I SA/Lu 467/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (spr.), WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Protokolant Stażysta Magda Gryzek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A S. A. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych - oddala skargę I SA/Lu 467/06 UZASADNIENIE Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia A SA w W., postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 /, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2006 r. w sprawie kosztów egzekucyjnych ustalonych w wysokości 1.513,70 zł, obciążających zobowiązanego - A SA Zakład Gospodarowania Nieruchomościami. Organ ustalił, że postępowanie egzekucyjne było prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego numer [...], wystawionego przez Urząd Miasta przeciwko A SA Zakładowi Gospodarowania Nieruchomościami. Tytułem tym objęto zaległy podatek od nieruchomości za maj 2004 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Egzekucja została skierowana do rachunku bankowego zobowiązanego. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu w dniu 25 października 2004 r. W dniu 3 października 2005 r. zobowiązana Spółka wystąpiła do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego o wydanie postanowienia w sprawie kosztów postępowania egzekucyjnego, o ile postępowanie zostało zakończone. Pismem z dnia 26 stycznia 2006 r. wierzyciel poinformował organ egzekucyjny, że zobowiązana Spółka w całości uregulowała egzekwowaną należność. Postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego określił wysokość kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązaną Spółkę z tytułu realizacji tytułu wykonawczego w kwocie 1.513,70 zł. W zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego zobowiązana Spółka podnosiła zarzut przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego z naruszeniem art. 19, art. 22 § 2 i § 3, art. 29 § 2 w związku z art. 27 § 1 pkt 1, 5, 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na tej podstawie formułowała stanowisko, że obciążenie jej kosztami postępowania egzekucyjnego, które zostało wszczęte i przeprowadzone niezgodnie z prawem narusza art. 64c § 1 i § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu stanął na stanowisku, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte zgodnie z wymogami z art. 26 § 1 i § 5 powoływanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Doręczony zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zawierał prawidłowe pouczenie o prawie i terminie zgłoszenia organowi egzekucyjnemu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego / art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /. Zgodnie z art. 33 pkt 9 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji może dotyczyć prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ oraz wadliwości tytułu wykonawczego w świetle wymogów określonych w art. 27 § 1 tej ustawy. Zobowiązana Spółka w toku egzekucji nie zgłaszała zarzutów. Podnoszenie tej treści argumentów w zażaleniu na postanowienie w przedmiocie kosztów egzekucyjnych nie znajduje uzasadnienia prawnego i nie mogą one podlegać uwzględnieniu. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że organ egzekucyjny prawidłowo zastosował środek egzekucyjny z art. 1a pkt 12 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 64c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego. Orzeczone koszty obejmują opłatę manipulacyjną oraz opłatę za dokonaną czynność egzekucyjną / art. 64 § 1 pkt 4, § 6, § 7 i § 9 pkt 2, § 10 tej ustawy /. Zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych /art. 64 § 8 tej ustawy /. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, w tych okolicznościach obciążenie zobowiązanej Spółki kosztami egzekucyjnymi jest uzasadnione. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A SA w W. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji. Skarżąca Spółka zarzuciła: - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 64c § 1 i § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wobec przyjęcia, że naruszenie art. 29 § 2 w związku z art. 27 § 1 pkt 1, 5 i 7 tej ustawy może być tylko podstawą zarzutu z art. 33 tej ustawy, a nie świadczy o niezgodnym z prawem wszczęciu i prowadzeniu egzekucji w rozumieniu art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; - naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia omówienia przyczyn nieuznania zarzutu naruszenia art. 29 § 2 w związku z art. 27 § 1 pkt 1, 5 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; - naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a., poprzez pominięcie okoliczności wszczęcia egzekucji z naruszeniem prawa i w rezultacie uznanie za dopuszczalne czerpanie zysków przez organ egzekucyjny z postępowania egzekucyjnego wszczętego i prowadzonego niezgodnie z prawem. Nadto skarżąca Spółka wnioskowała o orzeczenie, że: - pominięcie w tytule wykonawczym podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności, prawidłowego oznaczenia wierzyciela i jego pieczęci urzędowej, stanowią o naruszeniu art. 27 § 1 pkt 1, 5 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i w tej sytuacji wadliwy tytuł egzekucyjny nie mógł stanowić podstawy wszczęcia i prowadzenia egzekucji, a organ egzekucyjny miał obowiązek zwrócić taki tytuł wierzycielowi na podstawie art. 29 § 2 tej ustawy; - A SA należy się zwrot kwot pobranych tytułem kosztów postępowania egzekucyjnego wraz z odsetkami od dnia ich pobrania. Skarżąca Spółka żądała w skardze zasądzenia kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. W toku postępowania sądowego, w dniu 13 listopada 2006 r., do akt wpłynęło pismo strony skarżącej, w którym ponawiała stanowisko przedstawione w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / sądy administracyjne kontrolują działalność organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądowa kontrola legalności dokonywana jest w granicach sprawy administracyjnej rozstrzygniętej zaskarżonym aktem. Przedmiotem tej sprawy są koszty postępowania egzekucyjnego, którymi została obciążona skarżąca Spółka, jako podmiot zobowiązany w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Okolicznością bezsporną jest, że przeciwko skarżącej Spółce został wystawiony tytuł wykonawczy numer [...], doręczony zobowiązanej Spółce w dniu 25 października 2004 r. Na jego podstawie zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne w myśl art. 26 § 1 i § 5 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. /. Organ egzekucyjny zastosował ustawowo określony środek egzekucyjny, wymieniony w art. 1 pkt 12a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zawiadomienie o dokonanej czynności egzekucyjnej zostało doręczone zobowiązanej Spółce w dniu 25 października 2004 r. Poza sporem jest także ta okoliczność, że zobowiązana Spółka uiściła wierzycielowi egzekwowaną należność pieniężną w toku postępowania egzekucyjnego / pismo wierzyciela z dnia 26 stycznia 2006 r. /. Na wniosek zobowiązanej Spółki z dnia 29 września 2005 r. organ egzekucyjny wydał postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych zgodnie z art. 64c § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny prawidłowo dochodził kosztów egzekucyjnych na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na egzekwowaną należność na podstawie art. 64c § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny zasadnie kosztami postępowania egzekucyjnego obciążył zobowiązanego. Tak stanowi art. 64c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W sprawie nie zachodziły wyłączenia przewidziane w art. 64c § 2 - § 4 tej ustawy. Zasadnie organ egzekucyjny stwierdza, że dla obciążenia zobowiązanego kosztami egzekucji nie ma znaczenia, że uiścił egzekwowaną należność poza trybem egzekucyjnym, bezspornie w toku postępowania egzekucyjnego / po dokonaniu czynności egzekucyjnej /. W myśl art. 64 § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych. Zasadne jest stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, że zarzuty zawarte w zażaleniu faktycznie zmierzały do zmiany przedmiotu sprawy, rozstrzygniętej postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego. Przedmiotem sprawy były wyłącznie koszty postępowania egzekucyjnego, o których organ egzekucyjny orzekł na wniosek zobowiązanej Spółki. Postanowienie określające te koszty wyczerpująco rozstrzygnęło o żądaniu wniosku. Należy stwierdzić, że zawarte w skardze zarzuty nie mogą stanowić podstawy do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Jak zostało wskazane na wstępie, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny przy rozstrzyganiu jest związany granicami sprawy. Zarzuty skarżącej Spółki wykraczają poza granice tej sprawy, której przedmiotem są koszty postępowania egzekucyjnego. Bezspornie skarżąca Spółka w toku postępowania egzekucyjnego nie kwestionowała prawidłowości tytułu wykonawczego w świetle wymogów z art. 27 § 1 pkt 1 – 11 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ani właściwości miejscowej organu egzekucyjnego. Nie korzystała z prawa do złożenia zarzutów na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Doręczony jej odpis tytułu wykonawczego zawierał pouczenie o prawie i terminie złożenia zarzutów. Zobowiązana Spółka także nie występowała z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego, opartym na art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pozostając bierną, pozbawiła się możliwości uniknięcia postępowania egzekucyjnego na podstawie przedstawionego tytułu wykonawczego. Zarzuty dotyczące przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego / wadliwości tytułu wykonawczego, prowadzenia postępowania przez organ egzekucyjny niewłaściwy miejscowo / nie mogą być skutecznie podnoszone na etapie orzekania przez organ egzekucyjny w sprawie kosztów egzekucji, kiedy postępowanie egzekucyjne jest już zakończone. Strona skarżąca błędnie odczytuje przepis art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stanowi on, że jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela z zastrzeżeniem zawartym w § 3a. Przepis art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie ma zastosowania w sprawie niniejszej. Zwrot "okaże się" oznacza, że niezgodne z prawem prowadzenie egzekucji musi zostać ustalone / przesądzone / orzeczeniem organu administracji publicznej w jednym z incydentalnych trybów przewidzianych dla postępowania egzekucyjnego w administracji. W żadnym razie przepis art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przyznaje organowi egzekucyjnemu uprawnienia do samodzielnej kontroli czy postępowanie egzekucyjne zostało przeprowadzone zgodnie z prawem, jako przesłanki postanowienia w sprawie kosztów egzekucji. Po zakończeniu postępowania egzekucyjnego / wobec wykonania w jego toku obowiązku objętego tytułem wykonawczym /, wydając postanowienie w sprawie kosztów postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny nie jest uprawniony samodzielnie przesądzić czy istniały podstawy do zwrotu tytułu wykonawczego na podstawie art. 29 § 2, do wniesienia zarzutu z art. 33 czy umorzenia postępowania egzekucyjnego w myśl art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podsumowując, formułowanie zarzutów naruszenia właściwości miejscowej organu egzekucyjnego czy art. 27 § 1 pkt 1, 5 i 7 i art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po zakończeniu postępowania egzekucyjnego nie może stanowić samodzielnej podstawy do badania czy egzekucja została wszczęta i prowadzona zgodnie z prawem w świetle art. 64c § 3 tej ustawy. Nie może wyłączać zastosowania reguły z art. 64c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zasadnie więc organ egzekucyjny stwierdza, że zobowiązana Spółka ponosi koszty egzekucji, zgodnie z regułą określoną w art. 64c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W tych okolicznościach sprawy nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. Nie można podzielić stanowiska strony skarżącej, by obciążenie zobowiązanego kosztami egzekucji miało stanowić nieuprawnione przysporzenie majątkowe dla organu egzekucyjnego. Takie stwierdzenie strony skarżącej jest pozbawione podstawy prawnej. Stanowisko organu egzekucyjnego, jako zgodne z prawem, nie narusza interesu społecznego, słusznego interesu strony czy zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Wbrew stanowisku skarżącej Spółki zaskarżone postanowienie nie narusza art. 124 § 2 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Jego uzasadnienie wyczerpująco przedstawia istotne okoliczności w tej sprawie / oparte na dokumentach / i podstawę prawną rozstrzygnięcia. Żądanie skarżącej Spółki wydania rozstrzygnięcia o treści określonej w pkt 2 żądania skargi pozostaje poza zakresem kognicji sądu administracyjnego. Sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonego aktu. Natomiast nie może zastępować rozstrzygnięć organów administracji Z tych względów wobec niezasadności skargi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.