I SA/Lu 454/06
WyrokWSA w Lublinie2006-11-17
Skład orzekający: Halina Chitrosz, Krystyna Czajecka-Szpringer, Anna Kwiatek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy koszty egzekucyjne mogą być naliczone i pobrane od zobowiązanego, jeśli postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte lub prowadzone z naruszeniem prawa, a w szczególności, czy wady formalne tytułu wykonawczego stanowią podstawę do zwrotu tych kosztów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego, zgodnie z art. 64c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ograniczenie tej zasady, wynikające z art. 64c § 3, dotyczące niezgodnego z prawem wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wymaga jednoznacznego wykazania. Wady formalne tytułu wykonawczego, takie jak nieprawidłowe oznaczenie wierzyciela czy brak wskazania stawki odsetek, mogły być podniesione jako zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym w ustawowym terminie. Ponieważ strona skarżąca nie skorzystała z tego prawa w terminie, nie mogła skutecznie dochodzić zwrotu kosztów egzekucyjnych na etapie postępowania zażaleniowego czy skargowego, powołując się na te wady.Stan faktyczny
Spółka A. SA wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w sprawie kosztów egzekucyjnych. Spółka zarzuciła, że postępowanie egzekucyjne było niezgodne z prawem z powodu wad formalnych tytułu wykonawczego (m.in. błędne oznaczenie wierzyciela, brak stawki odsetek) oraz niewłaściwości organu egzekucyjnego. W konsekwencji domagała się zwrotu naliczonych kosztów egzekucyjnych. Organy administracji uznały, że zarzuty te mogły być podniesione jedynie w formie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, a termin do ich zgłoszenia upłynął.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz (spr.), Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer,, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Stażysta Magda Gryzek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A. SA w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych - oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], Nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954) - po rozpatrzeniu zażalenia A. SA w W. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w sprawie kosztów egzekucyjnych w wysokości 1.682,10zł – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, iż Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego otrzymał do egzekucyjnej realizacji tytuł wykonawczy, któremu nadał nr [...], wystawiony na A. S.A. Centrala Zakład Gospodarowania Nieruchomościami przez Urząd Miasta, którym objęto zaległy podatek od nieruchomości za luty 2004 r. w kwocie 23.792,80 zł oraz odsetki za zwłokę.
W celu jego realizacji, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego zawiadomieniem z dnia 30 lipca 2004 r. nr [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego Spółki stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w "INVEST-BANK" S.A. Oddział w L.
Wskazano także, że organ egzekucyjny w dniu 21 marca 2005r. uzyskał kwotę 1737.02zł., z której zostały pokryte koszty upomnienia oraz w części należność główna. odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne, a następnie zawiadomieniem z dnia 20 lipca 2005r., nr [...] zostało dokonane zajęcie wierzytelności pieniężnej w Przedsiębiorstwie Spedycji Międzynarodowej C. [...] S.A. w K. W związku z tym, iż do dnia 20 lipca 2005 r. wyegzekwowano na poczet należności głównej 182,40 zł. ww., zajęciem objęto pozostałą do wyegzekwowania należność główną w wysokości 23.610,40 zł. W dniu 10 sierpnia 2005 r. wyegzekwowano kwotę 166.20 zł. z której zaspokojono pozostałe koszty egzekucyjne.
Organ odwoławczy podał, że pismem z dnia 29 września 2005r. Spółka wystąpiła do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, o ile postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego zostało zakończone.
Wierzyciel poinformował organ egzekucyjny pismem z dnia 10 stycznia 2006r., nr [...], że zaległości objęte tytułem wykonawczym [...] zostały zapłacone w dniu 2 września 2005r., a ponieważ postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zostało zakończone, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego - stosownie do wniosku Spółki z dnia 29 września 2005r. - postanowieniem z dnia [...] marca 2006r., nr [...] określił wysokość kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w kwocie 1.682.10 zł.
Postanowienie to Spółka zakwestionowała zażaleniem z dnia 24 marca 2006r., zarzucając mu naruszenie art. 64c § 1 i 3 ustawy egzekucyjnej poprzez bezpodstawne naliczenie i pobranie od PKP S.A. kosztów postępowania egzekucyjnego, mimo że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, z uwagi na naruszenie art. 19, art. 22 § 2 i 3, art. 27 § 1 pkt 1,3,4 i 5 oraz art. 29 § 2 ustawy egzekucyjnej. Zarzucono nadto, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego był niewłaściwym organem egzekucyjnym do prowadzenia egzekucji wobec A. S.A. Spółka wywodziła w tej części, że spełniała kryteria uznania jej za duży podmiot (art. 5 ust. 9b ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych), w związku z czym urzędem właściwym miejscowo do prowadzenia egzekucji należności pieniężnych od 1 stycznia 2004r. był urząd utworzony dla obsługi tzw. "dużych podatników".
Według Spółki, tytuł wykonawczy zawierał wady formalne, skutkujące naruszeniem art. 27 § 1 pkt 1, 3, 4 i 5 ustawy egzekucyjnej. W tytule wykonawczym jako wierzyciela wskazano bowiem Urząd Miasta zamiast Burmistrza Miasta i Gminy; nie podano stawki należnych odsetek za zwłokę; nie wskazano czy należność została zabezpieczona; nie wskazano podstawy pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, wynikającego z art. 115 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z uwagi na powyższe uchybienia, Spółka zarzuciła naruszenie art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jej zdaniem, prawidłowa realizacja przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego przepisu art. 29 § 2 ww. ustawy uniemożliwiłaby powstanie kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego.
Z tych też względów Spółka zażądała uznania, iż pobrane od A. S.A. koszty egzekucyjne powinny zostać zwrócone wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi.
W rozpoznaniu zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zgodnie z art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. W myśl zaś § 5 tego przepisu, wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą:
1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub
2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
Organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie zawiadomienie nr [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zostało doręczone Spółce Akcyjnej INVESTBANK Oddział w dniu 4 sierpnia 2004 r., zaś zawiadomienie nr [...] o zajęciu prawa majątkowego Spółki stanowiącego wierzytelność pieniężną w Przedsiębiorstwie Spedycji Międzynarodowej C. [...] S. A. w K. doręczone zostało dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 25 lipca 2005r. Dodano, że odbiór odpisu tytułu wykonawczego wraz z odpisem zawiadomienia z dnia 30 lipca 2004r. o zajęciu rachunku bankowego Spółka potwierdziła w dniu 12 sierpnia 2004r., a odbiór odpisu zawiadomienia z dnia 20 lipca 2005r. o zajęciu wierzytelności - w dniu 1 sierpnia 2005r. oraz podkreślono, że doręczony odpis tytułu wykonawczego w części G. zawierał pouczenie o przysługującym zobowiązanemu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Organ odwoławczy stwierdził, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, stosownie do art. 33 pkt 9 i 10 ww. ustawy, może być prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny oraz niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Termin do wniesienia zarzutów upłynął jednak z dniem 19 sierpnia 2004r., a skoro Spółka nie skorzystała z przysługującego jej prawa, podnoszenie takich zarzutów na etapie postępowania zażaleniowego na wydane - w trybie art. 64c § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych, nie znajduje uzasadnienia prawnego. Z tego względu zarzuty zawarte w zażaleniu na postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych nie wywołują – zdaniem organu II instancji – zamierzonego skutku w postaci ich rozpoznania.
Wskazano dalej, iż w celu wyegzekwowania wymagalnych należności z tytułu podatku od nieruchomości Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego zastosował środki egzekucyjne przewidziane w art. 1a pkt 12 ww. ustawy, tj. egzekucję z rachunku bankowego i egzekucję z innych wierzytelności pieniężnych.
W zaskarżonym postanowieniu organ pierwszej instancji wskazał, że na koszty egzekucyjne obciążające zobowiązanego w wysokości 1.682,10 zł składa się opłata manipulacyjna w wysokości 252,65 zł oraz opłata za zajęcie wierzytelności pieniężnych i innych praw majątkowych w wysokości 1.429,42 zł.
Podkreślono, że organ egzekucyjny pobiera na podstawie art. 64 § 6 ww. ustawy opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych, a wynosi ona - 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1,40 zł. Organ egzekucyjny 1 % opłatę manipulacyjną naliczył od kwoty należności głównej 23.792,80 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.472,22 zł obliczonymi na dzień sporządzenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego z dnia 30 lipca 2004r.
Wskazano także, że opłata za dokonane zajęcie wierzytelności pieniężnych naliczona została zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w wysokości 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4,20 zł, zaś należną opłatę za zajęcie innej wierzytelności w kwocie 1.429,42 zł wyliczono w sposób określony w art. 64 § 4 i 5 ww. ustawy. Zgodnie z ww. regulacjami, opłatę za zajęcie, m.in. wierzytelności pieniężnych, pobiera się tylko raz w toku postępowania egzekucyjnego, chociażby takie same czynności były następnie ponawiane. Jeżeli w celu wyegzekwowania tej samej należności pieniężnej dokonano czynności egzekucyjnych, m.in. zajęcia rachunku bankowego i innych wierzytelności pieniężnych, opłatę egzekucyjną pobiera się tylko za jedno zajęcie, za które należy się najwyższa opłata.
W niniejszej sprawie najwyższa opłata należy się za zajęcie wierzytelności w Przedsiębiorstwie Spedycji Międzynarodowej C. [...] S.A. w K., dokonane zawiadomieniem z dnia 20 lipca 2005 r.,. w wysokości 5% od kwoty egzekwowanej należności głównej wynoszącej 23.610,40 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 4.977,91 zł obliczonymi na dzień sporządzenia ww. zawiadomienia o zajęciu.
Wysokość opłat została naliczona – w ocenie organu odwoławczego – w sposób prawidłowy, na podstawie art. 64 § 7 ww. ustawy, od kwoty należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli wysokość opłaty egzekucyjnej jest określona stosunkowo do egzekwowanej lub pobranej należności pieniężnej, w podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, przypadające w dniu powstania obowiązku uiszczenia opłaty.
Wskazano również, iż w myśl art. 64 § 8 tej ustawy, zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych, a stosownie do art. 64 § 9 pkt 2 i § 10 ww. ustawy, obowiązek uiszczenia opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnych u dłużnika zajętej wierzytelności powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, natomiast obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie.
Z akt egzekucyjnych wynika, że:
- odpis tytułu wykonawczego doręczony został Spółce w dniu 12 sierpnia 2004r.,
- zawiadomienie nr [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zostało doręczone Spółce Akcyjnej INVEST-BANK Oddział w L. w dniu 4 sierpnia 2004r.,
- zawiadomienie nr [...] o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej doręczone zostało Przedsiębiorstwu Spedycji Międzynarodowej C. [...] S.A. w K. w dniu 25 lipca 2005 r.
Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 64c § 1 ww. ustawy, koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego, a zatem w myśl przedstawionego stanu rzeczy - obciążenie Spółki kosztami egzekucyjnymi jest zasadne.
Odnosząc się do zawartego w zażaleniu żądania zwrotu kosztów egzekucyjnych wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, Dyrektor Izby Skarbowej wyraził stanowisko, iż jest ono bezpodstawne. Wbrew twierdzeniu Spółki nie można bowiem uznać, aby wszczęcie i prowadzenie egzekucji w niniejszej sprawie było niezgodne z prawem, a tylko w takim przypadku koszty egzekucyjne zwraca się zobowiązanemu.
Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Od tego postanowienia A. S.A. w W. złożyły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania strona skarżąca zarzuciła:
- naruszenie prawa materialnego przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 64c§1 i §3 ustawy egzekucyjnej poprzez przyjęcie, iż naruszenie art. art. 22 § 2 i 3, 29 §2 w zw. z art. 27 §1 pkt.1, 3 i 5 ustawy egzekucyjnej może być tylko podstawą zarzutu, o którym mowa w art. 33 ustawy, a nie świadczy o niezgodnym z prawem wszczęciu i prowadzeniu egzekucji, czyli nie stanowi przesłanki, o której mowa wart. 64c § 3 tej ustawy;
- naruszenie art. 124§2 kpa w zw. z art. 107§1 i 3 kpa poprzez nie zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia uzasadnienia faktycznego i prawnego przyczyn nie uznania podniesionego zarzutu naruszenia przez organ egzekucyjny przepisów art. art. 22 § 2 i 3 i 29 §2 ustawy egzekucyjnej w zw. z art. 27 §1 pkt. 1, 3 i 5 ustawy egzekucyjnej;
- naruszenie art. 7 kpa poprzez nie wyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego w sprawie, a przede wszystkim nie ustosunkowanie się do okoliczności wszczęcia egzekucji z naruszeniem prawa, która to okoliczność stanowi bezwzględną przesłankę zwrotu zobowiązanemu pobranych w toku postępowania kosztów egzekucyjnych;
- naruszenie art. 7 i 8 poprzez uznanie, iż dopuszczalne jest czerpanie przez organ egzekucyjny - kosztem majątku zobowiązanego - zysków z postępowania egzekucyjnego wszczętego i prowadzonego z naruszeniem prawa.
W świetle tych zarzutów strona skarżąca wniosła także o orzeczenie, że: zgodnie z obowiązującym w sprawie stanem prawa:
- nie podanie w treści tytułu wykonawczego oznaczenia wierzyciela,
- nie podanie stawki odsetek za zwłokę,
- nie podanie w treści tytułu wykonawczego podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności - stanowi naruszenie odpowiednio art. 27 § 1 pkt 1, 3 i 5 ustawy, a w konsekwencji przesłankę niedopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego, co oznacza, że zgodnie z art. 29 § 2 ustawy wadliwy tytuł podlega zwrotowi do wierzyciela, nie mogąc stanowić podstawy wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie. Z powyższego skarżąca wyprowadziła wniosek, iż należy się jej zwrot kwot, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, pobranymi z tytułu kosztów egzekucyjnych.
W obszernym uzasadnieniu skargi, strona w pierwszej kolejności wskazała, że w toku prowadzonego postępowania, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego, dokonał wyegzekwowania od A S.A. dochodzonych kwot należności głównej, należnych odsetek za zwłokę oraz kosztów egzekucyjnych w kwocie 1.682,10zł.
Zarzuciła nadto, że:
1/ tytuł wykonawczy powinien zawierać treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek, zaś w rozpoznawanej sprawie wierzyciel w przedmiotowym tytule nie podał ani stawki należnych odsetek za zwłokę, ani nie wskazał podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokajania należności pieniężnej;
2/ wadliwość tytułu wykonawczego polegała też na błędnym oznaczeniu wierzyciela; zdaniem strony skarżącej - wierzycielem w sprawie podatku od nieruchomości jest Burmistrz Miasta i Gminy, a nie wskazany Urząd Miejski.
Skarżąca spółka przedstawiła także szeroki wywód, przytaczając argumentację prawną dla uzasadnienia swoich zarzutów.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Strona skarżąca, w piśmie z dnia 7 listopada 2006r. nie zgodziła się z argumentacją zawartą w odpowiedzi na skargę, podtrzymując swoje zarzuty zawarte w skardze i jej uzasadnieniu.
Rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) - wskazać w pierwszej kolejności należy, iż w myśl przepisu art. 64c § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 z późn.zm.) - zwanej dalej ustawą egzekucyjną - opłaty za czynności egzekucyjne oraz wydatki związane z postępowaniem egzekucyjnym obciążają zobowiązanego.
Zasada, że to zobowiązany ponosi odpowiedzialność za powstałe koszty egzekucji nie może budzić wątpliwości, gdyż całe postępowanie egzekucyjne i związana z nim konieczność funkcjonowania organów egzekucyjnych jest następstwem uchylania się zobowiązanego od wykonywania nałożonych na niego obowiązków (por. Komentarz do Postępowania egzekucyjnego w administracji pod red. R.Hausera i innych, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2004r, str.180-184, por. także wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2004r., III SA 2028/03, LEX,nr 164523).
Przedstawiona regulacja ponoszenia przez zobowiązanego kosztów egzekucyjnych jest jednak w pewnych przypadkach ograniczona, a ograniczenia te wynikają wprost z przepisów ustawy dotyczących kosztów egzekucyjnych.
Z art. 64c § 3 ustawy egzekucyjnej wynika, że zobowiązanego nie obciążają koszty egzekucyjne, gdy spowodowane one zostały niezgodnym z prawem wszczęciem lub prowadzeniem postępowania egzekucyjnego, przy czym stwierdzić trzeba, iż przesłanki te muszą być wykazane w sposób jednoznaczny i przekonujący.
Wykładnia tego przepisu jest uzależniona od należytego rozumienia pojęcia "niezgodnego z prawem wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego". Przyjmuje się w orzecznictwie, iż przy jego wykładni należy odwołać się do zasad Kodeksu postępowania administracyjnego, który ma odpowiednie zastosowanie w sprawach nie uregulowanych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 18 tej ustawy). W Kodeksie postępowania administracyjnego jest zaś zasadą, że stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z jej winy (art. 262 § 1 pkt 1). Innymi słowy mówiąc, w postępowaniu egzekucyjnym przy odpowiednim zastosowaniu zasady z art. 262 § 1 kpa, nie można obciążać strony kosztami postępowania, jeżeli nie wynikły one z jej winy (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 1999r., I SA/Gd 1599/97, LEX nr 40370, z dnia 7 stycznia 1999r.,SA/Sz 1758/98, LEX nr 36135 oraz z dnia 9 grudnia 1998r., I SA/Gd 1893/97, LEX nr 36119, a także wyrok SN z dnia 8 maja 1998r., III RN 27/98, M.Podat. 1999/3/3).
W stanie faktycznym i prawnym sprawy, nie ma racji strona skarżąca wywodząc, iż egzekucja została wszczęta niezgodnie z prawem i była prowadzona w ten sam sposób.
Trafnie bowiem podkreśla Dyrektor Izby Skarbowej, iż jej wszczęcie zostało dokonane z poszanowaniem zasad, o których mowa w art. 26 § 1 ustawy egzekucyjnej.
Strona nie kwestionuje ustaleń faktycznych dokonanych przez organy odnośnie właściwego doręczenia dłużnikom zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnych oraz tytułu wykonawczego wraz z odpisami zawiadomień. Jak bowiem wynika z akt sprawy, zawiadomienie nr [...] zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zostało doręczone Spółce Akcyjnej INVESTBANK Oddział w L. w dniu 4 sierpnia 2004r., zaś zawiadomienie nr [...] o zajęciu prawa majątkowego Spółki stanowiącego wierzytelność pieniężną w Przedsiębiorstwie Spedycji Międzynarodowej C. [...] S.A. w K. doręczone zostało dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 25 lipca 2005r., natomiast odbiór odpisu tytułu wykonawczego wraz z odpisem zawiadomienia z dnia 30 lipca 2004r. o zajęciu rachunku bankowego Spółka potwierdziła w dniu 12 sierpnia 2004r., a odbiór odpisu zawiadomienia z dnia 20 lipca 2005r. o zajęciu wierzytelności - w dniu 1 sierpnia 2005r.
Zgodzić się należy z poglądem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż zarzuty zgłoszone w zażaleniu na postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych, a także powtórzone w uzasadnieniu skargi odnośnie błędów formalnych tytułu wykonawczego, zawierającego – zdaniem strony skarżącej nieprawidłowy napis na pieczęci urzędowej oraz co do niewłaściwości organu egzekucyjnego, którym według skarżącej powinien być od 1 stycznia 2004r. urząd utworzony dla obsługi tzw. "dużych podatników", a to w związku ze zmianą wprowadzoną do art. 5 ust.9b ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych, a także wskazane wadliwości związane z formalnym wypełnieniem tytułu wykonawczego / odsetki, wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej / nie mogły wywołać zamierzonego skutku w postaci ich rozpoznania w granicach niniejszej sprawy.
Skoro zatem w postępowaniu odwoławczym strona skarżąca domagała się wprost wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie niezgodnego z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji oraz zwrotu pobranych kosztów egzekucyjnych, wskazując na niewłaściwość organu, który przeprowadzał egzekucję oraz wadliwość tytułu wykonawczego, to w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy prawidłowo podniósł, że sformułowane w zażaleniu zarzuty faktycznie zmierzały do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy rozstrzygniętej postanowieniem organu egzekucyjnego.
Zakres rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy wyznaczony był zakresem rozstrzygnięcia organu I instancji – organu egzekucyjnego, stąd też nie mógł on uwzględnić zarzutów strony zmierzających w istocie do zmiany podstawy materialnoprawnej rozstrzyganej sprawy, a mianowicie z przepisu art. 64 na przepis art. 33 ustawy egzekucyjnej.
Strona wszystkie podniesione zarzuty mogła, jak trafnie zauważa organ odwoławczy, podnieść w formie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt. 9 i 10 ustawy egzekucyjnej w stosownym terminie, który bezskutecznie upłynął w dniu 19 sierpnia 2004r..
Wbrew twierdzeniom skarżącej A. nie ma też podstaw ma podstaw do weryfikacji stanowiska organów obu instancji co do wysokości kosztów egzekucyjnych i podstawy prawnej ich wyliczenia znajdującej oparcie w przepisach art. 64 ustawy egzekucyjnej.
Końcowo można zauważyć, iż powołane w piśmie procesowym złożonym w postępowaniu sądowym rozstrzygnięcia organów podatkowych dotyczą zupełnie odmiennych stanów faktycznych, obejmujących swym przedmiotem zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym, co w żaden sposób nie ma przełożenia na sprawę niniejszą.
Również powołany przez Spółkę wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 1998 r., III RN 27/98 wydany został w sprawie o odmiennym stanie faktycznym (brak wymagalności dochodzonego egzekucyjnie obowiązku) oraz w odmiennym stanie prawnym (obowiązującym przed dniem 30 listopada 2001r.), stąd jego tezy również w rozpatrywanym przypadku przydatne być nie mogą.
W tym stanie rzeczy, Sąd nie znajdując podstaw do podzielenia zarzutów skargi w zakresie wskazanych w jej sentencji przepisów zarówno ustawy egzekucyjnej, jak i kodeksu postępowania administracyjnego, zobligowany był skargę oddalić, a to stosownie do art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło