dowodowy został oceniony zgodnie dyrektywą wyrażoną w art. 191 O.p. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Celnej skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy m.in. art. 6 k.p.a, art. 7 k.p.a, art. 8 k.p.a. i 127 § 1 k.p.a. w zw. z art. 239b § 1 pkt 4 oraz art. 239 § 2 O.p. polegające na: a) zastosowaniu w/w przepisu prawa materialnego w sprawie niniejszej i uznaniu, że zobowiązanie skarżącego do zapłaty podatku akcyzowego powstało w roku 2006, a tym samym z końcem roku 2011 ulegnie przedawnieniu, w sytuacji gdy jak wynika z zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, skarżący w ogóle nie jest zobowiązany do zapłaty w/w podatku, a zatem zobowiązanie jego nigdy nie powstało, a co za tym idzie nie może ulec przedawnieniu; tj. naruszenie przepisu art. 239b § 1 pkt 4 O.p. b) zastosowaniu w/w przepisu prawa materialnego jako samoistnej przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji gdy organ zobowiązany jest do uprawdopodobnienia, że decyzja nie zostanie wykonana przed upływem terminu przedawnienia, czego w przedmiotowej sprawie nie uczynił; tj. naruszenia art. 239b § 2 O.p. c) uznaniu, że przesłanką uzasadniającą nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest fakt złożenia przez stronę odwołania od niej, w sytuacji gdy postępowanie odwoławcze jest przysługującym na mocy k.p.a. prawem strony postępowania administracyjnego i niedopuszczalnym jest wywodzenie z tytułu skorzystania przez stronę z tego środka niekorzystnych konsekwencji dla niej, sprowadzających się w realiach przedmiotowej sprawy do wniosku, że: "uwzględniając fakt złożenia odwołania wskazujący na możliwość niewykonania decyzji przed upływem terminu przedawnienia (...) należy stwierdzić, że zostały wyczerpane przesłanki uprawdopodobniające okoliczności, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nieostatecznej nie zostanie wykonane", jak również uznanie, że przesłanką uzasadniającą nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, jest okoliczność nieuregulowania przez podatnika istniejącego, zdaniem organu, zobowiązania w zakresie podatku akcyzowego, które to zobowiązanie miało powstać w 2006 r., w sytuacji gdy w realiach przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że zobowiązanie takie nie powstało, na co wskazują liczne dokumenty złożone do akt postępowania administracyjnego, a nawet jeżeliby przyjąć, że powstało, niewątpliwym jest, że dotychczasowe nieuregulowanie tego zobowiązania przez skarżącego, nie może stanowić okoliczności uprawdopodabniającej nie wywiązanie się przez niego z ciążącego na nim obowiązku w przyszłości, bowiem nie posiadał on do momentu wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie podstaw aby przypuszczać, że zobowiązanie takie mogło powstać, tj. naruszenie art. 6 k.p.a., 7 k.p.a., 8 k.p.a. i art 127 § 1 k.p.a w zw. z art. 239b § 1 pkt 4 o.p. i art. 239b § 2 O.p. Mając powyższe na uwadze wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej, a nie kodeksu postępowania administracyjnego, na które wskazuje w skardze strona. Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia są przepisy art. 239b § 1 i art. 239b § 2§ 2 O.p. Zgodnie z tym pierwszym, decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Zgodnie z drugim - warunkiem koniecznym nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest uprawdopodobnienie przez organ podatkowy, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Z powyższego wynika, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności musi zostać poprzedzone stwierdzeniem, że spełnione są dwie samodzielne przesłanki. Organ podatkowy winien stwierdzić istnienie jednego z warunków określonych w art. 239b § 1 O.p., a ponadto musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W rozpatrywanej sprawie ustalone zostało bezsprzecznie, że okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego określonego skarżącemu decyzją z dnia [...]. jest krótszy niż 3 miesiące i upływa z dniem 31 grudnia 2011 r. Zgodzić się zatem należy, że spełniona została określona w art. 239b § 1 pkt 4 O.p. przesłanka do nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Jeśli chodzi o drugą przesłankę - uprawdopodobnienie przez organ podatkowy, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, w opinii organu ma on prawo zakładać, że zobowiązanie podatkowe strony nie zostanie przez nią zapłacone w okresie trzech miesięcy pozostających do upływu terminu jego przedawnienia, skoro w ciągu ponad czterech lat od rozpoczęcia biegu terminu do uregulowania zobowiązania podatkowego, nie zostało ono przez podatnika zapłacone w prawidłowej wysokości. Zdaniem Sądu, taka argumentacja jest uzasadniona. Za taką konstatacją przemawia dodatkowo treść skargi, w której skarżący zarzuca błędne uznanie przez organy, że "zobowiązanie skarżącego do zapłaty podatku akcyzowego powstało w roku 2006, a tym samym z końcem roku 2011 ulegnie przedawnieniu, w sytuacji gdy skarżący w ogóle nie jest zobowiązany do zapłaty w/w podatku a zatem zobowiązanie jego nigdy nie powstało, a co za tym idzie nie może ulec przedawnieniu". Ze stanowiska strony wynika, że skarżący pozostaje w głębokim przekonaniu, że nie jest zobowiązany do zapłaty określonego w decyzji podatku, a to daje uzasadnione podejrzenie, że do czasu zakończenia postępowania nie zechce dobrowolnie go uiścić. W tym miejscu wskazać dodatkowo należy, że przesłanki uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie można utożsamiać z udowodnieniem tej okoliczności. Tym samym, organ winien jedynie wskazać stosowną argumentacją istnienie uzasadnionej obawy, przypuszczenia, że zobowiązanie wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia, co w rozpoznawanej sprawie uczynił. Nie stwierdzając zatem naruszenia prawa, w tym przepisów wymienionych w skardze, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz.U. poz. 270).