I SA/Lu 477/05

WyrokWSA w Lublinie2005-12-21

Skład orzekający: Halina Chitrosz, Krystyna Czajecka-Ryniec, Anna Kwiatek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatniczka, która twierdzi, że złożyła pisemne oświadczenie o zrzeczeniu się opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w ustawowym terminie, wykazała ten fakt w sposób wystarczający, aby móc rozliczać podatek na zasadach ogólnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatniczka nie wykazała w sposób wystarczający faktu złożenia pisemnego oświadczenia o zrzeczeniu się opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w ustawowym terminie. Brak dowodu złożenia takiego oświadczenia, mimo podjętych przez organy działań dowodowych, skutkował utrzymaniem w mocy decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym. Na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia spełnienia warunku pozwalającego na wyłączenie zryczałtowanej formy opodatkowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2002 r. Podatniczka twierdziła, że złożyła pisemne oświadczenie o zrzeczeniu się opodatkowania w formie ryczałtu w ustawowym terminie, co pozwoliłoby jej na rozliczanie podatku na zasadach ogólnych. Organy podatkowe nie znalazły dowodów potwierdzających złożenie takiego oświadczenia, mimo podjętych działań dowodowych, w tym przeszukania akt i zapytania do urzędu pocztowego. Podatniczka wniosła skargę do WSA, zarzucając jednostronną ocenę ustaleń faktycznych i naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Ryniec,, NSA Anna Kwiatek (spr.), Protokolant asyst. Anna Kurczuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi K.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2002 r. - oddala skargę Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania K.C., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2005 r. określającą zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2002 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do oceny ustaleń mających wyjaśnić, czy podatniczka dokonała pisemnego zrzeczenia się opodatkowania zryczałtowanej formy opodatkowania. Organy wyjaśnił, że ryczałt od przychodów ewidencjonowanych opłacają osoby prowadzące działalność gospodarczą, jeżeli w roku poprzedzającym rok podatkowy uzyskali przychody z tej działalności w kwocie nie przekraczającej 499.460 zł oraz, gdy zakres ich działalności nie został z tej formy opodatkowania wyłączony (art. 2, art. 6 i art. 8 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne Dz.U. 1998 r. Nr 144, poz. 930 ze zm.). Podatnik może zrzec się tej formy opodatkowania, jeżeli do 20 stycznia roku podatkowego złoży pisemne oświadczenie urzędowi skarbowemu o zrzeczeniu (art. 9 ust.1 ustawy). Podatniczka ze względu na rodzaj wykonywanej działalności (handel i usługi transportowe), wysokość przychodu za poprzedni rok podatkowy (386.088 zł) oraz brak zrzeczenia, powinna w 2002 r. opłacać podatek w formie zryczałtowanej. W związku z twierdzeniem podatniczki, że w ustawowym terminie złożyła zrzeczenie się opodatkowania w formie ryczałtu i uprawniona była rozliczać podatek na zasadach ogólnych, organ I instancji w dniu 4 lutego 2005 r. dokonał przeszukania akt podatkowych systemu Poltax dotyczących oświadczeń podatników o zrzeczeniu się ryczałtu oraz wystąpił do Urzędu Pocztowego z zapytaniem czy od 1.01.2002 r. do 20.01.2002 r. świadczone były usługi na rzecz podatniczki na adres Urzędu Skarbowego. W związku z zarzutami odwołania, organ I instancji ponownie przeszukał akta podatkowe podatku VAT i podatku dochodowego za 2002 r. oraz ewidencję otrzymanej korespondencji za okres od 1.12.2001 r. do 15.02.2002 r. i w sporządzonych adnotacjach stwierdzono, iż oświadczenie od podatniczki nie zostało złożone. Również przesłuchany na żądanie podatniczki listonosz nie potwierdził, by w styczniu 2002 r. przyjmował i wysyłał korespondencję podatniczki do Urzędu Skarbowego, a Rejonowy Urząd Poczty wyjaśnił, że ze względu na dwuletni okres archiwizacji nie może potwierdzić, by w styczniu 2002 r. doręczał przesyłki od podatniczki. W związku z tym organ uznał, iż wyczerpujące postępowanie dowodowe pozwoliło na ocenę, że podatniczka nie złożyła oświadczenia o zrzeczeniu się opodatkowania w formie ryczałtu i tym samym nie mogła dokonywać rozliczenia podatku na zasadach ogólnych. Za dowód w postępowaniu uznano prowadzoną przez podatniczkę księgę przychodów i rozchodów, a do wynikającego z niej i wystawionych faktur VAT przychodu zastosowano stawki podatku właściwe dla poszczególnych rodzajów działalności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K.C. wnosiła o uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając jednostronną ocenę ustaleń faktycznych oraz naruszenie art. 121 i art. 140 Ordynacji podatkowej (Dz.U. 2005 r. Nr 8, poz. 60). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja zgodna jest z prawem i wydana została z zachowaniem wymogów procedury podatkowej. W sprawie bezspornym było, że stosownie do art. 6 ust. 1 i ust. 4 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. 1998 Nr 144, poz. 930 ze zm.) przychody z działalności gospodarczej skarżącej podlegały w 2002 r. opodatkowaniu w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, bowiem w roku poprzedzającym rok podatkowy, przychód z tej działalności wyniósł 386.088 z , czyli nie przekroczył kwoty wskazanej w art. 6 ust. 4 lit.a ustawy (499.460 zł), a przedmiotem działalności była hurtowa sprzedaż owoców i świadczenie usług transportowych. Istotą sporu pozostawała okoliczność czy skarżąca, jak twierdziła w toku postępowania, złożyła urzędowi skarbowemu pisemne oświadczenie o zrzeczeniu się opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za 2002 r. w terminie do 20 stycznia tego roku, czyli, czy spełniła warunek określony w art. 9 ust. 1 i ust. 2 ustawy, umożliwiający opodatkowanie na zasadach ogólnych. O fakcie złożenia oświadczenia urzędowi skarbowemu świadczyć miało zeznanie pracownika poczty – listonosza obsługującego rejon miejsca zamieszkania skarżącej, który podał, iż w styczniu 2002 r. na prośbę skarżącej przyjął od niej w celu wysłania adresatom 2 lut 3 koperty, jednakie nie pamięta kto był adresatem i nie był informowany o zawartości tej korespondencji. Organ prawidłowo uznał, że zarówno ten dowód, jak i informacja Urzędu Poczty Ł. i w B.P. o braku ewidencji przesyłek zwykłych i konieczności przedstawienia dowodu nadania przesyłki rejestrowanej w celu reklamacji, wykluczają uznanie, iż skarżąca w ustawowym terminie złożyła urzędowi skarbowemu pisemne oświadczenie o zrzeczeniu się opodatkowania w formie ryczałtu na 2002 r. Powyższa ocena dowodów powołanych przez skarżącą znalazła potwierdzenie w wyniku sprawdzenia ewidencji korespondencji otrzymanych przez Urząd w okresie od 1.12.2001 r. do 15.02.2002 r. oraz akt podatkowych dotyczących podatku VAT i podatku dochodowego za 2002 r. przechowywanych w składnicy akt Urzędu, które to czynności organ wykonał komisyjnie i udokumentował mimo, iż skarżąca nie przedłożyła żadnego dowodu świadczącego, nawet w sposób pośredni, o fakcie złożenia (osobiście czy za pośrednictwem poczty), pisemnego oświadczenia o zrzeczeniu się ryczałtu na 2002 r. Wbrew twierdzeniom skargi, postępowanie przeprowadzone w niniejszej sprawie nie miało na celu udowodnienia, iż skarżąca nie złożyła pisma o zrzeczeniu się ryczałtu, lecz umożliwienie jej wykazania, że pismo takie złożyła. W kontekście art. 9 ust. 1 i ust. 2 ustawy, to na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia, że spełnił warunek pozwalający na wyłączenie zryczałtowanej formy opodatkowania, stąd należyta staranność w prowadzeniu własnych spraw nakazywała, aby skarżąca okazała dowód złożenia pisma w urzędzie skarbowym lub choćby nadania na adres urzędu za pośrednictwem poczty. Brak takiego dowodu wykluczał możliwość wiarygodnego ustalenia faktu złożenia pisemnego zrzeczenia na podstawie dowodu z zeznań świadka, co potwierdza treść tych zeznań. Czynności podjęte w niniejszej sprawie na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego i odwoławczego przez oba organy podatkowe zmierzały do uprawdopodobnienia twierdzenia skarżącej, iż w ustawowym terminie spełniła warunek pozwalający na opodatkowanie podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych, stąd brak jest uzasadnionych podstaw do stawiania zarzutu naruszenia zasady działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 ordynacji podatkowej). Fakt, że organy podejmując te czynności naruszyły zasadę działania w sposób szybki (art. 125 § 1 ordynacji podatkowej), a organ I instancji o kilka dni przekroczył termin zakończenia sprawy, był skutkiem błędnego uznania, że twierdzenie skarżącej o złożeniu pisma powinno być weryfikowane poszukiwaniem dowodów przez organ, w sytuacji, gdy dowód taki powinna przedłożyć skarżąca. Fakt ten nie miał jednak żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i w jej okolicznościach mógł jedynie wskazywać na dążenie organów do dokładnego wyjaśnienia istotnej okoliczności faktycznej. Naruszeniem art. 121 ordynacji podatkowej nie był również fakt, iż w toku kontroli podatkowej kontrolujący zażądali złożenia oświadczenia majątkowego na podstawie art. 285a § 3 ordynacji podatkowej, gdyż uzasadnienie tego żądania znajduje się w urzędowej adnotacji sporządzonej w dniu wszczęcia postępowania kontrolnego. Wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych – określona została na podstawie prowadzonej przez skarżącą dokumentacji przychodów z każdego rodzaju działalności, według właściwych dla tych przychodów stawek, nie była przedmiotem sporu i znajduje oparcie w art. 12 ust. 1 pkt 2 lit.a i pkt 3 lit. b ustawy. Wskazana na karcie 158 akt podatkowych, będącej wydrukiem formularza ustaleń kontrolnych, kwota 155.705,05 zł stanowi, według zawartego przy niej opisu, kwotę uszczuplenia w podatku dochodowym z nie ujawnionych źródeł przychodów, wyliczoną w analizie ustaleń kontrolnych (k. 147 akt podatkowych). Ustalenia w tym zakresie pozostawały więc poza przedmiotem postępowania podatkowego zakończonego zaskarżoną decyzją i mogły być weryfikowane w odrębnym od niniejszego postępowaniu, które jak wynika z treści skargi wszczęte zostało w dniu 17 maja 2005 r. Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza i na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło