I SA/Lu 454/09

WyrokWSA w Lublinie2009-11-06

Skład orzekający: Danuta Małysz, Wojciech Kręcisz, Anna Kwiatek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w 4 i 5 roku jest uzasadnione niezrealizowaniem przez rolnika jednego z czterech zadeklarowanych celów, w sytuacji gdy przedstawił on dokumenty świadczące o rozpoczęciu procesu przestawiania gospodarstwa na produkcję ekologiczną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej błędnie wstrzymały płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Organy nie wykazały w sposób przekonujący, że rolnik nie zrealizował celu przestawienia gospodarstwa na produkcję ekologiczną, ignorując przy tym przedłożone przez niego zaświadczenia z jednostki certyfikującej, które potwierdzały rozpoczęcie procesu przestawiania gospodarstwa na metody ekologiczne. Brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji o wstrzymaniu płatności stanowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Stan faktyczny
Rolnik T. W. ubiegał się o pomoc finansową na wspieranie gospodarstw niskotowarowych, deklarując cztery cele, w tym przestawienie gospodarstwa na produkcję ekologiczną. Po otrzymaniu pierwszej części płatności, organ administracji wstrzymał wypłatę kolejnych rat, argumentując, że rolnik nie zrealizował celu związanego z produkcją ekologiczną. Rolnik złożył odwołanie i skargę do sądu, twierdząc, że zrealizował wszystkie wymagane cele, a wstrzymanie płatności jest wynikiem błędów urzędników. Przedstawił dokumenty potwierdzające realizację pozostałych celów oraz zaświadczenia o rozpoczęciu procesu certyfikacji ekologicznej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie WSA Wojciech Kręcisz (spr.),, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Referent Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 listopada 2009 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], nr[...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz T. W. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, z późn. zm.) oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U z 2008 r. Nr 98, poz. 634 z późn. zm.), Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu odwołania T. W. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 5 maja 2009 r. o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podnosił, że w dniu 21 marca 2005 r. T. W. wystąpił do Biura Powiatowego ARiMR z wnioskiem o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych. W ramach wszczętego postępowania administracyjnego, wniosek przeszedł kontrolę kompletności oraz kontrolę administracyjną. Następnie. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] przyznał wnioskodawcy płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie 4.818,66 zł. Z rozstrzygnięcia wynikało, że przyznana powyższą decyzją płatność wypłacana będzie przez 5 kolejnych lat z następującymi zastrzeżeniami: 1) przyznana kwota płatności jest przeliczana (zgodnie z zasadami określonymi wart. 4 ust. 2 rozporządzenia 2808/1998/WE z dnia 22 grudnia 1998 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetamego systemu dla Euro w rolnictwie (Dz. Urz. WE L 349, z 24.12.1998, z późn. zm.) z kwoty ustalonej w Euro, jej wysokość w złotych w kolejnych latach może ulec zmianie; 2) zgodnie z § 8 rozporządzenia warunków i trybu udzielania niskotowarowych objętej planem z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw rozwoju obszarów wiejskich, warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności. W ciągu 7 dni po ww. terminie należy złożyć Oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia. Wymaganym załącznikiem do tego oświadczenia będzie dokument potwierdzający zrealizowanie zadeklarowanego przedsięwzięcia. Decyzja ta odebrana została przez skarżącego w dniu 10 lutego 2006 r. W dniu 28 sierpnia 2008 r. do BP ARiMR we Włodawie wpłynęło oświadczenie złożone przez T. W. o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Do oświadczenia strona dołączyła: umowę kupna sprzedaży z dnia 16 kwietnia 2008 r., umowę kupna sprzedaży z dnia 5 maja 2008 r., zaświadczenia o nadaniu numeru i objęciu gospodarstwa kontrolami z Ekogwarancji PTRE, decyzję Nr [...] z dnia [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolno środowiskowych. W dniu 18 lutego 2009 r. w gospodarstwie skarżącego została przeprowadzona kontrola na miejscu przez upoważnionych inspektorów terenowych z Biura Kontroli na miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w ramach "Wsparcia Gospodarstw Niskotowarowych", zaś w dniu 10 kwietnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego wysłał do strony zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wstrzymania wypłaty 4 i 5 raty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR orzekł o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5 argumentując, że T.W. nie zrealizował wszystkich przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, a mianowicie, że nie zrealizował celu w postaci przestawienia lub przestawiania gospodarstwa niskotowarowego na produkcję metodami ekologicznymi. T.W.odwołał się od tej decyzji. Rozpatrując sprawę i odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR argumentował, że szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych oraz przestrzenny zasięg wdrażania tego działania, w zakresie ustalonym w planie rozwoju obszarów wiejskich, uregulowane zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, wydanym na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Podkreślał, że zgodnie z § 3 ust 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r., płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który: 1) jest osobą fizyczną; 2) prowadził, przez okres, co najmniej 3 lat przed złożeniem wniosku, działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej; 3) w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą, o której mowa w pkt 2, w gospodarstwie rolnym: a) stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności oraz b) będącym gospodarstwem niskotowarowym o wielkości ekonomicznej co najmniej 2 EJW (ESU) i nie więcej niż 4 EJW (ESU); 4) zobowiąże się do: a) realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego: dotyczących prowadzenia działalności rolniczej lub pozarolniczej działalności gospodarczej - zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego; b) nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Organ odwoławczy podnosił w związku z tym, że zgodnie z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny: 1) zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz 2) złożył Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (ust. 1)., które to oświadczenie składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w ust. 1 pkt 1 (ust. 2), i do którego dołącza się dokumenty potwierdzające ukończenie realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (ust. 3). Organ odwoławczy podnosił, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uznając, że wnioskodawca spełnia warunki uzasadniające przyznanie pomocy finansowej na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych, decyzją z dnia [...] przyznał T. W. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Wypłata trzeciej płatności w kwocie 4.491,87 zł nastąpiła w dniu 16 kwietnia 2008 r. (nr przelewu [...]). Termin 6 miesięczny na zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (zakup maszyn rolniczych, zakup zwierząt gospodarskich, uzyskanie pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, przestawienie lub przestawianie gospodarstwa niskotowarowego na produkcję metodami ekologicznymi) od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, upłynął 16 października 2008 r., w związku z czym, terminem ostatecznym na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego był 23 października 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału ARiMR podnosił w tym kontekście, że T.W. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego dnia 28 sierpnia 2008 r., z którego wynika, że zrealizował tylko trzy deklarowane cele, tj. zakup maszyn rolniczych, zakup zwierząt gospodarskich, uzyskanie pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Nie zrealizował zaś celu w postaci przestawienia lub przestawiania gospodarstwa niskotowarowego na produkcję metodami ekologicznymi, który również zobowiązał się zrealizować zgodnie z wnioskiem i planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. W tym kontekście organ odwoławczy podkreślał, że termin 7 dniowy na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. Zakreśla, bowiem ramy czasowe, w których może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków strony w ramach administracyjnoprawnego stosunku prawnego i jako taki nie może być zmieniany lub przedłużany przez organ administracji. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, powodując wydanie negatywnego rozstrzygnięcia. Termin 6 miesięczny na zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego również jest terminem prawa materialnego, ale w tym przypadku przepisy prawa przewidują (§ 9 ust. 2), że płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku może być wypłacona, jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie chociażby jednej z następujących okoliczności: 1) długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego; 2) wystąpienie klęski żywiołowej; 3) zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnego i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych; 4) wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie niskotowarowym producenta rolnego. W przypadku, gdy realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie którejkolwiek ze wskazanych okoliczności, zamiast oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, producent rolny składa oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności. W związku z powyższym, Dyrektor [...] Oddziału ARiMR podnosił, że zgodnie z § 8 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. dokumentem potwierdzającym realizację celu nr 1 przestawienia lub przestawiania gospodarstwa niskotowarowego na produkcję metodami ekologicznymi jest certyfikat zgodności wymagany przepisami o rolnictwie ekologicznym lub dokument poświadczający, że gospodarstwo rolne znajduje się w okresie przestawiania na produkcję metodami ekologicznymi - w przypadku przestawiania lub przestawienia gospodarstwa niskotowarowego na produkcję metodami ekologicznymi. Tym samym zgodnie z § 9 ust. 1 tego rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust 1 rozporządzenia. Wywodził w związku z tym, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione warunki konieczne do wypłaty płatności z tytułu wsparcia gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku realizacji planu, określone w przepisie § 8 ust. 1 pkt 2 w związku z § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W kontekście zarzutów odwołania podkreślał, że wypłata płatności niskotowarowej w czwartym i piątym roku uzależniona jest od spełnienia dwóch przesłanek: zrealizowanie przedsięwzięcia w terminie (wyjątek § 9 ust. 2) oraz złożenia oświadczenia w terminie przewidzianym w § 8 ww. rozporządzenia. Organ rozpatrując merytorycznie powyższą sprawę jest związany przepisami prawa. Wskazane normy prawne nakazują w określonym stanie faktycznym wydanie określonej decyzji. Organ nie może w tej sytuacji odstąpić od przestrzegania niektórych przepisów powołując się na słuszny interes strony. Zastosowanie zasady uwzględniania przy wydaniu decyzji słusznego interesu strony, możliwe jest w sytuacji, kiedy organ rozpatrujący sprawę ma możliwość pewnego luzu decyzyjnego. W przedmiotowej sprawie przepisy prawa jasno i precyzyjnie regulują skutki niedotrzymania warunków określonych w § 8 ust. 1 (§ 9 ust. 1) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. Argumentował, że decyzja o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w swojej treści precyzyjnie informowała skarżącego o terminie wynikającym z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. W decyzji tej została zawarta informacja, że warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności oraz złożenie oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia wraz ze stosownym dokumentem potwierdzającym zrealizowanie zadeklarowanego przedsięwzięcia w ciągu 7 dni po ww. terminie. Organ odwoławczy podkreślał również, że T. W. składając wniosek o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego (sekcja XI Wniosku oświadczenia i zobowiązania). T. W. wystąpił ze skargą na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podnosił, że we wniosku o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych oraz w planie rozwoju gospodarstwa zadeklarował cztery przedsięwzięcia: przestawienie gospodarstwa niskotowarowego na produkcję metodami ekologicznymi; zakup zwierząt gospodarskich; zakup maszyn rolniczych; uzyskanie pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolno środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Podkreślał, że wniosek przeszedł kontrolę kompletności oraz kontrolę administracyjną, jak również, że w trakcie postępowania, we wniosku nie zostały wykryte błędy, które polegały na umieszczeniu dwóch wykluczających się programów. Podnosił, że z powodu niekompetencji czy zaniedbania urzędników kontrolujących wniosek zostały mu niesłusznie wstrzymane płatności dla gospodarstw niskotowarowych. Pomimo zrealizowania przedsięwzięć określonych w planie gospodarstwa niskotowarowego pieniędzy nie otrzymał. Przyznając, że w dacie składnia wniosku znane mu były ogólne zasady przyznawania płatności, podnosił jednak, że nie były mu znane szczegółowe wytyczne dotyczące ekologii i programów rolnośrodowiskowych. Z tego powodu wynikał błąd we wniosku. W dniu składania wniosku "niskotowarowego" został on przyjęty pomimo niezamierzonego błędu, gdyż jak argumentował, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolno środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, z jego § 6 pkt 1 wynika, że płatność rolnośrodowiskowa może być udzielona na realizację równocześnie nie więcej niż trzech pakietów, z tym że pakiet o którym mowa w § 1 ust. 2, pkt 2 nie może realizowany równocześnie z pakietami, o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 lub 5. Skarżący podkreślał, że zrealizował wszystkie trzy cele, o których jest mowa w ustawie, czwarty cel można traktować jako dodatkowy, a jego niezrealizowanie nie powinno wpłynąć na wstrzymanie płatności. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosił o oddalenie skargi. Sąd zważył, co następuje. Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, prowadzi do wniosku, iż wydane one zostały z naruszeniem przepisów postępowania oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego o istotnym wpływie na wynik sprawy. Przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia oceny zasadności wydania przez organy administracji decyzji o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w 4 i 5 roku w związku z niezrealizowaniem jednego spośród czterech celów deklarowanych przez skarżącego w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Na wstępie, wskazać należy, iż z niespornych okoliczności stanu faktycznego sprawy wynika, że: 1) T. W. wystąpił do Biura Powiatowego ARiMR z wnioskiem o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych; 2) w dołączonym do wniosku planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego skarżący zadeklarował cele w postaci: przestawienia lub przestawiania gospodarstwa niskotowarowego na produkcję metodami ekologicznymi, zakupu zwierząt gospodarskich, zakupu maszyn rolniczych, uzyskania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt; 3) w wyniku przeprowadzonego postępowania, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] przyznał wnioskodawcy płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie 4.818,66 zł - z rozstrzygnięcia wynikało, że przyznana płatność wypłacana będzie przez 5 kolejnych lat; 4) przedmiotową decyzję skarżący odebrał w dniu 10 lutego 2006 r.; 5) w dniu 28 sierpnia 2008 r. do BP ARiMR wpłynęło oświadczenie T. W. o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego; 6) do oświadczenia skarżący dołączył: umowę kupna sprzedaży z dnia 16 kwietnia 2008 r., umowę kupna sprzedaży z dnia 5 maja 2008 r., zaświadczenie o nadaniu numeru i objęciu gospodarstwa kontrolami z Ekogwarancji PTRE, decyzję z dnia [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych; 7) w dniu 18 lutego 2009 r. w gospodarstwie skarżącego została przeprowadzona kontrola na miejscu, zaś w dniu 10 kwietnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego we Włodawie wysłał do strony zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wstrzymania wypłaty 4 i 5 raty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego; 8) decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR orzekł wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5 w związku z tym, że T. W. nie zrealizował wszystkich przedsięwzięć zadeklarowanych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, a mianowicie, że nie zrealizował celu w postaci przestawienia lub przestawiania gospodarstwa niskotowarowego na produkcję metodami ekologicznymi. Według Sądu, we wskazanych okolicznościach stanu faktycznego sprawy, gdy skonfrontować je z przepisami obowiązującego prawa stwierdzić jednak należy, że zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy. Stanowisko organów administracji publicznej, że podstawą wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w 4 i 5 roku było niezrealizowanie przez skarżącego jednego spośród czterech celów zadeklarowanych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie jest bowiem, ani jasne, ani przekonujące. Z uzasadnień wydanych w sprawie rozstrzygnięć nie wynika bowiem, który to z elementów stanu faktycznego sprawy, ustalony w oparciu, o jaki konkretny dowód stanowił podstawę faktyczną decyzji o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Z lektury i analizy akt sprawy oraz zebranych w niej dowodów, zwłaszcza zaś protokołu kontroli na miejscu (k. 79-83) nie wynika, aby wskazana okoliczność, istotna dla sprawy w kontekście treści wydanych w niej rozstrzygnięć, była przedmiotem ustaleń organów administracji publicznej. Z treści protokołu kontroli na miejscu wynika jedynie, że przedmiotem tej czynności była kontrola realizacji celów odnoszących się do zakupu zwierząt gospodarskich oraz zakupu maszyn rolniczych, zaś wynik tej kontroli, również w kontekście dołączonych przez skarżącego umów potwierdzających zakup zwierząt gospodarskich oraz maszyn rolniczych, był pozytywny dla skarżącego. Odnośnie zadeklarowanego celu w postaci uzyskania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, jego realizację, w jednoznaczny i nie budzący żadnych wątpliwości sposób potwierdza dołączona do oświadczenia z 28 sierpnia 2008 r. decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Organy administracji publicznej nie kwestionując, że skarżący w terminie zrealizował zadeklarowane cele w postaci zakupu zwierząt gospodarskich, zakupu maszyn rolniczych oraz uzyskania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, zakwestionowały realizację celu w postaci przestawienia lub przestawiania gospodarstwa niskotowarowego na produkcje metodami ekologicznymi. Jak wyżej już wskazano, swojego stanowiska w tym względzie jednak nie uzasadniły. W tym względzie nie odwołują się bowiem, ani do konkretnego faktu, ani też dowodu, który okoliczność tę miałby potwierdzać. W analizowanym zakresie, organy administracji publicznej ograniczyły się jedynie do odesłania do przepisu § 8 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r., z którego wynika, że dokumentem poświadczającym zrealizowanie przedmiotowego celu (przedsięwzięcia) jest certyfikat zgodności wymagany przepisami o rolnictwie ekologicznym lub dokument poświadczający, że gospodarstwo rolne znajduje się w okresie przestawiania na produkcję metodami ekologicznymi. Według Sądu, tego rodzaju argumentacja nie może być jednak uznana za dostatecznie i wystarczająco, tym samym prawidłowo, wykazującą niezrealizowanie przez skarżącego deklarowanego celu przestawienia lub przestawiania gospodarstwa niskotowarowego na produkcje metodami ekologicznymi. Jest ona bowiem absolutnie i zupełnie oderwana od sfery faktów, w sytuacji, gdy trywialnie rzecz ujmując, proces stosowania prawa to nic innego, jak tylko ustalanie konsekwencji prawnych faktów na podstawie przepisów obowiązującego prawa. W rezultacie, rozstrzygnięcie organów administracji o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w związku z niezrealizowaniem przez skarżącego celu przestawienia lub przestawiania gospodarstwa niskotowarowego na produkcję metodami ekologicznymi, pozbawione jest podstawy faktycznej. Prowadzi to do wniosku, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia są konsekwencją dowolnych ustaleń faktycznych oraz dowolnej oceny dowodów zebranych w prowadzonym postępowaniu. Za dowolne bowiem uznać należy ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy też nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut ich dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęcie wszystkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania prawidłowej decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.) ustalającej konsekwencje prawne stwierdzonych i dowiedzionych faktów na podstawie adekwatnych przepisów obowiązującego prawa. Organy administracji publicznej, jak wynika z uzasadnień wydanych w sprawie rozstrzygnięć, zupełnym milczeniem pominęły bowiem fakt, że do oświadczenia z dnia 28 sierpnia 2008 r. skarżący dołączył między innymi dwa zaświadczenia Ekogwarancji PTRE sp. z o.o. z dnia 18 sierpnia 2008 r., z treści których wynika po pierwsze, że posiada on gospodarstwo rolne zarejestrowane w Jednostce Certyfikującej pod nr [...], po drugie zaś, że gospodarstwo to zostało objęte planem kontroli na 2009 r. na zgodność z ustawą o rolnictwie ekologicznym. Według Sądu, wskazane okoliczności faktyczne oraz dowody je potwierdzające, w kontekście istoty sporu w sprawie, są istotne z punktu widzenia normatywnych kryteriów oceny realizacji przedsięwzięcia deklarowanego w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Kryteria te jasno i wyraźnie określone zostały w przepisie § 8 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. Są nimi dokumenty potwierdzające ukończenie realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Z redakcji wskazanego przepisu jednoznacznie przy tym wynika, że intencją prawodawcy było przyznanie im waloru dowodów w zakresie odnoszącym się do ustalenia na ich podstawie konkretnych okoliczności, którymi są poszczególne spośród wielu możliwych do realizacji przedsięwzięć podejmowanych w ramach programu wspierania gospodarstw niskotowarowych. Odnośnie przedsięwzięcia (celu) polegającego na przestawieniu lub przestawianiu gospodarstwa niskotowarowego na produkcje metodami ekologicznymi, dowodami potwierdzającymi jego realizacją są, jak wynika z pkt 1 ust. 3 § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. certyfikat zgodności wymagany przepisami o rolnictwie ekologicznym lub dokument poświadczający, że gospodarstwo rolne znajduje się w okresie przestawiania na produkcję metodami ekologicznymi. Według Sądu, prawodawca nie bez powodu na gruncie wskazanego przepisu operuje alternatywą – na dowód zrealizowania przedmiotowego przedsięwzięcia producent rolny musi legitymować się stosownym certyfikatem lub zaświadczeniem (tj. dokumentem poświadczającym, że gospodarstwo rolne znajduje się w okresie przestawiania na produkcję metodami ekologicznymi). Jest to bowiem konsekwencją sposobu określenia i zdefiniowania konkretnego przedsięwzięcia (celu). Zgodnie z § 5 pkt 1 przywoływanego rozporządzenia, jednym z przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego jest przestawienie lub przestawianie gospodarstwa niskotowarowego na produkcję metodami ekologicznymi. Normatywny opis przedmiotowego przedsięwzięcia, jak wynika z przywołanego przepisu, następuje również poprzez alternatywne jego ujęcie. Może on więc polegać na przestawieniu gospodarstwa niskotowarowego na produkcję metodami ekologicznymi, co w kontekście dokonanej formy czasownikowej, którą w tym przypadku operuje prawodawca, oznacza definitywne wdrożenie (zakończenie wdrażania) metod ekologicznych lub na przestawianiu gospodarstwa niskotowarowego na produkcję metodami ekologicznymi co, wobec zastosowania przez prawodawcę niedokonanej formy czasownikowej, uzasadnia wniosek, że celem przedmiotowego przedsięwzięcia jest rozpoczęcie procesu wdrażania metod ekologicznych. W związku z powyższym, skoro z przepisu § 5 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. wynika jednoznacznie, że definiowane na jego gruncie przedsięwzięcie może polegać na wdrożeniu metod ekologicznych w gospodarstwie niskotowarowym (przestawienie) lub na rozpoczęciu procesu ich wdrażania (przestawianie), to oczywistą konsekwencją tego jest to, iż na etapie kontroli i monitorowania realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia w trybie określonym w § 8 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r., jako warunku przyznania płatności na 4 i 5 rok, ocena jego wykonania będzie następowała w oparciu o dowód z certyfikatu lub zaświadczenia, a to w zależności od tego, czy w planie rozwoju gospodarstwa zadeklarowany został cel przestawienia, czy też przestawiania gospodarstwa niskotowarowego na produkcję metodami ekologicznymi. Dowód z certyfikatu zgodności wymaganego przepisami o rolnictwie ekologicznym potwierdzi bowiem definitywne wdrożenie metod ekologicznych, zaświadczenie zaś, jak wynika z pkt 1 ust. 3 § 8 rozporządzenia, że gospodarstwo rolne znajduje się w okresie przestawiania na produkcję metodami ekologicznymi. W związku z powyższym stwierdzić należy, że organy administracji publicznej, wskazując na treść przepisu § 8 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r., jako argument uzasadniający wydanie rozstrzygnięcia o wstrzymaniu płatności niskotowarowej w 4 i 5 roku, nie dość, że nie uwzględniły pełnej jego normatywnej treści oraz wskazanych konsekwencji jego obowiązywania determinowanych komplementarnie interpretowanym z nim przepisem § 5 pkt 1 tego rozporządzenia, to również w zakresie odnoszącym się do faktycznych podstaw wydanych w sprawie decyzji, w ogóle nie uwzględniły dowodów z zaświadczeń Ekogwarancji PTRE sp. z o.o. z dnia 18 sierpnia 2008 r. dołączonych do oświadczenia z dnia 28 sierpnia 2008 r. - wynika z nich, że skarżący posiada gospodarstwo rolne zarejestrowane w Jednostce Certyfikującej pod nr [...] oraz, że gospodarstwo to zostało objęte planem kontroli na 2009 r. na zgodność z ustawą o rolnictwie ekologicznym. Analiza ich treści prowadzi więc do wniosku, że skarżący rozpoczął proces wdrażania metod ekologicznych, a ponadto, że zaświadczenia te stanowią, w rozumieniu § 8 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, dowód że gospodarstwo rolne znajduje się w okresie przestawiania na produkcję metodami ekologicznymi. W analizowanym kontekście podkreślenia również wymaga, że dołączone przez skarżącego do oświadczenia z dnia 28 sierpnia 2008 r. zaświadczenia Ekogwarancji PTRE sp. z o.o. są zaświadczeniami pochodzącymi od jednostki certyfikującej, w rozumieniu ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz.U. Nr 116 poz. 975), która uzyskała moc obowiązującą z dniem 16 sierpnia 2009 r. uchylając dotychczas obowiązującą ustawę z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym. Z art. 28 ust. 5 nowej ustawy o rolnictwie ekologicznym wynika, co do zasady, że upoważnienia wydane jednostkom certyfikującym na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują ważność. W związku z powyższym skargę T. W., jako uzasadnioną należało uwzględnić, a w konsekwencji uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, jako wydane na ruszeniem przepisów postępowania oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego o istotnym wpływie na wynik sprawy. Ponownie orzekając w sprawie, organy administracji publicznej uwzględnią normatywną treść zasad legalizmu i prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) oraz zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), podstawowych z punktu widzenia ustalenia prawidłowej podstawy faktycznej wydawanego w sprawie rozstrzygnięcia. Uwzględnią również, wskazany wyżej kierunek wykładni przepisu § 8 ust. 3 pkt 1 w związku z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Następnie, stosownie do dyrektyw wypływających z przywołanych przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i przy uwzględnieniu wskazanego kierunku wykładni przywołanych przepisów prawa materialnego, we wszczętym z urzędu postępowaniu w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego wydadzą adekwatne do nich rozstrzygnięcie, które uzasadnią w sposób czyniący zadość art. 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w związku z art. 135 w związku z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak na wstępie. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 200 i art. 205 § 1 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło