I SA/Lu 490/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (spr.), WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Protokolant Stażysta Magda Gryzek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 listopada 2006 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz W. S. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Lu 490/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] o odmowie W. S. rozłożenia na raty zaległości podatkowej w części obejmującej kwotę 40 000 zł z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości w 1998 r. W uzasadnieniu decyzji organ ustalił sytuację rodzinną i majątkową W. S., która zamieszkuje w mieszkaniu stanowiącym własność jej małoletniej córki. Gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem i córkami w wieku 10 lat oraz 1,5 roku. Mąż jest bezrobotnym bez prawa do zasiłku. Ona sama pracuje jako nauczyciel z wynagrodzeniem w wysokości 1 200 zł netto miesięcznie. Umowa o pracę została zawarta na czas określony, do 31 sierpnia 2006 r. Rodzina korzysta z pomocy krewnych. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania to kwota 280 zł . W dalszej kolejności organ zwrócił uwagę, że zaległość podatkowa z tytułu sprzedaży nieruchomości to kwota 55 230 zł oraz odsetki za zwłokę w kwocie 81 628 zł od grudnia 2000 r. Zaległość nie została uiszczona w żadnej części. Nadto W. S. obciążają zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 143 529 zł i z innych tytułów w wysokości 793 zł. W wyniku rozważenia tych okoliczności organ stanął na stanowisku, że wniosek o rozłożenie na raty części zaległości podatkowej nie jest uzasadniony ani ważnym interesem podatnika, ani interesem publicznym. W. S. dysponowała środkami pieniężnymi ze sprzedaży nieruchomości, lecz nie zadbała o prawidłowe zagospodarowanie nimi. Nie płaci należności podatkowych. W następstwie nie zostały spełnione przesłanki z art. 67a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. /. Na wskazane rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożyła W. S. Wniosła o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zarzuciła naruszenie art. 67a §1 pkt 3 oraz art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. /. W uzasadnieniu przedstawiła stanowisko, że organ błędnie oparł zaskarżoną decyzję na okolicznościach dotyczących powstania zaległości podatkowej oraz jej wysokości, które nie stanowią ustawowych przesłanek dla zastosowania wnioskowanej ulgi. Natomiast jedynymi ustawowymi przesłankami zastosowania wnioskowanej ulgi są ważny interes podatnika oraz interes publiczny. Zdaniem skarżącej przesłanki te występują w sprawie niniejszej, skoro kwota zaległości jest tak duża, że podatnik nie jest w stanie jej spłacić w ciągu całego swojego życia nawet przeznaczając na ten cel wszystkie dochody. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że zastosowanie wnioskowanej ulgi ustawodawca pozostawił uznaniu administracyjnemu. Nawet zaistnienie ustawowych przesłanek nie obliguje organu do uwzględnienia żądania wniosku. Nadto zauważył, że w aktualnej sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżąca nie ma realnej możliwości spłaty zobowiązań także na warunkach wskazanych we wniosku. Powstanie zaległości nie jest rezultatem zdarzeń losowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył , co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / w związku z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / sądy administracyjne kontrolują działania organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przy rozstrzyganiu sąd nie jest związany wnioskami i zarzutami skargi. Poza granicami zarzutów skargi należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. /, stanowiącym podstawę wznowienia. Jak wynika z akt postępowania przed organami podatkowymi, skarżąca w dniu 16 stycznia 2006 r. udzieliła pełnomocnictwa radcy prawnemu G. O. do prowadzenia jej sprawy przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w C. Było to pełnomocnictwo ograniczone do ściśle określonego etapu postępowania. Obejmowało przedmiotowym zakresem jedynie postępowanie przed organem pierwszej instancji /art. 92 k.p.c. w związku z art. 137 § 1 i § 4 powołanej ustawy Ordynacja podatkowa/. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji podpisał G. O., który nie był wzywany do uzupełnienia braku odwołania poprzez dołączenie pełnomocnictwa od W. S. Organy zaniechały zastosowania art. 169 § 1 w związku z art. 137 § 3 i art. 235 powoływanej ustawy Ordynacja podatkowa. Pomimo braku pełnomocnictwa dla G. O. do reprezentowania W. S. w postępowaniu odwoławczym, organ drugiej instancji rozpatrzył odwołanie podpisane przez G. O. i doręczył mu zaskarżoną decyzję. Tym samym skarżąca nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu odwoławczym, w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 4 powoływanej ustawy Ordynacja podatkowa. Stwierdzone z urzędu naruszenie przepisów postępowania przed organem podatkowym drugiej instancji wyklucza kontrolę zaskarżonej decyzji pod względem legalności odmowy zastosowania ulgi z art. 67a § 1 pkt 2 powoływanej ustawy Ordynacja podatkowa. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 tej ustawy.