I SA/Lu 489/04

Dnia 25 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz po rozpoznaniu w dniu 25 października 2004 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 sierpnia 2004 roku Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania p o s t a n a w i a - odrzucić skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], Nr [...], wydanym na podstawie art.216 § 1 i art.228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, skierowanym do A. spółki z o.o. w L., Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...], Nr [...], określającej A. spółce z o.o. podatek dochodowy od osób prawnych za 1999 rok w kwocie [...]. W uzasadnieniu powyższego postanowienia podano, iż w dniu 5 maja 2004 roku wpłynęło do Izby Skarbowej odwołanie A. spółki z o.o. w Lublinie od wymienionej wyżej decyzji organu podatkowego z dnia [...] podpisane przez M. S. W odwołaniu tym podniesiono zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz procedury, w tym wskazano na brak udziału M. S. w prowadzonym postępowaniu oraz okoliczność, że Spółka nie była o tym postępowaniu powiadomiona. Odwołanie zawiera również zapewnienie, iż adres siedziby Spółki istnieje. Ustosunkowując się do wniesionego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że na mocy art.228 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy obowiązany jest na wstępie zbadać warunki odwołania i jego dopuszczalność, przy czym niedopuszczalność odwołania może zachodzić z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych, które z kolei obejmują sytuacje, gdy odwołanie wniesione zostało przez osobę niebędącą stroną w sprawie, jak i osobę niebędącą następcą prawnym strony. Stosownie do art.133 Ordynacji podatkowej stroną postępowania podatkowego jest ten, kto jest adresatem tego postępowania i bierze w nim udział. W przedmiotowej sprawie stroną postępowania prowadzonego przez organ podatkowy I instancji w zakresie zobowiązań podatkowych A. spółki z o.o. jest ta Spółka, nie zaś M. S., który był Prezesem Zarządu tej Spółki w latach 1998 i 1999. M. S. nie jest też osobą uprawnioną do wniesienia odwołania w imieniu spółki A. bowiem w uchwale z dnia 21 września 2001 roku przyjęto jego rezygnację z pełnienia funkcji prezesa Zarządu, a także rezygnację M. W. z funkcji Wiceprezesa Zarządu, a funkcję Prezesa Zarządu Spółki powierzono A. B. Stosownie do art.201 § 4 Kodeksu spółek handlowych członek zarządu jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Umowa spółki A. nie stanowi jednak inaczej, a zatem przyjąć należy, że członkowie Zarządu zostali odwołani powołaną wyżej uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 21 września 2001 roku. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił dalej, że skuteczność powołania członka zarządu nie zależy od dokonania wpisu do rejestru handlowego, mimo że wpis jest obowiązkowy, a członek zarządu jest ustawowym reprezentantem spółki. Wpisy w rejestrze dotyczące ujawnienia imion i nazwisk członów zarządu oraz sposobu reprezentowania spółki mają charakter deklaratoryjny. W ksh brak jest bowiem przepisu, który uzależniałby skuteczność wyboru członka zarządu od ujawnienia tego faktu w rejestrze. Skoro zgodnie z art.201 § 1 ksh spółkę reprezentuje zarząd, a M. S. nie jest członkiem Zarządu spółki A., to nie jest uprawniony do wniesienia w imieniu tej spółki odwołania. M. S., jak sam oświadczył, nie posiada również pełnomocnictwa od spółki A. Skoro zatem odwołanie wniesione zostało przez podmiot nieuprawniony, to uzasadnione było stwierdzenie jego niedopuszczalności. Postanowienie doręczone zostało spółce A. oraz M. S. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł M. S. Zarzucając, że zaskarżone postanowienie narusza art.133 oraz art.122 i art.120 Ordynacji podatkowej i żądając jego uchylenia, w uzasadnieniu skargi skarżący wywodził, iż stosownie do art.133 Ordynacji podatkowej stroną postępowania podatkowego jest również osoba fizyczna /.../, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego przed powstaniem obowiązku podatkowego ciążą na niej szczególne obowiązki, co znajduje zastosowanie do skarżącego, gdyż w latach 1998-1999 był on członkiem Zarządu spółki A. i w przepadku orzeczenia o dodatkowych zobowiązaniach podatkowych Spółki groziła mu osobista odpowiedzialność za te zobowiązania. Istnieje więc po jego stronie bezpośredni interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy. Potwierdza to okoliczność, że decyzje dotyczące zobowiązań podatkowych Spółki były doręczane na jego adres zamieszkania i na jego imię i nazwisko, a w trakcie przeprowadzania kontroli przez urzędników organu I instancji uznano go za osobę uprawnioną do reprezentowania Spółki, co znalazło wyraz z sporządzonych protokołach. Zdaniem skarżącego zaskarżonym postanowieniem odebrano mu uznane i nabyte prawo do bycia stroną i reprezentantem kontrolowanej Spółki, nie może być jednak tak, że w zależności od potrzeb organu podatkowego skarżący raz jest stronę postępowania, a raz nią nie jest, raz jest uprawniony do reprezentowania Spółki, a innym razem nie jest. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej przez osobę nieuprawnioną, podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i dodał, że nie jest prawdą, iż skarżącemu doręczono decyzję podatkową wydaną w toku postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art.50 ( 1 ustawy z dna 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm./ uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Stosownie natomiast do ( 2 tego artykułu uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Z cytowanych przepisów wynika, iż legitymację skargową określono przez wyróżnienie atrybutu interesu prawnego /legitymacji materialnej/ oraz przez wskazanie podmiotów, które mimo braku takiego interesu są uprawnione do wniesienia skargi /legitymacji formalnej/. Poza więc podmiotami instytucjonalnymi, którym zostało przyznane prawo do wniesienia skargi w cudzej sprawie ze względu na konieczność obrony obiektywnego porządku prawnego /prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym/, skargę może wnieść tylko ten, kto ma w tym interes prawny. Kryterium interesu prawnego ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę, a zaskarżonym aktem lub czynnością organu. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę występuje zatem wówczas, gdy postępowanie i/lub zaskarżone do sądu rozstrzygnięcie organu administracji publicznej odnoszą się do jego własnych praw lub obowiązków. Nie chodzi tu o wykazanie jakiegokolwiek interesu, ale musi on mieć charakter prawny, a więc musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania określonej decyzji lub podjęcia czynności. Jak wskazano wyżej, skargą w niniejszej sprawie zaskarżone zostało postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniesionego przez A. spółkę z o.o. w L. od decyzji w sprawie zobowiązania podatkowego tej Spółki. Postanowienie to w żaden sposób nie odnosi się zatem do praw lub obowiązków podatkowych M. S. W tej sytuacji brak jest podstaw do stwierdzenia, iż skarżący M. S. ma interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowego postanowienia, a w konsekwencji że jest on uprawniony do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Okoliczność, że skarżący, jako członek Zarządu spółki A. w latach 1998-1999, może ponosić odpowiedzialność podatkową za zaległości podatkowe tej Spółki na podstawie art.107 i nast. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz.926 z późn.zm./ nie ma dla powyższej oceny żadnego znaczenia. Podobnie bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje fakt, iż w toku kontroli podatkowej skarżący błędnie traktowany był przez organ kontrolujący jako osoba uprawniona do reprezentowania spółki A. Na marginesie zatem jedynie wskazać należy, że na etapie postępowania podatkowego nieprawidłowość ta została wyeliminowana; twierdzenie skargi, że skarżącemu doręczono wydaną w sprawie decyzję organu I instancji nie znajduje potwierdzenia w aktach postępowania podatkowego. Wniesienie skargi przez osobę nieuprawnioną uzasadnia odrzucenie tej skargi stosownie do art.58 § 1 pkt 6 w związku z art.50 § 1 powołanego wyżej prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art.58 § 1 pkt 6 oraz § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak na wstępie.