I SA/Lu 465/11
PostanowienieWSA w Lublinie2011-11-25
Skład orzekający: Małgorzata Fita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca działalność gospodarczą, mimo posiadania dochodów i majątku, może zostać zwolniona z wpisu sądowego w częściowym zakresie, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżący, dysponując miesięcznym dochodem w kwocie wskazanej we wniosku, jest w stanie wygospodarować środki na wpis sądowy, nawet uwzględniając wydatki na utrzymanie rodziny i spłatę kredytów. Sąd podkreślił, że wydatki związane ze spłatą kredytów nie mają pierwszeństwa przed należnościami sądowymi, które stanowią daninę publicznoprawną.Stan faktyczny
Skarżący A.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia z wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku akcyzowego. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochód, ale jednocześnie spłaca zadłużenia, kredyty i utrzymuje rodzinę. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący złożył sprzeciw, zarzucając nieuwzględnienie jego sytuacji majątkowej. Sąd rozpoznał wniosek ponownie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od wpisu sądowego od wniesionej skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Fita po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za poszczególne miesiące 2004 r. - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi p o s t a n a w i a : - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od wpisu sądowego od wniesionej skargi
W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnika A. S. do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości [...] skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest osoba prowadząca działalność gospodarczą (handel obwoźny artykułami spożywczymi przy wykorzystaniu 2 samochodów), z której to dochód za okres od stycznia do czerwca 2011 r. wyniósł [...]. Z tytułu uprzednio prowadzonej działalności w zakresie wypieku pieczywa spłaca zadłużenie [...],spłaca też kredyty: na samochód – [...] kredyt bieżący – [...] oraz kredyt hipoteczny – [...].
Z dochodów uzyskanych z działalności gospodarczej utrzymuje się rodzina skarżącego: pomagająca w działalności gospodarczej żona i 17-letni syn.
Oświadczył też, że w skład posiadanego majątku wchodzą: nieruchomość o pow. [...] zabudowana budynkiem mieszkalnym, stanowiącym wspólność majątkową małżeńską oraz działkę rolną [...]
W wykonaniu wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów skarżący nadesłał do Sądu oświadczenie o średnich miesięcznych wydatkach w ich gospodarstwie domowym, z których wynikało, że strona ponosi miesięczne wydatki na: podatek od nieruchomości za rok – [...] energię elektryczną za 2 miesiące – [...] gaz za 2 miesiące – [...] telefon – [...], utrzymanie syna (II klasa Liceum w L.) – [...], wodę – [...], wywóz szamba i śmieci [...], leki – [...], spłatę kredytu. Do oświadczenia skarżący dołączył kserokopie faktur, nakazu płatniczego, wyciągów z rachunków bankowych.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie po rozpoznaniu wniosku A.S., postanowieniem z dnia 28 października 2011r. odmówił przyznania prawa pomocy.
Od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącego złożył sprzeciw, zarzucając sprzeczność ustaleń Referendarza sądowego z treścią złożonych przez stronę oświadczeń i dokumentów, zwłaszcza co do miesięcznych dochodów, którymi dysponuje oraz nieuwzględnienie ciążących na nim długów z tytułu uprzednio prowadzonej piekarni, jak również zaległości podatkowych objętych rozpatrywaną skargą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z art. 246 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, beż uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
W ocenie Sądu, przedstawiona we wniosku oraz wynikająca z załączonych dodatkowych wyjaśnień sytuacja majątkowa skarżącego uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.
Wykładnia art. 246 ( 1 prowadzi do wniosku, iż zasadą jest, że strona powinna partycypować w kosztach postępowania, wobec tego należy przyjąć, że jeżeli po zaspokojeniu najbardziej elementarnych potrzeb skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie, pozostają jakiekolwiek środki finansowe, to strona zobowiązana jest – na miarę swoich możliwości - w tych kosztach uczestniczyć.
Przyjmując nawet wydatki w kwotach wskazanych przez samego skarżącego w oświadczeniu nadesłanym na wezwanie Sądu w postaci miesięcznych kosztów energii elektrycznej, gazu, wody, leków, wywozu śmieci oraz utrzymania syna (co miesięcznie daje kwotę ok. [...]) i nawet biorąc pod uwagę, że oprócz tego 3-osobowa rodzina skarżącego ponosi niewątpliwie wydatki na artykuły żywnościowe czy środki czystości, których dokładnej wysokości nie podaje, oraz zobowiązana jest uiszczać podatek od nieruchomości związanych z prowadzoną przez A.S. działalnością gospodarczą (co w przeliczeniu na miesiąc daje kwotę ponad [...]), nie można przyjąć, że nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od wniesionej skargi, osiągając dochód miesięczny wskazany we wniosku – [...]
W ocenie Sądu, dysponując takim miesięcznym dochodem, strona jest w stanie wygospodarować środki pieniężne na jego uiszczenie, nawet biorąc pod uwagę, że w sprawie o sygn. I SA/Lu 465/11 zobowiązana jest do zapłaty kwoty wpisu w wysokości [...] przy czym nie bez znaczenia jest okoliczność, że z obowiązkiem zapłaty wpisu w konkretnej wysokości liczyła się juz w miesiącu lipcu, kiedy to została wezwana przez Sąd do jego uiszczenia, i konieczność poniesienia tego wydatku powinna brać pod uwagę, planując swój miesięczny budżet.
W odniesieniu do konieczności spłaty przez skarżącego zaciągniętych kredytów, wskazać należy, że tego rodzaju wydatki nie mają pierwszeństwa przed należnościami związanymi z prowadzonymi postępowaniami sądowymi. Jak często podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki skarżącej nie mogą być w stosunku do tych opłat traktowane priorytetowo (por. post. NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.).
Rozstrzygniecie oparto na podstawie przepisu art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło