I SA/Lu 456/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Protokolant Referent Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 października 2012 r. sprawy ze skargi A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. W związku z faktem, że w zaskarżonej decyzji, jako stronę postępowania, wskazano A w M. Oddział w Z., a skarga wniesiona została przez B w M. Oddział w Z. zauważyć należy, że z akt administracyjnych i akt sądowych wynika, iż nieruchomości będące przedmiotem opodatkowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją wykazane zostały w deklaracji podatkowej na 2007 r. przez C w Z., która w dniu 28.02.2007 r. przejęta została przez D w O. będącą jej następcą prawnym, zgodnie z art. 494 ksh i art. 93 § 2 pkt 1 ordynacji podatkowej. Spółka przejmująca w dniu 1.03.2007 r. utworzyła swój oddział w Z., a w kolejnych latach zmieniała nazwę i siedzibę na: E, F w M., A w M. W dniu 2.04.2012 r. nastąpiło przekształcenie Spółki i obecnie jej następcą prawnym (art. 553 ksh i art. 93a § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej) jest skarżąca B w M.. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...], określającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2007 r. w kwocie 223.616 zł i określiło to zobowiązanie w kwocie 192.757 zł. Postępowanie podatkowe w sprawie wszczęte zostało w dniu 10.08.2010 r. w związku z ustaleniami dokonanymi w toku kontroli podatkowej przeprowadzonej w zakresie podatku od nieruchomości i podatku od środków transportowych na 2009 r. oraz złożoną w dniu 3.08.2010 r. Korektą deklaracji na podatek od nieruchomości na 2007 r. Organ I instancji przeprowadził dowód z opinii biegłego dla oceny, czy obiekt budowlany, określany przez Spółkę w dokumentacji jako "ekspedycja pasz-zbiorniki", jest budynkiem czy budowlą, co było przedmiotem sporu po złożeniu korekty deklaracji, a następnie decyzją z dnia [...] określił zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2007 r. w kwocie 223.616 zł. Odwołanie od tej decyzji wniósł w imieniu Spółki adwokat B.P. przedkładając podpisane przez dwóch prokurentów Spółki pełnomocnictwo z dnia 21.03.2011 r. udzielone "w sprawie złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]". Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 233 § 2 ordynacji podatkowej, uchyliło decyzję organu I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] doręczając ją Spółce oraz adwokatowi B. P., który w dniu 26.09.2011 r. wniósł odwołanie od tej decyzji nie składając przy nim pełnomocnictwa i wykazania reprezentacji Spółki, a jedynie w petitum odwołania wskazując na "opłacone pełnomocnictwo w aktach". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podało, że zmniejszenie wymiaru podatku jest skutkiem uwzględnienia zarzutu odwołania o braku podstaw prawnych do określenia wobec Spółki zobowiązania podatkowego w części rat podatku za styczeń i luty 2007 r. Jednocześnie nie uwzględniło zarzutu odwołania w zakresie zakwalifikowania obiektu budowlanego ekspedycji pasz uznając go za budowlę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji zarzucając naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 210 § 1 ordynacji podatkowej /Dz.U.2005.8.60 ze zm. – dalej: "op"/ oraz art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U.2006.95.613 ze zm./ poprzez sprzeczną z dokonanymi ustaleniami ocenę, że obiekt ekspedycji pasz jest budowlą, a nie budynkiem. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z istotnym naruszeniem art. 233 § 1 pkt 2 lit. a op wskutek merytorycznego rozpoznania odwołania zawierającego brak formalny, który nie został konwalidowany z zastosowaniem art. 169 § 1 op. Dokonana przez Sąd ocena, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, zobowiązuje do uchylenia decyzji niezależnie od zarzutów skargi /art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U.2012.270– dalej: "ppsa"/. Z akt podatkowych wynika, że adwokat B. P. złożył jedynie pełnomocnictwo z dnia 21.03.2011 r. /k.51/ - bez wykazania umocowania reprezentantów Spółki, do dokonania jednej czynności procesowej – złożenia odwołania od decyzji z dnia [...]., stąd umocowany był do działania w imieniu Spółki "w sprawie" wszczętej odwołaniem z dnia 23.03.2011 r. /k.52/ i zakończonej decyzją organu odwoławczego z dnia [...] /k.54/. Zgodnie z art. 137 § 2 op pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu, a w zakresie nieuregulowanym w ordynacji podatkowej do pełnomocnictwa stosuje się przepisy prawa cywilnego /art. 137 § 4 op/. Zgodnie z art. 88 kpc, pełnomocnictwo może być albo procesowe – ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw – albo do niektórych tylko czynności procesowych. Zgodnie z art. 92 kpc, zakres umocowania ocenia się według treści pełnomocnictwa oraz przepisów prawa cywilnego, w tym art. 65 kc. Okoliczność, że pełnomocnictwo z dnia 21.03.2011 r., udzielone w zakresie /"w sprawie"/ wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...], nie stanowiło umocowania do procedowania z udziałem adwokata B.P. po zakończeniu postępowania odwoławczego decyzją kasacyjną z dnia [...], nie budziła chyba wątpliwości ani organów podatkowych, ani Spółki, skoro o wszystkich czynnościach podejmowanych po tej dacie powiadamiana była Spółka, jako strona postępowania, i jej również doręczone zostały wydane w sprawie postanowienia i decyzje, stosownie do art. 145 § 1 op. Zgodnie z ogólną zasadą procedury cywilnej dotyczącą pełnomocnictwa, każde działanie osoby nieumocowanej może zostać potwierdzone przez mocodawcę i wywołuje wówczas skutki prawne. Niewątpliwie złożenie odwołania od decyzji z dnia [...] mogło być uznane za "naglącą" czynność procesową", o której mowa w art. 97 § 1 kpc, jednakże aprobata tej czynności, jako skutecznej – pomimo braku pełnomocnictwa – poprzedzona być powinna albo następczym wydaniem pełnomocnictwa, które tożsame będzie z zatwierdzeniem czynności albo dokonaniem czynności procesowej przez stronę z potwierdzeniem czynności dokonanej przez adwokata działającego w imieniu strony, lecz przez nią nieumocowanego. Zastosowaniu tej procedury, stosownie do art. 137 § 4 op, służy art. 169 § 1 op, zgodnie z którym, jeżeli podanie /w tym – odwołanie – art. 168 § 1 op/ nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa /w tym – wskutek braku podpisu – art. 168 § 3 op/, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Dla oceny skuteczności odwołania od decyzji z dnia [...], doręczonej Spółce w dniu 28.08.2011 r., wniesionego w imieniu Spółki przez adwokata B.P. w dniu 26.09.2011 r., organ podatkowy /I instancji, a obecnie – po przekazaniu akt, zgodnie z art. 227 op – organ II instancji/ powinien więc wezwać wnoszącego odwołanie adwokata do usunięcia braku formalnego odwołania i złożenia pełnomocnictwa. W przypadku nie złożenia pełnomocnictwa przez adwokata organ, również w trybie art. 169 § 1 op, powinien wezwać Spółkę do podpisania odwołania z wykazaniem umocowania do jej reprezentacji, a to dla ewentualnego potwierdzenia czynności dokonanej przez adwokata w jej imieniu, lecz bez umocowania. W przypadku bezskuteczności tych wezwań, organ podatkowy zobowiązany byłby do zastosowania art. 169 § 4 op w związku z art. 235 op i orzeczenia o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania. W przypadku uzupełnienia braku formalnego odwołania, organ odwoławczy powinien następnie ocenić, czy spełnia ono warunki określone w przepisach szczególnych dotyczących odwołań /art. 220 § 1, art. 222 i art. 223 op/ i dopiero po pozytywnych ustaleniach w tym zakresie, wykluczających zastosowanie art. 228 op, przystąpić do merytorycznego rozpoznania zarzutów odwołania. Ustaleń wstępnych organ odwoławczy dokonać powinien na podstawie zgromadzonej z udziałem Spółki dokumentacji, w tym pełnych odpisów z krajowego rejestru sądowego przedsiębiorców, pozwalającej na wykazanie przez Spółkę, że jest następcą prawnym w rozumieniu przepisów prawa podatkowego kolejno przejmowanych i przekształcanych podmiotów, w tym C, posiadającym przymiot strony postępowania podatkowego wszczętego w dniu 10.08.2010 r. z udziałem F w M. Oddział w Z. Ustalenia Sądu w tym zakresie czynione były wyłącznie dla prawidłowego nadania biegu wniesionej doń skardze. Nie dokonanie ustaleń w zakresie braków formalnych odwołania uniemożliwiało jego merytoryczne rozpatrzenie, a w konsekwencji – merytoryczną kontrolę zaskarżonej decyzji z odniesieniem do zarzutów podniesionych w skardze. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa uchylił zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 152 ppsa orzekł o jej nie wykonaniu, a o kosztach orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 ppsa oraz § 6 pkt 5 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. /Dz.U.163.1348 ze zm./.