I SA/Lu 462/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku leśnym za 2010 r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący w piśmie z dnia 12 sierpnia 2011 r. zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku opłacenia wpisu. Wniosek powyższy został potraktowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, w związku z czym skarżący został wezwany do wypełnienia urzędowego formularza wniosku na druku PPF. Skarżący w terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku zaznaczając, iż domaga się całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z unormowaniem art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, co do zasady ponosi koszty swojego udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym, chyba, że przepis szczególny zwalnia ją od tego obowiązku. W przedmiotowej sprawie brak jest unormowania prawnego, które zwalniałoby stronę od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w wyżej cytowanym art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej strony ubiegającej się o taką pomoc, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Zaznaczyć należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej do kosztów sądowych należy zaliczyć koszt wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł (§ 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczany na skutek zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od ewentualnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz.2192/ i § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) . Przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiąca pomoc państwa powinna być stosowana wobec osób, które pomimo największych starań, nie mogą tych kosztów uiścić ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną. Jak wynika z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwojgiem dzieci. W skład majątku skarżącego wchodzą: dwa mieszkania (o pow. [...] m2 i [...] m2); nieruchomość rolna o pow. ok. [...] ha; działka rekreacyjna (nie podano jej wielkości); zasoby pieniężne w papierach wartościowych stanowiące kwotę ok. [...] zł; samochód osobowy o wartości [...] zł. Ponadto z akt sprawy administracyjnej wynika, że skarżący jest posiadaczem samoistnym udziału [...] części z [...] ha lasu. Na miesięczny dochód rodziny wynoszący [...] zł składa się wynagrodzenie za pracę skarżącego w kwocie [...] zł, alimenty i świadczenia rodzinne w kwocie [...] zł oraz dochód z wynajmu mieszkania w wysokości [...] zł. W realiach przedmiotowej sprawy, oceniając możliwości płatnicze skarżącego ponoszenia w toczącym się postępowaniu kosztów sądowych, stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa i finansowa skarżącego i jego rodziny nie należy do szczególnie trudnych. Skarżący i jego rodzina mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (w tym jedno z dwu posiadanych mieszkań wynajmują, co stanowi stałe źródło dochodu rodziny). Skarżący jest właścicielem majątku nieruchomego (dwa mieszkania, nieruchomość rolna i działka rekreacyjna) i ruchomego (samochód osobowy o wartości ok. [...] zł), nie można go zatem uznać za osobę ubogą. Sytuacja finansowa skarżącego i jego rodziny jest stabilna – skarżący uzyskuje stały dochód tytułem wynagrodzenia za pracę i wynajmu mieszkania, żona skarżącego otrzymuje alimenty i świadczenia rodzinne, skarżący posiada również zasoby finansowe w postaci papierów wartościowych na kwotę ok. [...] zł. Ponadto skarżący może uzyskiwać dochód z posiadanej nieruchomości rolnej. Porównując wielkość kosztów sądowych w sprawie niniejszej do przedstawionej przez skarżącego sytuacji majątkowej i finansowej, brak jest podstaw do uznania, że ich opłacenie nastąpiłoby z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego i rodziny. Reasumując powyższe, skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek określonych przepisem art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, warunkujących przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.