I SA/Lu 474/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca) WSA Krystyna Czajecka-Szpringer Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi B.-B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] Prezes Z. U. S. (ZUS) utrzymał w mocy decyzję ZUS z [...] sierpnia 2020 r. odmawiającą P. B.-B. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w L. (Spółka) zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (składki) za okres od marca do maja 2020 r. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy: W wyniku rozpatrzenia wniosku Spółki złożonego [...] kwietnia 2020 r. ZUS mocą decyzji z [...] maja 2020 r. odmówił zwolnienia z obowiązku opłacania wymienionych należności składkowych za okres od marca do maja 2020 r. Spółka zaskarżyła tę decyzję. W środku zaskarżenia złożonym [...] czerwca 2020 r. Spółka domagała się "reklamacji" odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Jednocześnie wraz z tym środkiem zaskarżenia Spółka [...] czerwca 2020 r. złożyła kolejny formularz RDZ w tym samym przedmiocie. Tłumaczyła w "reklamacji", że składa nowy wniosek, w którym zmieniła zapis w pkt [...] z "nie" na "tak". ZUS decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2020 r. W sprawie sygn. I SA/Lu 473/21 wyrokiem z 24 listopada 2021 r. skarga Spółki na decyzję ZUS z [...] listopada 2020 r. nr [...] została oddalona. Jednocześnie ZUS odrębnie rozpatrzył wniosek Spółki złożony [...] czerwca 2020 r. i ponownie decyzją z [...] sierpnia 2020 r. odmówił Spółce zwolnienia z obowiązku opłacania wymienionych należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. Następnie zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] ZUS utrzymał w mocy decyzję z [...] sierpnia 2020 r. W motywach kontrolowanych decyzji z [...] sierpnia 2020 r. i [...] listopada 2020 r. nr [...] ZUS powielił argumenty faktyczne i prawne zawarte w decyzjach z [...] r. i [...] r. nr [...] r. Konsekwentnie stwierdził, że Spółka na dzień [...] grudnia 2019 r. znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej, bowiem suma niepokrytych strat stanowiła [...] zł i przekroczyła 50% kapitału zarejestrowanego (podstawowego) na poziomie [...] zł. W takiej sytuacji, zdaniem ZUS, Spółce nie przysługuje wnioskowane zwolnienie z obowiązku opłacania należności składkowych. ZUS powołał się w tej mierze na Komunikat Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (Dz.U.UE.C.2020.91I.1 ze zm.) oraz na art. 2 pkt 18 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.U.UE.L.2014.187.1 ze zm.). Spółka złożyła skargę na decyzję ZUS z [...] listopada 2020 r. nr [...]. Argumentowała, że uzyskała dofinansowanie, bowiem wspólnik Spółki zlecił przeniesienie [...] zł z pożyczki udzielonej Spółce w 2016 r. na zmniejszenie "straty kapitału zarejestrowanego". W związku z tym, zdaniem Spółki, spełniła warunki do uzyskania wnioskowanego zwolnienia. Zaznaczyła, że wszystkie zobowiązania płaci na bieżąco. ZUS, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn nieobjętych wnioskami i zarzutami sformułowanymi przez Spółkę. W myśl art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 ze zm. - P.p.s.a.) sąd, kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, nie jest związany wnioskami i zarzutami zawartymi w skardze. Oznacza to, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek uwzględnić wszystkie naruszenia prawa istotne dla wyniku sprawy, także te, które zostały pominięte w skardze. Realizując ten obowiązek, poza granicami skargi należy zauważyć, że wnioski Spółki złożone do ZUS [...] kwietnia 2020 r. i [...] czerwca 2020 r. miały ten sam przedmiot i pochodziły od tego samego wnioskodawcy. Każdorazowo Spółka domagała się zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za czas od marca do maja 2020 r. Złożenie kolejnego formularza RDZ [...] czerwca 2020 r. było reakcją Spółki na stanowisko ZUS przyjęte w decyzji z [...] maja 2020 r. Istota wniosku Spółki nie uległa zmianie ani od strony podmiotowej, ani przedmiotowej. Co więcej - wbrew twierdzeniom Spółki - w formularzach RDZ z [...] kwietnia 2020 r. i [...] czerwca 2020 r. każdorazowo odpowiedziała twierdząco na pytanie czy wysokość niepokrytych strat przewyższała 50% wysokości kapitału zarejestrowanego (por. pkt [...] formularza RDZ złożonego [...] kwietnia 2020 i pkt [...] formularza RDZ złożonego [...] czerwca 2020 r.). W związku z tym - co do zasady - kolejny wniosek Spółki złożony [...] czerwca 2020 r. w reakcji na decyzję ZUS z [...] maja 2020 r., kiedy nadal toczyło się postępowanie administracyjne zainicjowane jej wcześniejszym wnioskiem z [...] kwietnia 2020 r. w tym samym przedmiocie, nie mógł wszczynać odrębnego postępowania administracyjnego. Kolejny formularz RDZ złożony przez Spółkę [...] czerwca 2020 r. wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy należało natomiast potraktować wyłącznie jako przedstawienie okoliczności, mających - w przekonaniu Spółki - doprowadzić do zmiany przez ZUS stanowiska przyjętego w decyzji z [...] r. i w efekcie do uwzględnienia jej wniosku złożonego [...] kwietnia 2020 r. Wydanie przez ZUS decyzji ostatecznych w tym samym przedmiocie, wobec tego samego adresata, w tej samej dacie, które dodatkowo zostały jednocześnie doręczone, nie realizuje przesłanki stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2021.735 ze zm. - K.p.a.). Natomiast, w ocenie sądu, kontrolowane decyzje ZUS wydane kolejno [...] sierpnia 2020 r. i [...] listopada 2020 r. nr [...] istotnie naruszają art. 61 § 1 K.p.a. Złożenie przez Spółkę [...] czerwca 2020 r. kolejnego formularza RDZ w związku z zaskarżeniem decyzji ZUS z [...] maja 2020 r., zawierającego to samo żądanie, w zaistniałej sytuacji proceduralnej nie wszczynało odrębnego postępowania administracyjnego. W ten sposób Spółka konsekwentnie zmierzała do wykazania, że jej wniosek złożony [...] kwietnia 2020 r. zasługuje na uwzględnienie i ZUS w wyniku rozpatrzenia środka zaskarżenia od decyzji z [...] maja 2020 r. powinien zwolnić ją od obowiązku opłacania należności z tytułu składek za czas od marca do maja 2020 r. Zatem formularz RDZ złożony przez Spółkę [...] czerwca 2020 r. wyraźnie nawiązywał podmiotowo i przedmiotowo do okoliczności toczącego się już postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem Spółki złożonym do ZUS [...] kwietnia 2020 r. W świetle powyższego kolejny formularz RDZ złożony przez Spółkę [...] czerwca 2020 r. nie miał charakteru na tyle autonomicznego, aby mógł być zasadnie potraktowany przez ZUS jako odrębny wniosek wszczynający nowe postępowanie administracyjne. Zatem w istocie rzeczy kontrolowane decyzje ZUS z [...] sierpnia 2020 r. i [...] listopada 2020 r. nr [...] zostały wydane bez nowego, autonomicznego wniosku Spółki. Z powodów omówionych wyżej należało uchylić zaskarżoną decyzję wraz z decyzją ZUS z [...] sierpnia 2020 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.