I SA/Lu 462/04
PostanowienieWSA w Lublinie2005-03-04
Skład orzekający: Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Ryniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony postępowanie sądowe w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowej powinno zostać umorzone, jeśli prawo do domagania się umorzenia ma charakter osobisty i nie podlega dziedziczeniu?Ratio decidendi
W przypadku śmierci strony w toku postępowania sądowego, gdy przedmiotem postępowania są prawa ściśle związane z osobą zmarłego, które nie podlegają dziedziczeniu, sąd umarza postępowanie. Prawo do domagania się umorzenia zaległości podatkowej ma charakter osobisty i nie przechodzi na spadkobierców, dlatego w takiej sytuacji należy umorzyć postępowanie.Stan faktyczny
Skarżący S. B. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku VAT. W trakcie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie skarżący zmarł. Sąd ustalił, że prawo do domagania się umorzenia zaległości podatkowej ma charakter osobisty i nie podlega dziedziczeniu.Rozstrzygnięcie
Postępowanie umorzyć.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Ryniec po rozpoznaniu w dnia 4 marca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 sierpnia 2004 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące IV-VIII 2003 r. p o s t a n a w i a : - postępowanie umorzyć
Dnia 8 września 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła skarga S. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do sierpnia 2003 r.
Ze zwrotnego poświadczenia odbioru pisma wzywającego S. B. do uiszczenia wpisu sądowego od przedmiotowej skargi wynika, że adresat zmarł (k-34).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
W sytuacji, gdy w trakcie postępowania przed sądem administracyjnym nastąpi śmierć skarżącego, stosownie do art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postępowanie powinno ulec zawieszeniu, jednak z tym zastrzeżeniem, że nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego (art. 124 § 3 wyżej cytowanej ustawy).
Z kolei art. 161 § 1 pkt 2 przewiduje wydanie przez Sąd postanowienia o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
Przy tak określonym stanie prawnym niezbędnym jest ustalenie charakteru prawa podatnika do domagania się od organów podatkowych umorzenia zaległości podatkowej.
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) spadkobiercy podatnika przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy, z zastrzeżeniem § 2. Przepis § 2 zawarty w art. 97 Ordynacji podatkowej dotyczy praw o charakterze niemajątkowym, które na podstawie przepisów prawa podatkowego przechodzą na spadkobierców pod warunkiem dalszego prowadzenia tej działalności na ich rachunek.
Możliwość umorzenia zaległości podatkowej określona w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej istnieje w przypadkach uzasadnionych przede wszystkim własnym interesem podatnika. Jest to interes o charakterze osobistym, a działanie organów sprowadza się w istocie do oceny sytuacji materialnej i życiowej osoby, która wniosła o wydanie rozstrzygnięcia we wnioskowanym zakresie. Prawo domagania się umorzenia zaległości podatkowej jest więc prawem o charakterze osobistym, związanym ściśle z osobą podatnika.
W świetle art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej spadkobiercy mają prawo do przejęcia jedynie majątkowych praw i obowiązków podatnika. Przepis ten nie zezwala na przejęcie praw o charakterze osobistym, niemajątkowym, a więc także prawa podatnika do domagania się umorzenia jego zaległości podatkowej. Prawo to nie podlega także dziedziczeniu w świetle przepisów Kodeksu cywilnego (art. 922 K.c.).
W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym wobec śmierci strony postępowanie przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym w Lublinie w przedmiocie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2, należało umorzyć.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło