I SA/Lu 495/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie WSA Halina Chitrosz (sprawozdawca),, WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Referent stażysta Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 2 marca 2010 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, z późn. zm.) oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 Nr 98, poz. 634), po rozpatrzeniu odwołania G. S., od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 21 stycznia 2010r., Nr [...] o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5 – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji W jej uzasadnieniu wskazano, że w dniu 16 listopada 2006 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek G. S. o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych wraz z wymaganymi załącznikami, w rozpoznaniu którego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję Nr [...] z dnia 20 kwietnia 2007 r. o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie 4788,75 zł. Z rozstrzygnięcia wynika, że przyznana powyższą decyzją płatność wypłacana będzie przez 5 kolejnych lat zł przy czym płatność miała być wypłacana przez 5 kolejnych lat z następującymi zastrzeżeniami: 1. przyznana kwota płatności będzie przeliczana (zgodnie z zasadami określonymi w art. 4 ust. 2 rozporządzenia 2808/1998/WE z dnia 22 grudnia 1998 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla Euro w rolnictwie [Dz. Urz. WE L 349, z 24.12.1998, z późn. zm] z kwoty ustalonej w Euro, jej wysokość w złotych w kolejnych latach może ulec zmianie; 2. Zgodnie z § 8 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności, przy czym w ciągu 7 dni po ww. terminie należało złożyć Oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia, dołączając dokument powyższe potwierdzający. Przedmiotowa decyzja została doręczona stronie w dniu 25 kwietnia 2007r. W dniu 21 stycznia 2010 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję Nr [...] o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5, z uzasadnieniem, że G. S. nie złożył oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia, na podstawie § 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.). Skarżący od tej decyzji wniósł odwołanie, w rozpoznaniu którego Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, w pierwszej kolejności podkreślił, iż szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych oraz przestrzenny zasięg wdrażania tego działania, w zakresie ustalonym w planie rozwoju obszarów wiejskich uregulowane zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r. Nr 286, poz. 2870 z późn. zm.) wydanym na podstawie art. 3 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2237 z późn.zm.). W myśl jego § 3 ust 1 pkt 3 płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który: - jest osobą fizyczną; - prowadził, przez okres co najmniej 3 lat przed złożeniem wniosku, działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej ( ... ) - w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą, o której mowa w pkt 2, w gospodarstwie rolnym a) stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności oraz b) będącym gospodarstwem niskotowarowym ,o wielkości ekonomicznej co najmniej 2 EJW (ESU) i nie więcej niż 4 EJW (ESU) - zobowiąże się do: a) realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego: -dotyczących prowadzenia działalności rolniczej lub pozarolniczej działalności gospodarczej; -zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, b) nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego ". Zgodnie z treścią § 8 - płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny: 1. zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz 2. złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Z ust 2 tego przepisu wynika, że "oświadczenie", o którym mowa w ust. 1 pkt 2, składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w ust. 1 pkt 1, natomiast z ust 3, że do oświadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dołącza się dokumenty potwierdzające ukończenie realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (. . .). " W przedmiotowej sprawie wypłata trzeciej płatności nastąpiła w dniu 23 czerwca 2009 r., co oznacza, że termin 6 miesięczny na zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego upłynął 23 grudnia 2009 r. A zatem terminem ostatecznym na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego był 30 grudnia 2009 r. Do tego dnia skarżący nie złożył (osobiście, przez pełnomocnika lub za pośrednictwem poczty) oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, do którego był zobowiązany w przypadku ubiegania się o płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku. Organ odwoławczy stwierdził, że termin 7 dniowy na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, o którym mowa w § 8 ust. 2 jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu, w sytuacji, gdy zakreśla ramy czasowe, w których może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków strony w ramach administracyjnoprawnego stosunku prawnego i jako taki nie może być zmieniany lub przedłużany przez organ administracji, dodając, że przepisy mającego zastosowanie w sprawie rozporządzenia nie regulują sytuacji złożenia przedmiotowego oświadczenia po terminie. Tym samym – w jego ocenie – zastosowanie w sprawie znalazł przepis § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r., który stanowi, że "płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2". Na marginesie, organ II instancji zauważył, że termin 6 miesięczny na zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego również jest terminem prawa materialnego, ale w tym przypadku przepisy prawa przewidują (§ 9 ust. 2), że płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku może być wypłacona, jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie chociażby jednej z następujących okoliczności: 1) długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego; 2) wystąpienie klęski żywiołowej; 3) zniszczenie budynków inwestorskich w gospodarstwie na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnego i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych; 4)wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie niskotowarowym producenta rolnego. Wskazał, że w przypadku, gdy realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie ww. okoliczności, zamiast oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, producent rolny składa oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności. W przedmiotowej sprawie – w ocenie organu odwoławczego – organ I instancji prawidłowo uznał, iż skarżący nie spełnił warunków koniecznych do wypłaty płatności z tytułu wsparcia gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku realizacji planu, określonych w przepisie § 8 ust. 2 powołanego rozporządzenia. Od tej decyzji G. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Nie precyzując zarzutów i wniosków, w jej uzasadnieniu wskazał, że powinien dostać 4 i 5 ratę płatności, ponieważ realizacja planu w terminie od 27 sierpnia 2007 r. do 27 sierpnia 2009 r. była niemożliwa z powodu przebywania w zakładzie karnym, a nadto, że nie znał dat otrzymania 2 i 3 raty, a spełnił pozostałe warunki dla otrzymania płatności, takie jak ciągłość ubezpieczenia KRUS oraz uprawianie pola i łąk. W jego ocenie, decyzja organu jest dla niego krzywdząca. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dzu. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm. / - na wstępie należy podkreślić, iż poza sporem pozostaje, że skarżącemu na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 16 lutego 2007 r., Nr [...] została przyznana płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie w kwocie 4788,75 zł, która miała być wypłacana przez 5 kolejnych lat, między innymi z tym zastrzeżeniem, że w myśl § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 286, poz. 2870 z późn. zm.), warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności, przy czym w ciągu 7 dni po ww. terminie należało złożyć oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia, dołączając dokumenty powyższe potwierdzające. Skarżący nie zakwestionował, że wypłata trzeciej płatności nastąpiła w dniu 23 czerwca 2009 r., stwierdzając jedynie lakonicznie, iż "dat otrzymania drugiej i trzeciej raty nie zna". Termin 6 miesięczny na zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (zakup maszyn rolniczych oraz zakup zwierząt gospodarskich) od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu - upłynął zatem upłynął 23 grudnia 2009 r., a to z kolei oznacza, że terminem ostatecznym na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego był dzień 30 grudnia 2009 r. Podstawą prawną decyzji w sprawie niniejszej jest § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r. Nr 286 poz. 2870 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. W jego ust. 1 sformułowana została generalna zasada zgodnie z którą, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1 obejmujących: 1) realizację przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, 2) złożenia kierownikowi Biura Powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję, wraz z dokumentami potwierdzającymi ukończenie realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (§ 8 ust. 2 i 3). Odstępstwo od tej zasady przewidziane jest jedynie w nielicznych, taksatywnie wymienionych w § 9 ust. 2 rozporządzenia wypadkach, związanych z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających realizację zadeklarowanych przedsięwzięć. W sytuacjach takich, zamiast oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia producent rolny składa oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności. W spawie niniejszej bezsporne jest, że mimo upływu przewidzianego w ww. przepisach terminu do złożenia stosownego oświadczenia, G. S. oświadczenia takiego nie złożył, co zresztą sam przyznał w uzasadnieniu skargi wskazując, iż nastąpiło to w związku z jego pobytem w zakładzie karnym. W tym stanie faktycznym i prawnym stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji prawa nie narusza, bowiem zaistniały okoliczności przewidziane przepisami prawa do wstrzymania płatności w 4 i 5 roku, a to wobec niezłożenia oświadczenia, które było warunkiem koniecznym kontynuacji przyznanej dopłaty. W okolicznościach niniejszej sprawy wskazania wymaga, że skarżący pouczony został o warunkach, jakie musi spełnić oraz terminie, aby otrzymać wypłatę przyznanej mu płatności w 4 i 5 roku, co bezspornie wynika z treści doręczonej mu decyzji organu I instancji o przyznaniu płatności. Dokonując interpretacji powołanych wyżej przepisów należy podkreślić, że ciążący na organach administracji obowiązek informowania strony o jej sytuacji prawnej nie zwalnia jej samej od zachowania należytej staranności w związku z prowadzeniem swoich spraw. W szczególności organy nie mają obowiązku przypominania, prawidłowo poinformowanej strony, o upływie terminu, w którym ma wykonać określone czynności, aby na skutek swojej bezczynności nie poniosła szkody. W tym kontekście wskazać należy, że z akt sprawy niniejszej nie wynika, aby skarżący podejmował jakiekolwiek czynności zmierzające do złożenia wymaganego prawem oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia w terminie, przyznając w skardze, że istotnie go nie złożył. Sąd zauważa, iż okoliczność przebywania przez G. S. w zakładzie karnym nie wpisuje się w okoliczności wymienione enumeratywnie w § 9 ust. 2 rozporządzenia. Dodać nadto należy, iż oświadczenie, którego dotyczy spór skarżący mógł złożyć pocztą lub przez ustanowionego pełnomocnika ( nie musiał tego czynić osobiście ). Wskazywana natomiast "ciągłość ubezpieczenia KRUS oraz uprawianie pola i łąk" nie pozostaje w żadnym związku z Planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, a w szczególności z jego pkt. 4, w którym skarżący zobowiązał się do zakupu maszyn rolniczych. Końcowo należy wskazać, iż na ocenę Sądu nie mogło mieć wpływu subiektywne odczucie krzywdy G. S W związku z powyższym na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku.