I SA/Lu 48/07

PostanowienieWSA w Lublinie2007-10-29

Skład orzekający: sędzia NSA Danuta Małysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd powinien przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jeśli strona nie została powiadomiona o terminie rozprawy, na której ogłoszono wyrok, a jej pełnomocnik również nie został zawiadomiony?
Ratio decidendi
Sąd nie przywrócił terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, ponieważ strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu. Mimo że strona nie została powiadomiona o terminie rozprawy, na której ogłoszono wyrok, a jej pełnomocnik również nie został zawiadomiony, sąd uznał, że strona powinna była wykazać się większą starannością i dowiedzieć się o wyniku rozprawy. Ponadto, pełnomocnictwo procesowe nie zostało złożone do akt sprawy, co uniemożliwiło sądowi doręczenie zawiadomienia pełnomocnikowi.
Stan faktyczny
Skarżąca M. G. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Lublinie z dnia 4 lipca 2007 roku, sygn. akt I SA/Lu 48/07. Jako przyczynę uchybienia terminu podała, że dowiedziała się o terminie rozprawy dopiero 23 lipca 2007 roku, nie została powiadomiona o rozprawie w dniu 4 lipca 2007 roku, a także jej pełnomocnik nie został zawiadomiony. W aktach sprawy brak było potwierdzenia wysłania zawiadomienia o rozprawie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. G. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Małysz po rozpoznaniu w dniu 29 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia - odmówić M. G. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pismem wniesionym dnia 25 lipca 2007 roku skarżąca M. G. wniosła o przywrócenie terminu do złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 lipca 2007 roku, w sprawie I SA/Lu 48/07, wyjaśniając, iż o terminie rozprawy dowiedziała się w dniu 23 lipca 2007 roku. Nadto, na wezwanie do uprawdopodobnienia braku winy w przekroczeniu terminu, w piśmie z dnia 4 sierpnia 2007 roku wskazała, iż nie została powiadomiona o rozprawie w dniu 4 lipca 2007 roku /w aktach sprawy brak potwierdzenia wysłanego zawiadomienia/, nie został powiadomiony również jej pełnomocnik, któremu dostarczyła pełnomocnictwo w dniu 8 maja 2007 roku, a o przebiegu postępowania dowiedziała się przypadkowo w dniu 23 lipca 2007 roku w sekretariacie Sądu (vide: pisma, k- 67,71). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Wniosek skarżącej nie jest uzasadniony. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie przy tym do art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przepisy p.p.s.a. nie określają, według jakich kryteriów należy oceniać zawinienie lub jego brak w zachowaniu strony. Ocena powoływanych przez stronę okoliczności, które spowodowały niedochowanie terminu, została pozostawiona sądowi. W nauce prawa i orzecznictwie do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się przede wszystkim przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony, jej pełnomocnika czy katastrofę, która obiektywnie uniemożliwiła stronie kontakt z sądem. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por.: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21.02.2006r., sygn.akt I SAB/Wa 78/05, LEX nr 192260/. Należy przy tym podkreślić, iż pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności (por.: wyrok NSA z 12.04.2002r., sygn.akt I SA/Gd 1676/99, POP 2002, nr 12, poz. 148). W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu winy w niezachowaniu terminu należy mieć zatem na uwadze także działania lub zaniechania pełnomocnika, które obciążają stronę i nie zwalniają jej od winy w niezachowaniu terminu. Mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowanie profesjonalnego pełnomocnika (por.: postanowienie NSA z 10.05.2004r., sygn.akt FZ 7/04 niepubl.). Tak więc brak winy w uchybieniu terminowi oceniany jest z uwzględnieniem z jednej strony okoliczności konkretnej sprawy, z drugiej zaś - obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Jak wskazano wyżej, skarżąca powołała się na dwie okoliczności, które – jej zdaniem – świadczą o braku jej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w niniejszej sprawie, tj. niezawiadomienie jej o terminie rozprawy w dniu 4 lipca 2007 roku oraz brak powiadomienia o tym terminie jej pełnomocnika. Odnosząc się do wymienionych okoliczności wyjaśnić przede wszystkim należy, że – jak wynika z akt sprawy – rozprawa w niniejszej sprawie odbyła się dnia 26 czerwca 2007 roku /vide: protokół, k-61/, Sąd nie ogłosił jednak wyroku bezpośrednio po jej zamknięciu wyroku, lecz postanowił o jego ogłoszeniu w dniu 4 lipca 2007 roku, powiadamiając o tym obecnych na rozprawie. O terminie rozprawy w dniu 26 czerwca 2007 roku skarżąca została powiadomiona /vide: potwierdzenie odbioru przesyłki, k-54/, czego zresztą nie kwestionuje, lecz nie była na niej obecna. Została jednak pouczona, w pouczeniu zawartym standardowo na druku zawiadomienia o rozprawie (druk WSA/zaw.2), że niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy oraz że sentencji wyroku ogłoszonego na rozprawie nie doręcza się stronom na niej nieobecnym, zaś uzasadnienie wyroku oddalającego skargę doręczane jest na wniosek złożony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Wobec tego mogła i, przy zachowaniu należytej staranności, powinna była dowiedzieć się o wyniku rozprawy, a wówczas uzyskałaby informację o czasie i miejscu ogłoszenia wyroku, co umożliwiłoby jej złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku w ustawowym terminie. Zaniechanie zasięgnięcia takiej informacji, prowadzące w konsekwencji do uchybienia terminowi do wnioskowania o sporządzenie uzasadnienia wyroku, nie może być uznane za niezawinione przez skarżącą. Prawdą jest, że o terminie rozprawy nie został zawiadomiony adwokat ustanowiony dla skarżącej w ramach prawa pomocy. Zauważyć jednak należy, że ustanowienie adwokata w tym trybie nie jest równoznaczne z udzieleniem mu pełnomocnictwa, a jedynie stanowi uprawnienie strony do udzielenia adwokatowi pełnomocnictwa bez ponoszenia przez nią kosztów świadczonej przez tego adwokata pomocy prawnej (art.244 § 2 p.p.s.a.). Ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy nie jest zatem ustanowieniem pełnomocnika, a jedynie umożliwia stronie jego ustanowienie. Sąd obowiązany jest dokonywać doręczeń pełnomocnikowi strony, gdy został on ustanowiony (art.67 § 5 p.p.s.a.), ustanowienie pełnomocnika ujawniane jest zaś wobec sądu przez złożenie udzielonego pełnomocnictwa do akt sprawy. Sąd nie ma podstaw prawnych, aby domniemywać, że w danym postępowaniu strona jest (ma być) reprezentowana przez pełnomocnika, w tym adwokata ustanowionego w ramach prawa pomocy. W sprawie niniejszej pełnomocnictwo procesowe udzielone pełnomocnikowi przez skarżącą nie zostało dotychczas złożone i jedynie z jej twierdzenia zawartego w piśmie wniesionym dnia 6 sierpnia 2007 roku (k-71) wynika, że udzieliła ona takiego pełnomocnictwa. Zawiadomienia o rozprawie w dniu 26 czerwca 2007 roku Sąd nie mógł zatem doręczyć pełnomocnikowi skarżącej, zaś zaniechanie ujawnienia faktu ustanowienia pełnomocnika nie może być ocenione jako niezawinione przez skarżącą (jej pełnomocnika). Biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło